De\u011ferli okuyucular\u0131m\u0131z\u00a0 \u0130ran devletinin d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine oturdu\u011fu bu g\u00fcnlerde elbetteki b\u00f6lgedeki \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 olarak K\u00fcrtlerde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinin iran’la ili\u015fkisi ne d\u00fczeyde kim \u0130ran’a yak\u0131n kimlerin \u0130ran’la ne ili\u015fkisi var sorular\u0131 da s\u0131k\u00e7a sorulan sorulardan. \u00d6zellikle PKK’ye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile bilinen PKK’nin \u0130ran devleti ile olan ili\u015fkilerini ve tarihini inceleyen bu yaz\u0131 dizisini sizler i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131k. 5. B\u00f6l\u00fcml\u00fck\u00a0 yaz\u0131 dizisinin her g\u00fcn bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yay\u0131nlaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
1. PKK- iran ili\u015fkisinin temelleri nas\u0131l at\u0131ld\u0131<\/span><\/p>\n \u0130ran\u2019da 15 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc ba\u015flayan ve baz\u0131 kesimlerin \u2018Benzin isyanlar\u0131\u2019 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u00f6z\u00fcmde ise Ayetullahlar rejimine kar\u015f\u0131 bir kalk\u0131\u015fmaya d\u00f6nen olaylarla beraber \u0130ran\u2019da de\u011fi\u015fim d\u00f6\u015f\u00fcm meselesi tekrar g\u00fcndeme oturdu. \u0130ran meselesi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131nca K\u00fcrtleri g\u00fcndeme getirmemek hi\u00e7 olmaz. \u0130ran\u2019da sistemin tek\u00e7i ve s\u00f6m\u00fcrgeci y\u00f6n\u00fc ile \u00e7eli\u015fki halinde bulunan bir\u00e7ok gurup bulunuyor. Bunlardan K\u00fcrtler, Beluciler, Ahvazlar ve ba\u015fka k\u00fc\u00e7\u00fck inan\u00e7 guruplar\u0131 var. Fakat K\u00fcrtler sistemi de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fc ile hepsinden birka\u00e7 ad\u0131m hatta daha fazla \u00f6nde.<\/p>\n \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 \u015fu anda \u00f6rg\u00fct\u00fc ve silahl\u0131 g\u00fcc\u00fc bulunan \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck hareket var. Bu \u00f6rg\u00fctlerin \u0130ran\u2019da rejim de\u011fi\u015fikli\u011fini zorlaya bilecek temel g\u00fc\u00e7ler oldu\u011fu kabul ediliyor. K\u00fcrt g\u00fc\u00e7lerinin harekete ge\u00e7ip ge\u00e7meyece\u011fi neler yapaca\u011f\u0131 herkes taraf\u0131ndan yak\u0131ndan izleniyor. Fakat bu \u00fc\u00e7 silahl\u0131 g\u00fc\u00e7 i\u00e7inde PJAK( K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcr Ya\u015fam Partisi) \u00e7ok farkl\u0131 bir yerde duruyor.<\/p>\n PKK taraf\u0131ndan 2004 y\u0131l\u0131nda kurulan PJAK\u2019\u0131n \u0130ran ile ili\u015fkileri di\u011fer iki \u00f6rg\u00fctten farkl\u0131. Ve 2011 y\u0131l\u0131ndan beri PJAK ve askeri kanad\u0131 HRK (Hezen Rizgariya Rojhilat) \u0130ran\u2019a d\u00f6n\u00fck silahl\u0131 eylemlerini nerdeyse s\u0131f\u0131rlad\u0131. Asl\u0131nda bu PKK ile \u0130ran aras\u0131nda yap\u0131lan 2011 tarihli ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131n\u0131n sonucu olan bir sessizlik. Yani ate\u015fkesi yapan PJAK de\u011fil PKK. Peki, PKK bu ate\u015fkesi neden yapt\u0131. Belki de do\u011fru soru \u015fu; PKK ile \u0130ran aras\u0131nda bir sava\u015f var m\u0131yd\u0131 ki ate\u015fkes yap\u0131ld\u0131. PKK \u0130ran ili\u015fkilerinin ge\u00e7mi\u015fi neye dayan\u0131yor, hangi s\u00fcre\u00e7lerden ge\u00e7ti.<\/p>\n PKK \u0130ran\u2019la \u00e7ok eski bir tarihe sahiptir. \u0130lk tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 1982 y\u0131l\u0131na kadar gider. Asl\u0131nda PKK- \u0130ran ili\u015fki ve irtibat\u0131n\u0131 ilk sa\u011flayan Suriye\u2019dir. T\u00fcrkiye\u2019de 1980 sonras\u0131 Suriye- L\u00fcbnan hatt\u0131na yerle\u015fen PKK burada Anti Emperyalist cephede yer almak ad\u0131na \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 olan cepheye ge\u00e7ti.<\/p>\n 1982\u2019de L\u00fcbnan\u2013\u0130srail sava\u015f\u0131nda Filistinlilerle ayn\u0131 cephede sava\u015farak 13 kadrosu \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu durum o zamanda stratejik ortak olan Suriye ve \u0130ran i\u00e7in \u00f6nemli bir k\u0131stast\u0131. \u00dcstelik her iki \u00fclke de b\u00f6lgede NATO m\u00fcttefiki olan T\u00fcrkiye ile \u00e7eki\u015fme halindeydiler. T\u00fcrkiye-\u0130ran- Suriye aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki ve ili\u015fki bi\u00e7imi esas olarak PKK\u2019yi \u015fekillendiren ve bu g\u00fcne getiren ana konudur. \u0130ran T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131s\u0131nda PKK\u2019yi bir koz olarak kullanma konusunda ustal\u0131kl\u0131 bir duru\u015f sergiledi. PKK\u2019ye ihtiyac\u0131 olan ileti\u015fim, yol g\u00fczerg\u00e2h\u0131 vb. temel konularda yol a\u00e7t\u0131. Bir\u00e7ok PKK y\u00f6neticisi \u015eam Tahran u\u00e7a\u011f\u0131 ile gelip giderek \u015eemzinan, Xaxurk ve Behdinan hatt\u0131na yerle\u015fti. PKK i\u00e7in o zaman bu imk\u00e2nlar alt\u0131n de\u011ferindeydi. \u0130ran k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 silah, lojistik malzemesi, g\u0131da deste\u011fi vb. vermeye ba\u015flad\u0131. Fakat \u0130ran \u00f6ncelikle PKK\u2019nin neler yapa bilece\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in bunlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yapar. PKK\u2019nin 1984 y\u0131l\u0131nda Silahl\u0131 sava\u015f\u0131 ba\u015flatmas\u0131 ile beraber ili\u015fkiler art\u0131r. 1986 y\u0131l\u0131nda ise \u0130ran ve PKK aras\u0131nda ilk resmi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00f6rev ve \u00f6devlerin netle\u015fti\u011fi bir mutabakat yap\u0131l\u0131r. Mutabakat\u0131n \u00fc\u00e7 temel maddesi vard\u0131r.<\/p>\n \u2022 PKK \u0130ran\u2019\u0131n 50 km s\u0131n\u0131r hatt\u0131nda eylem yapmayacak, Bu anla\u015fma metni zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fikliklere u\u011frasa da 92 y\u0131l\u0131na kadar ayn\u0131 maddeler \u00e7er\u00e7evesinde ili\u015fkiler y\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n PKK bu anla\u015fma \u00e7er\u00e7evesinde A\u011fr\u0131 \u015fehrinin kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan Dambat, T\u00fcrkiye \u0130ran Irak \u00fc\u00e7geninin bulundu\u011fu Zagros silsilesinin tepesi, \u015eehidan alan\u0131 vb. alanlara yerle\u015fir.<\/p>\n \u015eu noktaya dikkat \u00e7ekmekte fayda var o zaman program\u0131nda d\u00f6rt par\u00e7ada s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi y\u0131karak demokratik, birle\u015fik bir K\u00fcrdistan devleti kurma amac\u0131 yazan PKK\u2019nin bir s\u00f6m\u00fcrgeci devletle bu kadar i\u00e7 i\u00e7e ili\u015fkilenmesidir. Daha \u00f6nce KDP-Irak gibi ba\u015fka partilerde \u0130ran\u2019da konumland\u0131lar fakat programlar\u0131 zaten sadece Irak\u2019a d\u00f6n\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in anla\u015f\u0131l\u0131r bir durumdu. Bu konuda PKK\u2019nin bir program ve t\u00fcz\u00fck partisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonucuna varmak yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca PKK\u2019nin Makyavellisit oldu\u011fu sonucuna ula\u015fa biliriz.<\/p>\n Anla\u015fma metininde K\u00fcrt toplumuna ili\u015fkin herhangi bir madde yoktur. Sadece PKK\u2019nin \u00f6rg\u00fctsel ihtiya\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lan bu anla\u015fma metni basit gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda bu g\u00fcne de\u011fin uzanan bir stratejik ortakl\u0131\u011f\u0131n temelini olu\u015fturdu.<\/p>\n Fakat 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131 \u0130ran ve T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin sadece bir anla\u015fma metininde \u00f6te stratejik bir ortakl\u0131\u011fa evirildi\u011fi y\u0131llar olmu\u015ftur. Bu defa ortak d\u00fc\u015fman sadece T\u00fcrkiye de\u011fildir?<\/p>\n Yeni d\u00fc\u015fman kimdi? Hangi i\u00e7 sava\u015flara yol a\u00e7t\u0131? K\u00fcrtler bundan ne kaybetti? De\u011ferli okuyucular\u0131m\u0131z\u00a0 \u0130ran devletinin d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine oturdu\u011fu bu g\u00fcnlerde elbetteki b\u00f6lgedeki \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 olarak K\u00fcrtlerde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinin iran’la ili\u015fkisi ne d\u00fczeyde kim \u0130ran’a yak\u0131n kimlerin \u0130ran’la ne ili\u015fkisi var sorular\u0131 da s\u0131k\u00e7a sorulan sorulardan. \u00d6zellikle PKK’ye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile bilinen PKK’nin \u0130ran devleti ile olan ili\u015fkilerini ve tarihini inceleyen bu yaz\u0131 dizisini sizler i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1008048,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[31],"class_list":["post-1008047","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorden","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\nPKK \u0130ran fl\u00f6rtle\u015fmesinin ba\u015flang\u0131c\u0131: 1982<\/span><\/h3>\n
\nPKK bu \u00fc\u00e7 \u00fclke aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki ve bo\u015fluklardan yararlanarak kendini hem \u00f6nemli bir co\u011frafyada \u00fcstlendirdi hem de g\u00fc\u00e7 biriktirdi. PKK bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda neler verdi, neler ald\u0131? PKK, \u0130ran ve Suriye aras\u0131ndaki al\u0131\u015f veri\u015f ger\u00e7ekten verimli bir al\u0131\u015fveri\u015f miydi? K\u00fcrtlerin pay\u0131na d\u00fc\u015fen ne oldu?<\/p>\nPKK- \u0130ran anla\u015fmas\u0131n\u0131n ana ba\u015fl\u0131klar\u0131 nelerdi<\/span><\/h3>\n
\n\u2022 \u0130ran K\u00fcrtleri (Do\u011fu K\u00fcrdistan) aras\u0131nda faaliyet y\u00fcr\u00fctmeyecek ve sava\u015f\u00e7\u0131 almayacak,
\n\u2022 \u0130ran rejimine kar\u015f\u0131 faaliyet y\u00fcr\u00fcten Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019l\u0131 partiler ile ili\u015fkilenmeyecek,
\n\u2022 PKK \u0130ran ile istihbarat bilgilerini payla\u015facakt\u0131r.
\n\u2022 Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u0130ran\u2019da PKK\u2019ye s\u0131n\u0131r \u00fcst\u00fcnde baz\u0131 \u00fcs alanlar\u0131 verecek,
\n\u2022 Silah deste\u011fi ve ticareti i\u00e7in imk\u00e2n verecek,
\n\u2022 S\u0131n\u0131r \u00fczerinde PKK\u2019nin g\u00fcmr\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fctmesini kabul edecek,
\n\u2022 Gerekli durumlarda Kadrolar\u0131n geli\u015f gidi\u015fi i\u00e7in kimlik vb sa\u011flanacak,
\n\u2022 Bu temelde taraflar anti-emperyalizme kar\u015f\u0131t\u0131 bir ittifak\u0131n taraflar\u0131 olmay\u0131 kabul edecektir.<\/p>\n
\nBir sonraki b\u00f6l\u00fcmde<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"