K\u00fcrdistan B\u00f6lgesinin ba\u015fkenti Hewler\u2019de yay\u0131n yapan Rudaw \u015eiilerin Irak\u2019taki egemenliklerini geni\u015fletmelerini ve bunun S\u00fcnniler \u00fczerindeki etkisini inceleyen \u00f6zel bir haber haz\u0131rlad\u0131. Yay\u0131nlanan \u00f6zel dosyada \u015eiilerin Kendi aralar\u0131ndaki askeri, dini ve ekonomik i\u015fbirli\u011fi ile uygulad\u0131klar\u0131 yay\u0131lma politikas\u0131 i\u015fleniyor.\u00a0 Musul, Kerk\u00fck, Diyala ve Selahattin Eyaletinin t\u00fcm\u00fcndeki \u015eii hegemonyas\u0131n\u0131n amac\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veriliyor:<\/p>\n
\u015eiiler aras\u0131 y\u00fcksek i\u015fbirli\u011fi \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0\u015eiiler, S\u00fcnni n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlukta bulundu\u011fu Musul, Kerk\u00fck, Selahaddin ve Diyala\u2019da n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 gittik\u00e7e artt\u0131r\u0131yor. Bu vilayetlerde \u015eiilik mezhep olarak dini otorite, askeri ve ekonomik g\u00fc\u00e7 i\u015fbirli\u011fi ile kapsaml\u0131 bir yay\u0131lma politikas\u0131 izliyor.<\/p>\n \u00c7o\u011funlu\u011fu S\u00fcnni olan ve Baas rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan uzun y\u0131llar S\u00fcnnilerin direni\u015f kalesi haline gelen, 3 y\u0131l boyunca da I\u015e\u0130D\u2019in i\u015fgali alt\u0131nda bulunan Musul kenti \u015fimdi art\u0131k \u015eii egemenli\u011fi alt\u0131nda.<\/p>\n Musul\u2019da \u015eii Vakf\u0131, on bir H\u00fcseyniye ve \u015eii g\u00fc\u00e7lere ait onlarca askeri karakol hep birlikte kentin mezhebi kimli\u011fini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Irak\u2019ta S\u00fcnnilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde \u015eii hakimiyeti gittik\u00e7e geni\u015fliyor, bu b\u00f6lgelerdeki ekonomik, askeri ve idari t\u00fcm odaklar \u015eiiler taraf\u0131ndan kontrol ediliyor.<\/p>\n H\u00fcseyniyeler \u015eiili\u011fi yayman\u0131n merkezi<\/span><\/p>\n R\u00fbdaw\u2019a konu\u015fan Musul sakinlerinden Emed Sami, kentte son y\u0131larda say\u0131lar\u0131 artan H\u00fcseyniyelerin i\u015flevi hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n \u201cH\u00fcseyniyeler birlikte bir\u00e7ok faaliyet hakk\u0131nda karar ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerlerdir. Birincisi; belki de gen\u00e7lerimizin bir \u00e7o\u011funun bir saat veya 10 dakikal\u0131\u011f\u0131na baz\u0131 konularda tembih ve uyar\u0131lara ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bu tembih ve uyar\u0131lar\u0131 ne televizyon, ne medya, ne de anne ve babalar\u0131ndan duymam\u0131\u015f olabilirler. Bu nedenle H\u00fcseyniyeler bu t\u00fcr dersleri alabilecekleri en iyi yerlerdir. H\u00fcseyniyeler i\u00e7in bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyenler, \u0130mam Ali\u2019nin (Allah\u2019\u0131n selam\u0131 \u00fczerine olsun) adalet, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve \u00f6tekine sevgi gibi s\u0131fatlar\u0131n\u0131 dikkate alarak s\u00f6ylemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemeliyim ki bu bak\u0131\u015f a\u00e7s\u0131n\u0131n amac\u0131, temeli adalet olan bir devlet in\u015fas\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n \u015eii gruplara ait poster, bayrak, afi\u015f ve semboller Musul\u2019un d\u00f6rt bir yan\u0131nda as\u0131l\u0131 duruyor. Eski \u0130ran Kud\u00fcs G\u00fcc\u00fc Komutan\u0131 Kas\u0131m S\u00fcleymani, He\u015fdi \u015eabi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ebu Mehdi M\u00fchendis\u2019e ait posterleri her sokakta g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7e\u015fitli hay\u0131r i\u015fleri ve projeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla S\u00fcnnilere \u015eii olmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Onlar i\u00e7in askeri kuvvetler kuruluyor. I\u015e\u0130D\u2019in ard\u0131ndan ge\u00e7en 4 y\u0131l i\u00e7erisinde Musul\u2019daki S\u00fcnniler i\u00e7in iki He\u015fdi \u015eabi ve bir de He\u015fdi E\u015fairi tugay\u0131 kuruldu.<\/p>\n Musul\u2019daki H\u00fcseyniyelerden birinin vaizi Seyid Ahmed Veli, Musul\u2019daki bu de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015f\u00f6yle izah ediyor:<\/p>\n \u201c\u015eiiler Musul\u2019da eskiden beri vard\u0131, g\u00f6\u00e7ten \u00f6nce de vard\u0131 fakat gizli bir \u015fekilde. Halk korkuyordu, ko\u015fullar elveri\u015fli de\u011fildi. Devlet yoktu, g\u00fcvenlik yoktu. Bu nedenle inanc\u0131n\u0131 gizlemek zorunda kal\u0131yordu, neden? Ailesini koruyabilmek i\u00e7in. Fakat Ali\u2019yi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde peygamberinin izine geri d\u00f6n\u00fcp ben \u015eiiyim diyor… \u015eii kelimrsi kutsal kitab\u0131m\u0131z Kur\u2019anda ge\u00e7iyor. Hz. Musa\u2019n\u0131n\u00a0 (sav) hikayesini anlatan ayette s\u00f6z ediliyor. \u015eii, Musa\u2019n\u0131n izinden gidenler anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. Musa\u2019ya d\u00fc\u015fman olanlar Allah\u2019\u0131n da d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. \u015eii yani Allah, madem \u015eii Musa\u2019ya aittir, o zaman Allah\u2019a da aittir. Kutsal atabeler burada Ninova ovas\u0131nda hastane kurmu\u015flar, yani Musul\u2019da hastane yapm\u0131\u015flar. Bu da Seyid Sistani\u2019nin sayesinde oldu, Allah ondan raz\u0131 olsun. Y\u00fcce merci atebe ile birlikte hastane kurdular. Bak\u0131n, \u015eiilerden \u00f6nca S\u00fcnni karde\u015flerimiz i\u00e7in bunu yapt\u0131lar.\u201d<\/p>\n Kerk\u00fck\u2019te K\u00fcrt gen\u00e7ler \u015eii gruplara al\u0131n\u0131yor<\/span><\/p>\n \u00dc\u00e7 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir Kerk\u00fck vilayeti de ayn\u0131 \u015eii hakimiyet alt\u0131na girmi\u015f bulunuyor. Pe\u015fmergelerin kanlar\u0131 ile savundu\u011fu \u015fehirde \u015fimdi onlarca \u015eii liderin posteri ve \u015eii gruplara ait binlerce bayrak dalgalan\u0131yor. Kerk\u00fck\u2019\u00fcn g\u00fcvenli\u011fi ad\u0131 alt\u0131nda kente 21 farkl\u0131 silahl\u0131 grup yerle\u015ftirilmi\u015f, K\u00fcrtlere ait onlarca d\u00f6n\u00fcml\u00fck araziye, hatta cami ve S\u00fcnnilere ait vak\u0131flara da el konulmu\u015f.<\/p>\n Kerk\u00fck\u2019teki Rew\u015fit Camii \u0130mam\u0131 \u015eemal Bazyani, bu durumu \u015fu s\u00f6zlerle dile getiriyor:<\/p>\n \u201cSilah g\u00fcc\u00fc ile Kerk\u00fck\u2019e geldiler. S\u00fcnni vakf\u0131na ait bir \u00e7ok mal ve m\u00fclk\u00fc\u00a0 \u015eii vakf\u0131na devrettiler. San\u0131r\u0131m Kerk\u00fck\u2019\u00fcn demografisini ve mezhebi yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik bu uygulamalar devam edecek. Genelde Irak ve \u00f6zelde de Kerk\u00fck\u2019te S\u00fcnnilere d\u00f6n\u00fck b\u00fcy\u00fck bir komplo devrede. Bu i\u015fi yapanlar\u0131n \u015eiilerin ger\u00e7ek temsilcisi oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum. Dini anlay\u0131\u015f, akide ve g\u00f6r\u00fc\u015fler konusunda farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z olabilir. \u0130nsanlar farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen bir birleri ile ya\u015fayabilir. Fakat san\u0131r\u0131n ikinci taraf\u0131n yapt\u0131klar\u0131 siyaset icab\u0131d\u0131r, me\u015fru de\u011fil.\u201d<\/p>\n 16 Ekim 2017\u2019den sonra Kerk\u00fck\u2019te \u015eiiler i\u00e7in \u00fc\u00e7 yeni mahalle olu\u015fturuldu. Bunlardan en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc Bedir mahallesidir ki \u015eiilerin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse bu mahallelerde ikamet edemez.<\/p>\n \u015eii g\u00fc\u00e7ler Kerk\u00fck\u2019te de S\u00fcnnileri ve K\u00fcrtleri \u015eiili\u011fe \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Gen\u00e7leri \u00e7ekmek i\u00e7in askeri birlikler kuruyorlar. Resmi olmayan verilere g\u00f6re \u015fimdiye kadar 150 K\u00fcrt genci He\u015fdi \u015eabi saflar\u0131nda silah alt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n He\u015fdi \u015eabi \u00fcyesi M.H. isimli K\u00fcrt gen\u00e7, Hed\u015fi \u015eabi ile olan ili\u015fkisini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n \u201cBaz\u0131 arkada\u015flar\u0131m bana He\u015fdi \u015eabi saflar\u0131nda Kakai b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc kuruldu\u011fundan bahsetti. Biz de gittik, arabulucu da devreye koyduk ama \u2018olmaz, Kakai olman\u0131z gerekiyor, bu b\u00f6l\u00fck sadece Kakailere ait\u2019 dediler. Daha sonra bir b\u00f6l\u00fck komutan\u0131 bulduk, biz 12 K\u00fcrd\u00fcz, He\u015fdi \u015eabi\u2019ye kat\u0131lmak istiyoruz dedik. \u0130ki y\u0131ldan fazlad\u0131r He\u015fdi \u015eabi saflar\u0131nday\u0131z. Do\u011frusu kendim de kimsenin nerede g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmesini istemiyorum.\u201d<\/p>\n Kad\u0131n Komutan: He\u015fdi \u015eabi feshediliyor diyen yalan konu\u015fuyor, Ba\u015fbakan olsa dahi<\/span><\/p>\n Tikrit kenti Selahaddin vilayetinin merkezi. Burada da halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu S\u00fcnni fakat as\u0131l\u0131 poster, afi\u015f ve bayraklar\u0131dan buran\u0131n da \u015eii hakimiyeti alt\u0131nda oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. H\u00fcseynilerdeki hoperl\u00f6rlerden \u015eiiler okudu\u011fu tarzda ezan sesi y\u00fckseliyor. Vilayetin g\u00fcvenlik idaresi \u015eiiler ve m\u00fcttefiklerine verilmi\u015f. Bu nedenle \u00e7o\u011fu zaman S\u00fcnniler ile \u015eiiler aras\u0131nda kavga \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n B\u00f6lgedeki en b\u00fcy\u00fck \u015eii silahl\u0131 gruba komutanl\u0131k eden Um Henadi adl\u0131 kad\u0131n aslen bir S\u00fcnni. \u015eiicilik t\u00fcm benli\u011fini ku\u015fatm\u0131\u015f, \u00f6yle ki sadece He\u015fdi \u015eabi\u2019ye de\u011fil, \u0130ran\u2019a da s\u00f6z vermi\u015f. Tamam\u0131yla S\u00fcnni olan bir b\u00f6lgede bilin\u00e7li bir \u015fekilde \u015eii kurallar\u0131 uyguluyor.<\/p>\n \u015eergat He\u015fdi \u015eabi Komutan\u0131 Um Henadi, bu silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcn varl\u0131k nedenini \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:<\/p>\n \u201cA\u00e7\u0131k s\u00f6yleyeyim, He\u015fdi \u015eabi olmasa topraklar\u0131m\u0131za ad\u0131m bile atamazd\u0131k. \u015eiiler, \u015eii liderler ve \u015eii evlatlar\u0131n kan\u0131 akmam\u0131\u015f olsayd\u0131 bu topraklar kurtar\u0131lamazd\u0131. Her\u015feyden \u00f6nce ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fcce Allah\u2019a, peygambere, daha sonra Ehli Beyt\u2019e ve \u015eii dini merciinedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer dini merci olmasayd\u0131 He\u015fdi \u015eabi diye bir g\u00fc\u00e7 olmayacakt\u0131. \u0130kinci derecede ise \u015fehit, m\u00fccahit Hac\u0131 Ebu Mehdi M\u00fchendis ve \u015fehit Hac\u0131 Kas\u0131m S\u00fcleymani\u2019ye. Onlar He\u015fdi \u015eabi\u2019yi kurdu. Bize \u00f6yle bir miras b\u0131rakt\u0131lar ki bir daha asla zihinlerden silinmeyecek. Hac\u0131 her\u015feyden \u00f6nce bize baba gibiydi. Ba\u015fkandan \u00e7ok liderdi. He\u015fdi \u015eabi feshediliyor diyen yalan konu\u015fuyor, Ba\u015fbakan dahi olsa. He\u015fdi \u015eabi feshedilse bile, Irak \u00fczerinde en ufak bir tehlike g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcnde yine kurulur.\u201d<\/p>\n Diyala\u2019dan Kerk\u00fck\u2019e, oradan Musul ve Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na uzanan k\u00f6pr\u00fc<\/span><\/p>\n Diyala vileyetinde I\u015e\u0130D\u2019den \u00f6nce \u015eii ve Sunnilerin n\u00fcfusu neredeyse birbirine e\u015fitti. Fakat I\u015e\u0130D i\u015fgali ile birlikte onlarca K\u00fcrt ve Sunni Arap k\u00f6y\u00fc y\u0131k\u0131ld\u0131. I\u015e\u0130D zay\u0131flay\u0131nca da b\u00f6lgede \u015eii hakimiyeti g\u00fc\u00e7lendi. \u015eimdi vilayet n\u00fcfusunun d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc \u015eiiler olu\u015fturuyor. Silahl\u0131 g\u00fc\u00e7 \u015eiilerin kontrol\u00fcnde, kentin giri\u015fleri ve petrol yataklar\u0131 da \u015eiilerin kontrol\u00fcnde.<\/p>\n Diyala sakinlerinden Ali Beyder, kentteki de\u011fi\u015fimi \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n \u201cI\u015e\u0130D\u2019in ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, mezhebi s\u00fclietleri \u00e7ok a\u00e7\u0131k olan bu \u015eii silahl\u0131 gruplar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in iyi bir bahane oldu. \u015eehirler kurtar\u0131ld\u0131ktan sonra bu gruplar I\u015e\u0130D\u2019le sava\u015fmakla me\u015fgul olmad\u0131, aksine S\u00fcnni Araplar\u0131n topraklar\u0131nda yay\u0131ld\u0131lar. Gen\u00e7leri merkezlere ve mezhebi atebiyelere g\u00f6nderdiler. \u015eii hakimiyeti kurmak amac\u0131yla Irak devletinin t\u00fcm imkan ve olanaklar\u0131 onlar i\u00e7in seferber edildi. \u015eimdiye kdar da bu ama\u00e7lar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 oldular. Ama\u00e7lar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in bir\u00e7ok S\u00fcnni kesimi de kendi taraflar\u0131na almay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Bunlar mevali oldu. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte S\u00fcnnileri temsil ediyorlar ama ger\u00e7ekte baz\u0131 S\u00fcnni Arap \u015fahsiyetler tamam\u0131yla \u0130ran\u2019a biat ediyorlar.\u201d<\/p>\n \u0130ran, kendi topraklar\u0131ndan Akdeniz\u2019e ve \u0130srail\u2019a kadarki geni\u015f bir co\u011frafyada \u015eii Hilali olu\u015fturmakla itham ediliyor. \u015eimdi ise \u0130ran yanl\u0131s\u0131 \u015eii gruplar, S\u00fcnnilerin \u00e7o\u011funlukta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kentlerde kendi n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde. Bununla da Diyala\u2019dan ba\u015flayarak Kerk\u00fck\u2019e, oradan da Musul ve Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na kadar uzanan b\u00f6l\u00fcmdeki k\u00f6pr\u00fcy\u00fc in\u015fa ediyorlar.<\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n orjinaline \u015fu linkten ula\u015fa bilirisiniz https:\/\/www.rudaw.net\/turkish\/middleeast\/iraq\/08022021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u00fcrdistan B\u00f6lgesinin ba\u015fkenti Hewler\u2019de yay\u0131n yapan Rudaw \u015eiilerin Irak\u2019taki egemenliklerini geni\u015fletmelerini ve bunun S\u00fcnniler \u00fczerindeki etkisini inceleyen \u00f6zel bir haber haz\u0131rlad\u0131. Yay\u0131nlanan \u00f6zel dosyada \u015eiilerin Kendi aralar\u0131ndaki askeri, dini ve ekonomik i\u015fbirli\u011fi ile uygulad\u0131klar\u0131 yay\u0131lma politikas\u0131 i\u015fleniyor.\u00a0 Musul, Kerk\u00fck, Diyala ve Selahattin Eyaletinin t\u00fcm\u00fcndeki \u015eii hegemonyas\u0131n\u0131n amac\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veriliyor:<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1012934,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[31],"class_list":["post-1012933","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozel-dosya","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n