2003’teki 2. K\u00f6rfez sava\u015f\u0131n\u0131n Patlak vermesi, Afganistan\u2019da Taliban H\u00fck\u00fcmetinin Amerikan kuvvetleri taraf\u0131ndan ala\u015fa\u011f\u0131 edilip Pro-Amerikan bir H\u00fck\u00fcmetin tesis edildi. Bu m\u00fcdahalelerde \u0130ran\u2019\u0131n rol\u00fc baz\u0131 taraflara g\u00f6re g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130ran Amerikan i\u015fbirli\u011fi olarak baz\u0131 taraflara g\u00f6re ise \u0130ran\u2019\u0131n Velayet-i Fakih sistemini kom\u015fu \u00fclkelere ta\u015f\u0131rmak i\u00e7in ba\u015fvurdu\u011fu zoraki bir birliktelik olarak ele al\u0131n\u0131r Benim i\u015fleyece\u011fim tez ise biraz daha farkl\u0131.<\/p>\n
\u00a0\u0130ki taraf\u0131nda n\u00fckleer enerji ilgisi var. \u0130ran\u2019\u0131n N\u00fckleer Enerjiye duydu\u011fu merak yeni de\u011fil Ba\u015fkan Nixon ve \u0130ran \u015eah\u0131’n\u0131n giri\u015fimleri ile Persia’n\u0131n N\u00fckleer \u00e7abalar\u0131 \u0130slam devriminden \u00e7ok \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, \u0130ran o zaman s\u0131k\u0131 bir Amerikan M\u00fcttefiki olarak Bab el Mendebin g\u00fcvenli\u011fini \u00fcstlenmi\u015fti. Amerikan Ordusunun sahip oldu\u011fu sofistike silah sistemlerine sahip olmak i\u00e7in servet \u00f6d\u00fcyordu, Nixon \u0130ran\u2019\u0131n Sovyet Blo\u011funa kaymamas\u0131 i\u00e7in belirli tavizler vermekten \u00e7ekinmiyordu bu Nixona has bir durumda de\u011fildi. \u0130ran gibi Petrol arz\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131lay\u0131c\u0131s\u0131 olan bir \u00fclke \u0130le ili\u015fkileri bozmak K\u00fcresel arza b\u00fcy\u00fck darbe indirebilirdi. Hakeza \u0130ran devriminden Sonra bile Humeyni Ba\u015fkan Carter’a Petrol arz\u0131n\u0131n devam edece\u011fi garantisini vermi\u015fti. Tabi Amerikan El\u00e7ili\u011finin Bas\u0131lmas\u0131ndan sonra i\u015fler de\u011fi\u015fti.<\/p>\n
Uzun s\u00fcre \u0130ran n\u00fckleer program\u0131 sadece bir vizyon olarak kald\u0131 ama asla rafa kald\u0131r\u0131lmad\u0131 Devrimden hemen sonra patlak veren \u0130ran Irak sava\u015f\u0131 ve i\u00e7 d\u00fczeni sa\u011flama gibi bir tak\u0131m sorunlar n\u00fckleer programdan \u00f6nde geliyordu Mollalar i\u00e7in.<\/p>\n
N\u00fckleer silahlanmaya kar\u015f\u0131 Amerikan y\u00f6netimlerinin tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sert tav\u0131r \u0130sraillilerin Ba\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ve Ortado\u011fu\u2019nun say\u0131l\u0131 askeri g\u00fc\u00e7lerinden Irak’\u0131n y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 n\u00fckleer programa kar\u015f\u0131 verdi\u011fi sert yan\u0131tlar Ba\u011fdat civar\u0131ndaki N\u00fckleer tesislerin \u0130srail taraf\u0131ndan hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla imha edilmesi \u0130ranl\u0131 y\u00f6neticileri n\u00fckleer enerjiyi uzun bir s\u00fcre bir tehdit arac\u0131 olarak kullanmaktan al\u0131koydu. Fakat bu trend 2005 y\u0131l\u0131ndan sonra de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u0130ranl\u0131lar Asl\u0131nda Amerikal\u0131lardan korkuyordu, 8 y\u0131l aral\u0131ks\u0131z sava\u015f\u0131p yeni\u015femedikleri Baas rejimini Amerikan kuvvetleri haftalar i\u00e7inde darmada\u011f\u0131n etmi\u015fti. Ayr\u0131ca Afganistan\u2019da Destekledikleri \u015eii Hazaralar da dahil t\u00fcm gruplar\u0131 Tasfiye eden \u0130slam Emirli\u011fi Amerikan kuvvetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda bozguna u\u011fray\u0131p da\u011flara \u00e7ekilmi\u015fti. \u0130ran\u2019\u0131n korkmas\u0131 normaldi. Fakat gerilla sava\u015f\u0131n\u0131n yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Amerikan kuvvetlerini sard\u0131\u011f\u0131nda \u0130ranl\u0131lar Uranyum Zenginle\u015ftirme i\u015flemini daha b\u00fcy\u00fck kapasitelerde yapabilirlerdi, tabi ki en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7ileri Pakistan n\u00fckleer program\u0131n\u0131n Babas\u0131 Abd\u00fclkadir Han’\u0131n verdi\u011fi destek sayesinde i\u015fleyen bir N\u00fckleer santral sahibi olacaklard\u0131.<\/p>\n
Bu noktada \u0130ranl\u0131lar hala n\u00fckleer silahlarda Amerikal\u0131lar\u0131n o kadarda g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc, bu bir f\u0131rsatt\u0131. Santrif\u00fcjlerini aktifle\u015ftirip geli\u015ftirmekten uzaktayd\u0131lar. Fakat i\u015fleri bug\u00fcnk\u00fc ke\u015fmeke\u015f duruma getiren Ba\u015fkan Bush’un 3. Sava\u015f\u0131 denilen D\u00fcnya tarihinde e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir siber operasyondu.\u00a0 Bu sefer bir ortaklar\u0131 daha vard\u0131 oda \u0130srail\u2019di. Stuxnet denilen yaz\u0131l\u0131m Natanz n\u00fckleer santralinde elektronik aksama saha operat\u00f6rleri vas\u0131tas\u0131yla s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ranl\u0131lar yakla\u015f\u0131k 2000 santrif\u00fcj kaybetmi\u015fti, vir\u00fcs ilk olarak santrif\u00fcjlerin d\u00f6nme h\u0131z\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131yor, dengesiz bir titre\u015fim yaratarak santrif\u00fcjlerin zehirli uranyum gaz\u0131n\u0131 tesise salmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n
Ama verilen zarar \u0130sraillileri tatmin etmedi bu sebepten daha tehlikeli bir yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirerek bunu Amerikal\u0131lardan habersiz yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Bir hesap hatas\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131. Natanz tesisinin siber hava bo\u015flu\u011funu a\u015fmak yerine Belaruslu bir firmadan g\u00fcvenlik hizmeti alan<\/p>\n
\u0130ranl\u0131 bir firman\u0131n sistemlerinde fark edildi. Kriz patlak vermi\u015fti. Vir\u00fcs \u00f6nce Ruslar\u0131n sonra ise \u0130ranl\u0131lar\u0131n radar\u0131na tak\u0131ld\u0131. 2010 y\u0131l\u0131nda \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmedi Nejad devlet televizyonunda bu a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 durumu ret ederek 2000 santrif\u00fcj yerine birka\u00e7 santrif\u00fcj demeyi se\u00e7ti,<\/p>\n
B\u00f6ylece 2015 y\u0131l\u0131na Kadar s\u00fcrecek Amerikan \u0130ran n\u00fckleer gerginli\u011fi artarak devam etti 2015 y\u0131l\u0131nda imzalanan antla\u015fmadan Amerikan h\u00fck\u00fcmeti geri \u00e7ekilirken 2020de 2015 anla\u015fmas\u0131n\u0131n mimarlar\u0131ndan Joe Biden\u2019\u0131n yeniden se\u00e7ilmesiyle yeni bir anla\u015fma imzalanmas\u0131 olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2003’teki 2. K\u00f6rfez sava\u015f\u0131n\u0131n Patlak vermesi, Afganistan\u2019da Taliban H\u00fck\u00fcmetinin Amerikan kuvvetleri taraf\u0131ndan ala\u015fa\u011f\u0131 edilip Pro-Amerikan bir H\u00fck\u00fcmetin tesis edildi. Bu m\u00fcdahalelerde \u0130ran\u2019\u0131n rol\u00fc baz\u0131 taraflara g\u00f6re g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130ran Amerikan i\u015fbirli\u011fi olarak baz\u0131 taraflara g\u00f6re ise \u0130ran\u2019\u0131n Velayet-i Fakih sistemini kom\u015fu \u00fclkelere ta\u015f\u0131rmak i\u00e7in ba\u015fvurdu\u011fu zoraki bir birliktelik olarak ele al\u0131n\u0131r Benim i\u015fleyece\u011fim tez ise biraz […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1013464,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1013463","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorden"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n