Dersimlilerin Tertele (tufan, y\u0131k\u0131m, yok olu\u015f) ve Roza \u015eaye (kara g\u00fcn) dedikleri dersim katliam\u0131n\u0131n 84\u2019\u00fcnc\u00fc y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde ac\u0131lar hala devam ediyor.<\/p>\n
T\u00fcrk devletinin 20 y\u00fczy\u0131ldaki en b\u00fcy\u00fck iki katilam\u0131ndan biri Ermeni di\u011feri de K\u00fcrt katliam\u0131d\u0131r. K\u00fcrt katlimalar\u0131 i\u00e7inde de en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc de Dersim\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermeni katilam\u0131 art\u0131k t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n bir katilam olurken T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin K\u00fcrtlere d\u00f6n\u00fck katliamlar\u0131 ise hala y\u00fczle\u015filmemi\u015ftir.<\/p>\n
Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerinden 84 y\u0131l ge\u00e7ti. 1939\u2019a kadar s\u00fcren harekatta resmi rakamlara g\u00f6re 16 bin, resmi olmayan rakamlara g\u00f6re 72 bin ki\u015fi katledildi. Binlerce \u00e7ocuk ailelerinden kopar\u0131ld\u0131, y\u00fczlerce aile s\u00fcrg\u00fcn edildi.<\/p>\n
4 May\u0131s Dersim 1937-1938 Katliam\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerinden tam 84 y\u0131l ge\u00e7ti. Dersim Tertelesi s\u0131radan bir katliam de\u011fildi. Resmi rakamlara g\u00f6re 16 bin, resmi olmayan rakamlara g\u00f6re 72 bin ki\u015fi katledilmi\u015f, binlerce insan s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f ve binlerce Dersimli \u00e7ocuk, \u00f6zellikle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 evlatl\u0131k verilerek ailelerinden kopar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dersim\u2019in kendine \u00f6zg\u00fc ya\u015fam tarz\u0131, siyasi, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131lmak istenmi\u015ftir. Dersimlilerden ve T\u00fcrkiye toplumundan resmi olarak \u00f6z\u00fcr dilenmesi talepler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n
4 May\u0131s 1937 Dersim Katliam\u0131 s\u00fcreci 25 Aral\u0131k 1935 tarihli Tunceli vilayetinin hakk\u0131ndaki raporla ba\u015flam\u0131\u015f ve son olarak 4 May\u0131s 1937 tarihli Bakanlar Kurulu karar\u0131yla tedip ve tenkil i\u00e7eren askeri operasyona d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
\u201cGayet Gizlidir\u201d ibareli yar\u0131m sayfadan olu\u015fan karar en \u00f6nemli c\u00fcmlesi \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
\u201cSadece taarruz hareketiyle ilerlemekle iktifa ettik\u00e7e isyan ocaklar\u0131 daimi olarak yerinde b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olur. Bunun i\u00e7indir ki, silah kullanm\u0131\u015f olanlar\u0131 ve kullananlar\u0131 yerinde ve sonuna kadar zarar vermeyecek hale getirmek, k\u00f6yleri kamilen tahrip etmek ve aileleri uzakla\u015ft\u0131rmak l\u00fczumlu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u201d<\/p>\n
Bu karar Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131n resmi belgesi olarak tarihe ge\u00e7ti. Bu nedenle 4 May\u0131s tarihi Dersim Katliam\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak kabul ediliyor.<\/p>\n
1939 y\u0131l\u0131na kadar s\u00fcren harek\u00e2t ile resmi rakamlara g\u00f6re 16 bin, resmi olmayan rakamlara g\u00f6re 72 bin ki\u015fi katledilmi\u015f, binlerce insan s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f ve binlerce Dersimli \u00e7ocuk, \u00f6zellikle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 evlatl\u0131k verilerek ailelerinden kopar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Dersim\u2019deki operasyon sadece insanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Dersim co\u011frafyas\u0131n\u0131n ya\u015fam kaynaklar\u0131, inan\u00e7 yerleri, derg\u00e2hlar\u0131 da bombalanarak, ate\u015fe verilerek imha edildi. Say\u0131s\u0131z kad\u0131na tecav\u00fcz edildi. Tecav\u00fczden ka\u00e7an y\u00fczlerce kad\u0131n ve gen\u00e7 k\u0131z Munzur suyuna atlayarak \u00f6l\u00fcm\u00fc se\u00e7ti.<\/p>\n
Dersim Katliam\u0131 ile Dersimliler \u015fahs\u0131nda bir k\u00fclt\u00fcr, bir inan\u00e7, bir co\u011frafya ve bir b\u00fct\u00fcn tarih hedef al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Katliam\u0131n tan\u0131klar\u0131ndan D\u0131\u015fi\u015fleri eski Bakan\u0131 \u0130hsan Sabri \u00c7a\u011flayangil, \u201cOrdu zehirli gaz kulland\u0131. Ma\u011faralar\u0131n kap\u0131s\u0131ndan at\u0131lan zehirli gaz ile fare gibi zehirledi. Yediden yetmi\u015fe o Dersim K\u00fcrtlerini kestiler\u201d s\u00f6zleriyle katliam\u0131n vah\u015fetini resmi olarak dillendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Muhsin Batur, 1985 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan\u00a0“An\u0131lar ve G\u00f6r\u00fc\u015fler”\u00a0adl\u0131 kitab\u0131nda, ‘Dersim Katliam\u0131’na ili\u015fkin \u015fu yaz\u0131y\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131:
\n“G\u00fcnlerden bir g\u00fcn alay\u0131m\u0131za emir geldi… Tren yoluyla Elaz\u0131\u011f’a intikal edilecek, bir s\u00fcre orada e\u011fitim g\u00f6rd\u00fckten sonra o zamanlar Dersim denilen b\u00f6lgeye gidece\u011fiz. Tren yolculu\u011fumuz 40 ki\u015finin payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 kapal\u0131 y\u00fck vagonlar\u0131nda pek ilkel ve zor ko\u015fullar alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Elaz\u0131\u011f’\u0131n biraz uza\u011f\u0131nda Harput’un eteklerinde \u00e7ad\u0131rl\u0131 ordug\u00e2h kurduk ve bir m\u00fcddet sonra ilk durak Pertek olmak \u00fczere harekete ge\u00e7tik ve iki ay\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00f6zel g\u00f6rev yapt\u0131k. Okuyucular\u0131m\u0131zdan \u00f6z\u00fcr diliyor ve ya\u015fant\u0131m\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc anlatmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yorum…”\u00a0 anlat\u0131lamayacak korkun\u00e7 olan o ger\u00e7ekle hala y\u00fczle\u015filmi\u015f de\u011fil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dersimlilerin Tertele (tufan, y\u0131k\u0131m, yok olu\u015f) ve Roza \u015eaye (kara g\u00fcn) dedikleri dersim katliam\u0131n\u0131n 84\u2019\u00fcnc\u00fc y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde ac\u0131lar hala devam ediyor. T\u00fcrk devletinin 20 y\u00fczy\u0131ldaki en b\u00fcy\u00fck iki katilam\u0131ndan biri Ermeni di\u011feri de K\u00fcrt katliam\u0131d\u0131r. K\u00fcrt katlimalar\u0131 i\u00e7inde de en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc de Dersim\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermeni katilam\u0131 art\u0131k t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n bir katilam olurken T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin K\u00fcrtlere […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1014330,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-1014329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n