HAK-PAR 2022-23 e\u011fitim \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli derslerin se\u00e7ilmesi i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan kampanyaya destek verdi.<\/p>\n
Ortaokullarda se\u00e7meli K\u00fcrtce dersinin tercih edilmesi i\u00e7in verilen s\u00fcre 7 \u015eubat 2022 tarihine kadar uzat\u0131ld\u0131.\u00a0 K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli dersler i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan kampanyaya K\u00fcrt siyasi partiler ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131ndan destekler gelmeye devam ediyor.<\/p>\n
HAK-PAR Genel Ba\u015fkan\u0131 Latif Ep\u00f6zdemir\u00a0 yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir n\u00fcshas\u0131n\u0131n BasNews’e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli ders kampanyas\u0131na destek verdi.<\/p>\n
HAK-PAR Genel Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n
“T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt dili ile e\u011fitim- \u00f6\u011fretim yap\u0131lmas\u0131 konusu \u00f6zel kanun ve kanun h\u00fckm\u00fcndeki kararnamelerle yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131ld\u0131r yasaklanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Osmanl\u0131da k\u0131smen m\u00fcmk\u00fcn olan ve Medreselerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen K\u00fcrt\u00e7e e\u011fitim-\u00f6\u011fretim cumhuriyetin kurulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00f6ncelikli olarak \u201cTevhidi Tedrisat Kanunu\u201d \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00f6zde K\u00fcrt\u00e7e e\u011fitimi yasaklayan s\u00f6zde ise E\u011fitimin birle\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6ren yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Daha sonra ikinci olarak da\u00a0 \u201cTekke ve Zaviyelerin Kapat\u0131lmas\u0131\u201d yasas\u0131 ile de K\u00fcrt medreseleri kapat\u0131ld\u0131. K\u00fcrt\u00e7e dil yasa\u011f\u0131 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yeniden 2932 say\u0131l\u0131 SS kararnamesi \u00e7er\u00e7evesinde devam ettirildi. K\u00fcrt\u00e7e kamusal alana \u201canla\u015f\u0131lamayan dil\u201d olarak sokuldu.<\/p>\n
AK Parti h\u00fck\u00fcmeti 2012 y\u0131l\u0131nda yasal bir d\u00fczenleme ile K\u00fcrt\u00e7e dil Kurslar\u0131na ve se\u00e7meli ders olarak K\u00fcrt\u00e7enin okullarda okutulmas\u0131na olanak veren bir uygulamay\u0131 hayata ge\u00e7irdi. Devlet yasa ile yasaklad\u0131\u011f\u0131 dil \u00fczerindeki yasaklamay\u0131 kald\u0131rmak yerine dili se\u00e7meli olarak \u00f6nerdi. Oysaki K\u00fcrt dilinin zorunlu e\u011fitim dili olarak \u00f6zel bir yasa ile yeni bir stat\u00fcye kavu\u015fturulmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de zorunlu e\u011fitimin 8 y\u0131ldan 12 y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren 6287 No\u2019lu kanun 11 Nisan 2012\u2019de Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bu de\u011fi\u015fiklikler 2012-2013 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren uygulanmaya ba\u015fland\u0131. Kanunda t\u00fcm ortaokul ve liselerde “Kur\u2019an-\u0131 Kerim” ve “Hz. Muhammed\u2019in Hayat\u0131” derslerinin iste\u011fe ba\u011fl\u0131 se\u00e7meli ders olarak okutulaca\u011f\u0131 belirtildi. Kanunda di\u011fer se\u00e7meli derslerin ne oldu\u011funa dair bilgi ge\u00e7medi. Oysaki \u201cYa\u015fayan Diller ve Leh\u00e7eler\u201d \u00fcst ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde K\u00fcrd\u00e7e dersler; ile \u201cDemokrasi ve \u0130nsan Haklar\u0131\u201d gibi dersler de se\u00e7ilebilecekti.<\/p>\n
Bu uygulama ile 2013\/14 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda \u201cse\u00e7meli derslere ayr\u0131lan s\u00fcre 5.6.7.8 s\u0131n\u0131flar\u0131 i\u00e7in haftal\u0131k 6 saat olarak ger\u00e7ekle\u015fti. K\u00fcrt\u00e7eye ise haftada 2 saat s\u0131n\u0131r\u0131 kondu.<\/p>\n
MEB\u2019in rakamlar\u0131na g\u00f6re; 2015-2016 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim d\u00f6neminde se\u00e7meli Kurmanc\u00ee 71 bin 616, Kirman\u00e7k\u00ee 6 bin 315 olmak \u00fczere toplamda 77 bin 931 \u00f6\u011frenci bu dersi se\u00e7ti. Buna ra\u011fmen MEB bug\u00fcne kadar K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli dersi i\u00e7in sadece 59 ki\u015fiye (Kurmanc\u00ee 48, Kirman\u00e7k\u00ee 11) kadro tahsis etti.<\/p>\n
Burada \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken \u00f6nemli husus MEB ve Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tutumdur. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Din \u00d6\u011fretimi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, 6 Ocak 2021 tarihinde, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na bir yaz\u0131 g\u00f6ndererek\u00a0\u00a0 \u201cOrtaokul ve liselerde se\u00e7meli ders olarak okutulan \u2018Kuran\u0131 Kerim ve Peygamberimizin Hayat\u0131 ve Temel Dini Bilgiler\u2019 ders tercihlerinin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in talimat vererek \u201ckonunun vatanda\u015flar\u0131m\u0131za duyurulmas\u0131n\u0131\u201d talep etti.<\/p>\n
Okullarda ayr\u0131ca K\u00fcrt\u00e7e dil \u00f6\u011fretmenlerinin atanmamas\u0131 \u201cPedegojik Formasyona sahip yeter say\u0131da \u00f6\u011fretmen olmad\u0131\u011f\u0131 \u201colarak a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Oysaki T\u00fcrkiye\u2019de baz\u0131 \u00fcniversitelerin \u201cK\u00fcrt Dili ve Edebiyat\u0131\u201d b\u00f6l\u00fcmlerinden mezun olmu\u015f 2000\u2019den fazla ki\u015fi var ve ama bu ki\u015filere K\u00fcrt Edebiyat\u0131 \u00d6\u011fretmenli\u011fi formasyonu tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131ndan, ortada mer\u2019i\u00a0 mevzuata g\u00f6re \u201cPedegojik Formasyonu\u201d uygun \u00f6\u011fretmen bulunmamaktad\u0131r mazereti var.<\/p>\n
Yukar\u0131daki nedenler g\u00f6sterilerek 2012 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnden beri ortaokullar\u0131n 5, 6, 7 ve 8\u2019inci s\u0131n\u0131flar\u0131nda se\u00e7meli K\u00fcrt\u00e7e dersi, olmas\u0131na ra\u011fmen bu dersin \u00f6\u011fretmen-materyal tedariki yap\u0131lmad\u0131. K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli ders okul idarecilerin engellemeleri nedeniyle fiilen kald\u0131r\u0131ld\u0131. Keza 2015-2016, 2017-2018 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131llar\u0131nda durum daha da vahim hale geldi ve\u00a0 2019 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde\u00a0 K\u00fcrt\u00e7e \u00f6\u011fretmen atamas\u0131n\u0131n art\u0131k yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ailelerin \u0131srarl\u0131 talepleri \u00fczerine K\u00fcrt\u00e7e \u00f6\u011fretmen atamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 yerine K\u00fcrt\u00e7e bilen bran\u015f \u00f6\u011fretmenlere ek ders verilerek bu sorun ge\u00e7i\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
K\u00fcrd\u00e7enin okullardan se\u00e7meli ders olarak se\u00e7ilme avantaj\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek, K\u00fcrd diline sahip \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r.K\u00fcrdlerin kendi dillerinde e\u011fitim yapma iste\u011fi konusunda da \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. Bu nedenle bu y\u00f6ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 de\u011ferli buluyor sivil insiyatiflerin geli\u015ftirdi\u011fi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131 ve kampanyalar\u0131 destekliyoruz.Ana dil alan\u0131nda avantajlar elde etmek, dili geli\u015ftirip g\u00fc\u00e7lendirmek sivil alan\u0131n en \u00f6nemli u\u011fra\u015flar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n
Esas itibar\u0131 ile Ana Diller sorunu bir m\u00fc\u015fterek alanlar sorunudur ve bu m\u00fc\u015ftereklerin hak e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan demokrasi m\u00fccadelesinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.Ortak ya\u015fam alanlar\u0131 konusunda e\u015fitlik sa\u011flanmas\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ekonomik kaynaklar\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc konular\u0131nda tam bir hak e\u015fitli\u011fi kurulmadan halklar\u0131n ve ana dillerin ortak g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve onurlu\u00a0 bir gelecek kurabilmeleri olanakl\u0131 de\u011fildir<\/p>\n
K\u00fcrd dilininin T\u00fcrk\u00e7enin yan\u0131s\u0131ra ikinci resmi dil olmas\u0131,K\u00fcrd dilinde ilk okuldan \u00fcniverisiteye kadar e\u011fitimin yap\u0131labilmesi i\u00e7in gerekli olanaklar\u0131n sa\u011flanmas\u0131, K\u00fcrd\u00e7e e\u011fitimin hak e\u015fitli\u011fi temelinde anayasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131, K\u00fcrd\u00e7e’nin itibar\u0131n\u0131n iade edilmesi, K\u00fcrt\u00e7enin faydal\u0131 ve makbul dil olarak kamusal alanda kullan\u0131labilmesi, yasakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ve bu nedenle geri b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in K\u00fcrd\u00e7e’nin \u00e7a\u011fda\u015f diller d\u00fczeyine ula\u015fmas\u0131 ve de K\u00fcrd\u00e7e’nin zorunlu e\u011fitim dili olmas\u0131 alan\u0131 ise siyaset alan\u0131d\u0131r ve siyasal m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u015eayet T\u00fcrkiyede K\u00fcrt\u00e7e e\u011fitim dili olmu\u015f olsayd\u0131, yani\u00a0 anayasal g\u00fcvenceye kavu\u015fmu\u015f bir dil olmu\u015f olsayd\u0131 o zaman K\u00fcrtlerin ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 b\u00f6lgelerde K\u00fcrtlere T\u00fcrk\u00e7e se\u00e7meli ders hakk\u0131n\u0131 savunmak anlaml\u0131 olacakt\u0131. K\u00fcrtlerin b\u00f6lgede T\u00fcrk\u00e7eyi se\u00e7meli ders olarak tercih etmeleri T\u00fcrklerin de Anadolu’da K\u00fcrt\u00e7eyi se\u00e7meli ders olarak tercih etmeleri en uygun ve gerekli olan durumdur.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Tek\u00e7i\/ T\u00fcrk\u00e7\u00fc bir zihniyetle y\u00f6netilen bir \u00fclkedir. E\u011fitim bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcnvan\u0131nda \u201cMilli\u201d ibaresi olan ender \u00fclkelerden biridir. T\u00fcrk egemenlik sistemi \u201cTek\/ T\u00fcrk\/ Milli\u201d esas\u0131na g\u00f6re i\u015flemektedir.Bu nedenledir ki ,T\u00fcrkiyede anadilde e\u011fitim sorunu sistemle \u00e7ok ilgili bir sorundur. T\u00fcrkiye’de ana dilde e\u011fitim demek \u00e7o\u011fulcu yap\u0131n\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131 demektir.Bu da tek\u00e7i yap\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. Bu nedenle tek\u00e7i sistem anadilde e\u011fitim hakk\u0131na \u015fiddetle kar\u015f\u0131 gelmektedir. Anadilde e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 savunmak da bu y\u00fczden siyasi bir taleptir ve K\u00fcrt siyasetinin vazge\u00e7ilmez siyaset arg\u00fcmanlar\u0131ndan bir tanesidir.Bu g\u00fcn T\u00fcrkiyede anadilde e\u011fitim hakk\u0131\u00a0 istemek K\u00fcrt siyasetinin en \u00f6nemli prensiplerinden biri olmal\u0131 daha da \u00f6nemlisi bu ilke T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131nda K\u00fcrtl\u00fck s\u00f6zle\u015fmesinin de temel ta\u015f\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Biz HAK-PAR olarak K\u00fcrd dilinin geli\u015fmesi ve ya\u015fat\u0131lmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131 sunan herkesi kutluyor ve onlar\u0131 destekledi\u011fimizi beyan ediyoruz. \u00d6zellikle bu alanda \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan HEZ-KURD\u2019u ba\u015f\u0131ndan beri destekledik, destekliyoruz. K\u00fcrd dili e\u011fitim dili olmal\u0131, resmi dil olmal\u0131 ve K\u00fcrd \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu her yerde zorunlu okutulan dil olmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
HAK-PAR 2022-23 e\u011fitim \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli derslerin se\u00e7ilmesi i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan kampanyaya destek verdi. Ortaokullarda se\u00e7meli K\u00fcrtce dersinin tercih edilmesi i\u00e7in verilen s\u00fcre 7 \u015eubat 2022 tarihine kadar uzat\u0131ld\u0131.\u00a0 K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli dersler i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan kampanyaya K\u00fcrt siyasi partiler ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131ndan destekler gelmeye devam ediyor. HAK-PAR Genel Ba\u015fkan\u0131 Latif Ep\u00f6zdemir\u00a0 yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir n\u00fcshas\u0131n\u0131n BasNews’e […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1017954,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-1017953","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan","tag-onemli"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":8}},"seo_head":"\n