Bug\u00fcn 21 \u015eubat D\u00fcnya Anadil G\u00fcn\u00fc. D\u00fcnya genelinde 6 bin farkl\u0131 dilin y\u00fczde 43’\u00fc yok olmak \u00fczere ve 2 haftada 1 dil yok oluyor.<\/p>\n
Toplumsal kimliklerin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birini olu\u015fturan anadiller, ileti\u015fim, sosyal entegrasyon, payla\u015f\u0131m ve e\u011fitim alanlar\u0131nda belirli bir toplumun yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler’in (BM) verilerine g\u00f6re, d\u00fcnya genelinde konu\u015fulan yakla\u015f\u0131k 6 bin dil var ve bunlar\u0131n y\u00fczde 43’\u00fc yok olma tehlikesi alt\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n
Ortado\u011fu’nun en kadim halk\u0131 olan K\u00fcrtlerin dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve tarihi en \u00e7ok inkar edilen halklar aras\u0131nda. G\u00fcney K\u00fcrdistan ve Rojava K\u00fcrdistan\u0131 d\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e dili ile e\u011fitim ve anadilin geli\u015fiminde b\u00fcy\u00fck sorunlar ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n
G\u00fcney K\u00fcrdistan \u00f6zerk stat\u00fcs\u00fc sayesinde K\u00fcrt\u00e7e dili bu par\u00e7ada daha fazla geli\u015fim sa\u011flad\u0131. E\u011fitimler K\u00fcrt\u00e7e g\u00f6r\u00fcld\u00fc, K\u00fcrt\u00e7e \u00dcniversiteler kuruldu. K\u00fcrdistan\u2019\u0131n d\u00f6rt par\u00e7as\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en fazla geli\u015fim g\u00f6sterme imkan\u0131 G\u00fcney\u2019de sa\u011fland\u0131. G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Irak diktat\u00f6r rejiminin inkarc\u0131 ve bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fct\u00fclen ulusal m\u00fccadelenin yan\u0131s\u0131ra K\u00fcrt\u00e7e dil ve edebiyat\u0131 her zaman geli\u015fme imkan\u0131 buldu.<\/p>\n
K\u00fcrdistan\u2019\u0131n 4 par\u00e7as\u0131ndaki egemen devletler K\u00fcrtlerin dilini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tarihini inkar ettiler.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de 18 ana dil ve leh\u00e7e yok olma ile y\u00fcz y\u00fcze.\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt diline, y\u00f6nelik bask\u0131 ve yasaklar, anadilde e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131 nedeniyle her ge\u00e7en g\u00fcn yok olma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Cumhuriyetin kurulmas\u0131yla beraber K\u00fcrtlerin dili, varl\u0131\u011f\u0131 ve tarihi inkar edildi. Son d\u00f6nemde K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilse de hala anadilde e\u011fitim hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131yor.<\/p>\n
K\u00fcrdistan\u2019\u0131n di\u011fer par\u00e7alar\u0131nda da K\u00fcrtler benzer politikalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019da \u0130ran devleti benzer politikalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc. K\u00fcrtler devlet taraf\u0131ndan inkar edilmese de K\u00fcrt\u00e7e hi\u00e7bir zaman resmi bir dil olarak kabul edilmedi. Anadilde e\u011fitim hakk\u0131 tan\u0131nmad\u0131. Suriye krizi ya\u015fanana kadar Rojava\u2019daki K\u00fcrtlerin durumu da di\u011fer par\u00e7alardan farkl\u0131 de\u011fildi. Esad rejimi K\u00fcrtlere y\u00f6nelik inkarc\u0131 politikalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc, K\u00fcrt\u00e7e dili resmi dil olarak kabul edilmedi ve anadilde e\u011fitime izin verilmedi. Suriye rejiminin<\/p>\n
Rojva\u2019dan \u00e7\u0131kmas\u0131 ile birlikte Rojava \u00d6zerk Y\u00f6netimi K\u00fcrt\u00e7e okullar a\u00e7t\u0131, K\u00fcrt dil ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmek amac\u0131yla bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n
D\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 40’\u0131 anadilde e\u011fitim g\u00f6rm\u00fcyor<\/strong><\/p>\n Dillerin ya\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131n kamusal alanda kullan\u0131lmas\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkili oldu\u011fu belirtiliyor. Ancak d\u00fcnya genelinde yaln\u0131zca birka\u00e7 y\u00fcz kadar dil, e\u011fitim ve kamusal alanda, bunlar\u0131n daha az bir k\u0131sm\u0131 ise dijital ortamda kullan\u0131l\u0131yor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 40’\u0131 \u00e7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 anadillerinde e\u011fitim hakk\u0131na sahip de\u011fil.<\/p>\n BM’ye g\u00f6re d\u00fcnya genelinde 370 milyon yerli bulunuyor. Yerliler, daha iyi bir ya\u015fam aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in ve topraklar\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahaleler y\u00fcz\u00fcnden zorunlu g\u00f6\u00e7e maruz kal\u0131yor ve bu durum yerlilerin k\u00fclt\u00fcrleri ve ya\u015fam bi\u00e7imlerinin muhafazas\u0131n\u0131 tehlikeye at\u0131yor.<\/p>\n Bu tehlikelerin ba\u015f\u0131nda ise yerlilerin ana dillerinin korunamamas\u0131 geliyor. Gittikleri yerlerde anadillerinin resmi dil veya e\u011fitim dili olmamas\u0131 uzun vadede y\u00fczlerce dilin yok olmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n Uluslararas\u0131 Anadil G\u00fcn\u00fc<\/strong><\/p>\n UNESCO taraf\u0131ndan Uluslararas\u0131 Anadil G\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fc ilan edilen 21 \u015eubat, 2000’den bu yana k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve \u00e7ok dillili\u011fi desteklemek amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli etkinliklerle kutlan\u0131yor.<\/p>\n Pakistan’\u0131n Urdu dilinin 1952’de Banglade\u015f halk\u0131n\u0131n da resmi dili oldu\u011funu deklare etmesinden sonra ortaya \u00e7\u0131kan Bengal Dil Hareketinin temelini olu\u015fturdu\u011fu Anadil G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla anadilin \u00f6nemi, kaybolmaya y\u00fcz tutmu\u015f dillerin tan\u0131t\u0131lmas\u0131 ve bu dilleri konu\u015fanlar\u0131n desteklenmesi gibi hedeflerle \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bug\u00fcn 21 \u015eubat D\u00fcnya Anadil G\u00fcn\u00fc. D\u00fcnya genelinde 6 bin farkl\u0131 dilin y\u00fczde 43’\u00fc yok olmak \u00fczere ve 2 haftada 1 dil yok oluyor. Toplumsal kimliklerin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birini olu\u015fturan anadiller, ileti\u015fim, sosyal entegrasyon, payla\u015f\u0131m ve e\u011fitim alanlar\u0131nda belirli bir toplumun yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler’in (BM) verilerine g\u00f6re, d\u00fcnya genelinde konu\u015fulan yakla\u015f\u0131k […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1023502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[31],"class_list":["post-1023501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n