Lozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 100\u2019\u00fcc\u00fc y\u0131l\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Diyabark\u0131r\u2019da K\u00fcrt partiler taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen konferansa kat\u0131lan tarih\u00e7i ve siyaset\u00e7iler, anla\u015fmas\u0131n\u0131n tarihsel ve g\u00fcncel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n inkar\u0131 \u00fczerine imzalanan anla\u015fman\u0131n daha sonra nas\u0131l bir asimilasyon ve hatta fiziki imha s\u00fcrecine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na vurgu yapan uzmanlar, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k tarihten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken derslere dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Diyarbak\u0131r\u2019da Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler\u00a0\u00a0Partisi (HAK-PAR), K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi (PAK), K\u00fcrdistan Sosyalist Partisi (PSK), K\u00fcrt Demokrat Partisi (KDP) ve K\u00fcrdistan Demokratik Hareketi (TDK-TEVGER) \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cLozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 100. Y\u0131l\u0131nda K\u00fcrdistan’\u0131n Gelece\u011fi Konferans\u0131\u201d d\u00fczenlendi.<\/p>\n
Konferans\u0131n sabah yap\u0131lan oturumuna sosyolog yazar \u0130smail Be\u015fik\u00e7i, tarih\u00e7i yazarlar Mehmet Bayrak ve Ekrem \u00d6nen, Rusya Bilimler Akademisi \u015earkiyat Enstit\u00fcs\u00fc K\u00fcrdoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Dr. Kirill Vertyayev ve zoom \u00fczerinden siyaset felsefesi uzman\u0131 Hasan Y\u0131ld\u0131z ile Sofya \u00dcniversitesi\u2019nden \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Prof. Ya\u015far Abduselamo\u011flu kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Se\u00eed Veroj\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 oturumda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00f6nce Osmanl\u0131 \u0130mparatorulu\u011funun son d\u00f6nemi ile Cumhuriyetin kurulu\u015funda K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n durumu, Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019nda K\u00fcrtleri ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131 ilgilendiren maddeler ve ard\u0131ndan ya\u015fanan s\u00fcreci ele ald\u0131.<\/p>\n
Konferans\u0131n ba\u015f\u0131nda bir sunum yapan Veroj, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun resmen sonunu getiren Mondros Ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131\u2019ndan Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019na kadar ge\u00e7en s\u00fcrede \u0130ttifak ve \u0130tilaf devletleri aras\u0131nda bir\u00e7ok anla\u015fma imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bunlardan birinin de 10 A\u011fustos 1920 tarihli Sevr Antla\u015fmas\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Veroj, \u201cAsl\u0131nda Sevr Antla\u015fmas\u0131 K\u00fcrdler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u015fans idi ancak biricik K\u00fcrd \u00f6rg\u00fct\u00fc olan K\u00fcrdistan Teali Cemiyeti’nin ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 ve \u015fubelerinin kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme denk gelmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrd siyasi liderleri ve d\u00f6nemin K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri Sevr’in praktize edilmesi i\u00e7in gerekli ve yeterli giri\u015fimlerde bulunamam\u0131\u015flar. Sevr anla\u015fmas\u0131 uygulanmasa da, ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak tan\u0131mlansa K\u00fcrtler ve K\u00fcrdistan hakk\u0131nda baz\u0131 \u00f6nerilerin sunuldu\u011fu uluslararas\u0131 bir anla\u015fma metni olup K\u00fcrtlerin belli bir stat\u00fcde kendi kendini y\u00f6netme hakk\u0131ndan bahsedilen \u00f6nemli bir uluslararas\u0131 ve tarihi belgedir. Sevr, sadece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalsa da K\u00fcrtler i\u00e7in bir umut kayna\u011f\u0131 olmu\u015f ve bu umudun ger\u00e7ekle\u015fmesi beklentisi bug\u00fcn de devam etmektedir\u201d dedi.<\/p>\n
Lozan\u2019\u0131n ise T\u00fcrkiye\u2019yi bir ulus-devlet olarak sisteme entegre eden uluslararas\u0131 bir anla\u015fma oldu\u011funu kaydeden Veroj, \u201cM. Kemal, Emperyalist \u0130tilaf devletlerinin onay\u0131 ve Bol\u015fevik Devrimi\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni ko\u015fullardan ve dengelerden yararlanarak Lozan Anla\u015fmas\u0131\u2019yla Kuzey K\u00fcrdistan \u00fczerindeki egemenli\u011fini garantilemi\u015f oldu\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Veroj, \u201cB\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfusa sahip olan K\u00fcrt milletinin yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131ld\u0131r iradesi d\u0131\u015f\u0131nda, zor ve \u015fiddet kullan\u0131larak \u00fclkesiyle birlikte b\u00f6l\u00fcnmesi ve par\u00e7alanmas\u0131, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel ve milli haklar\u0131ndan mahrum edilmesi, zorunlu g\u00f6\u00e7lere ve katliamlara maruz kalmas\u0131 Lozan Antla\u015fmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Kaynak ve photo: Rudaw<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 100\u2019\u00fcc\u00fc y\u0131l\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Diyabark\u0131r\u2019da K\u00fcrt partiler taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen konferansa kat\u0131lan tarih\u00e7i ve siyaset\u00e7iler, anla\u015fmas\u0131n\u0131n tarihsel ve g\u00fcncel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n inkar\u0131 \u00fczerine imzalanan anla\u015fman\u0131n daha sonra nas\u0131l bir asimilasyon ve hatta fiziki imha s\u00fcrecine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na vurgu yapan uzmanlar, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k tarihten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken derslere dikkat \u00e7ekti. Diyarbak\u0131r\u2019da Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler\u00a0\u00a0Partisi (HAK-PAR), […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1025617,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-1025616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n