K\u00fcrtler toplum ve co\u011frafya olarak son iki y\u00fcz y\u0131l i\u00e7inde pek \u00e7ok farkl\u0131 ideoloji, siyaset, anla\u015fma ve yap\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz kald\u0131.\u00a0 Pan T\u00fcrkizm, Pan Arabizm, ve \u0130rani farkl\u0131 ideolojilerin K\u00fcrtleri kendi i\u00e7inde eritme m\u00fccadelesi t\u00fcmden ba\u015far\u0131l\u0131 olmasa da belirleyici sonu\u00e7lara ve ac\u0131lara yol a\u00e7t\u0131. Bunlar\u0131n i\u00e7inde \u00f6zellikle de 20\u2019inci y\u00fcz y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011findeki Sykes Picot ve Lozan anla\u015fmalar\u0131n\u0131 saymak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130deolojik olarak da Araplar\u0131n ve Farslar\u0131n s\u00f6m\u00fcrgeci ve asimilasyoncu siyasetleri de \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc incelenmelidir. Fakat hi\u00e7bir par\u00e7ada asimilasyon ve oto asimilasyon Kuzey K\u00fcrdistan kadar etkili olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunda \u00f6zellikle Lozan Anla\u015fmas\u0131 ve Kuzey K\u00fcrtlerinin Lozan kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumunun etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
Sevr-Lozan- Misak\u0131 Milli \u00fc\u00e7geni ve K\u00fcrtler <\/strong><\/p>\n K\u00fcrtlerin 20\u2019inci y\u00fcz y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 iki anla\u015fma oldu Sevr\u00a0\u00a0 ve Lozan. \u00a0Birincisi; K\u00fcrtlerin topraklar\u0131 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc ve K\u00fcrtler ad\u0131 hi\u00e7bir uluslararas\u0131 belgeye konmayan, yok say\u0131lan bir halk durumuna geldi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise; T\u00fcrkler Lozan\u2019da varl\u0131klar\u0131n\u0131 garanti ettiler fakat Misak-\u0131 Milli ad\u0131 ile somutla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye hayallerinin i\u00e7inde yer alan K\u0131br\u0131s, Musul- Kerk\u00fck ve Batum gibi alanlardan da \u00e7\u0131kt\u0131lar. Yani Misak-\u0131 Milli d\u00fc\u015f\u00fcncesi kaybetti.<\/p>\n Bu tarihi i\u00e7i\u00e7elikler tarihi a\u00e7\u0131dan Sevr-Lozan ve hatta Misak\u0131 Milli kavramlar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 ortaya koyar. K\u00fcrdistan ve K\u00fcrtler ad\u0131na siyaset yapan herkes kendi siyaset paradigmas\u0131n\u0131 belirleyince bu \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc bilmek, taraf\u0131n\u0131 ve kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadele edece\u011fini se\u00e7mek zorundad\u0131r.<\/p>\n \nPeki buradan \u015fu soruya gelelim: \u201cAbdullah \u00d6calan, Partisi PKK ve yan \u00f6rg\u00fctlerinin Sevr, Lozan ve Misaki Milli kar\u015f\u0131s\u0131nda ki tutumlar\u0131 nedir, hangisinin yan\u0131nda, hangisinin kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almaktad\u0131rlar?\u201d<\/p>\n \u00d6calan: Sevr b\u00fcy\u00fck bir tehlikedir<\/strong><\/p>\n PKK, son bir \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6nem i\u00e7inde Lozan Anla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 kendisine ba\u011fl\u0131 yap\u0131lar\u0131 harekete ge\u00e7irmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Konferanslar, toplant\u0131lar d\u00fczenlediler. Bir\u00e7ok s\u00f6ylem geli\u015ftirdiler. Fakat bu konuda samimiler mi de\u011filler mi bu bir tart\u0131\u015fma konusu. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n PKK taraf\u0131ndan kutsal kitap muamelesi g\u00f6ren Savunmalar\u0131nda ve \u0130mral\u0131 Sorgu tutanaklar\u0131nda K\u00fcrtlere kendini y\u00f6netme hakk\u0131 veren Sevr\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Lozan\u2019\u0131 savundu\u011funu hatta Lozan bir yana Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n Misak-\u0131 Mill\u00eeyi savundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n Abdullah \u00d6calan\u2019a g\u00f6re \u201cSevr Anadolu ve Mezopotamya topraklar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehlikedir\u201d. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sevr\u2019de K\u00fcrt ve Ermeniler kendi topraklar\u0131n\u0131n sahibi olacak, T\u00fcrkiye daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir toprak par\u00e7as\u0131na sahip olacakt\u0131. Oysa Misak\u0131 Milli bir kurtulu\u015f yoludur. \u00d6calan Misak\u0131 Milli i\u00e7in ise \u015funu s\u00f6yler: \u201cT\u00fcrkler ve K\u00fcrtler, t\u0131pk\u0131 o d\u00f6nemde oldu\u011fu gibi, \u201cMisak-\u0131 Milli \u00e7er\u00e7evesinde\u201d birle\u015fmeli ve yeni bir T\u00fcrkiye’yi, yeni bir gelece\u011fi kurmal\u0131d\u0131r. Neden?<\/p>\n \u00d6calan devletsizlik kefenini ideolojik s\u00f6ylemlerle s\u00fcsleyip K\u00fcrtlere tekrar giydirdi<\/strong><\/p>\n K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler bin y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nemdir beraber ya\u015famaktad\u0131r. Ve K\u00fcrtler her zaman i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015f, uzay\u0131nca kesilmesi gereken t\u0131rnak vb. olmu\u015ftur. \u00d6zellikle 20\u2019inci y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir \u015feyden hi\u00e7bir kazan\u00e7 elde etmemi\u015flerdir. Kendi devletlerine sahip olmam\u0131\u015flar, kendi durumlar\u0131 hakk\u0131nda karar almam\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6calan\u2019\u0131n savunmalar\u0131 Lozan\u2019\u0131n K\u00fcrtlere bi\u00e7ti\u011fi \u201cdevletsizlik kefenini\u201d ideolojik kavram ve arg\u00fcmanlarla s\u00fcsleyerek tekrar K\u00fcrtlere sunmu\u015f ve kabul ettirmi\u015ftir.<\/p>\n \u00d6calan\u2019\u0131n 2000 y\u0131l\u0131ndan bu yana kulland\u0131\u011f\u0131 kavramlar\u0131n hepsinin alt\u0131nda K\u00fcrtlerin devlet olmas\u0131n\u0131 engellemek vard\u0131r. \u00d6calan \u00f6nce K\u00fcrtlere devletsizli\u011fi iyi bir \u015fey gibi kabul ettirmek i\u00e7in \u00e7aba harcad\u0131 ve kalk\u0131p \u201ca-devlet\u201d yani \u201cdevlet olmayan\u201d gibi bir kavram buldu. Daha sonra \u00d6calan K\u00fcrtleri devletin k\u00f6t\u00fc oldu\u011funa inand\u0131rmak i\u00e7in binlerce sayfa yazd\u0131 hatta o kadar ileri gitti ki hi\u00e7bir yerde olmayan bi\u00e7imde devlet kelimesinin Arap\u00e7a \u201cgen\u00e7 bir kad\u0131na tecav\u00fcz etmek\u201d anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6yledi. \u00d6calan devletin 5 bin y\u0131ld\u0131r insan toplumuna katt\u0131\u011f\u0131 olumlu y\u00f6nler yokmu\u015f gibi devletsiz toplumun \u00f6zg\u00fcr oldu\u011funu iddia etti. Devleti tu kaka etti. \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn, Z\u00fclf\u00fc Tigrel\u2019in Diyap A\u011fa\u2019n\u0131n ruhu \u00d6calan\u2019da ya\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n 24 Temmuz 1923 y\u0131l\u0131nda K\u00fcrtleri yok sayan anla\u015fma Lozan\u2019da imzalan\u0131nca da \u201cK\u00fcrtler ayr\u0131 devlet istemiyor\u201d diyen K\u00fcrtler de vard\u0131. Bunlardan ilki ismet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019yd\u00fc. O Bitlisli tan\u0131nan bir K\u00fcrt ailenin evlad\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrtlerin Kendi Kaderini Tayin Hakk\u0131n\u0131\u201d kullanmas\u0131n\u0131 engelledi. \u00d6yle ki Lozan\u2019da Sevr\u2019i y\u0131kan anla\u015fmay\u0131 yapan T\u00fcrkiye\u2019nin heyet ba\u015fkan\u0131yd\u0131. Anla\u015fmas\u0131 K\u00fcrtlere \u00f6l\u00fcm, katliam T\u00fcrklere ise bir devlet verdi.<\/p>\n Yine Lozan\u2019da anla\u015fma imzalayan heyette bir di\u011fer K\u00fcrt olarak da Mehmet Z\u00fclf\u00fc Tigrel vard\u0131. O da Diyarbak\u0131rl\u0131yd\u0131. Lozan\u2019da bak\u0131n bu devlet K\u00fcrtlerin de devletidir demek i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015fti. Orada s\u00f6zde K\u00fcrtler ad\u0131na bulundu. Fakat tarih kitaplar\u0131na g\u00f6re K\u00fcrtlerin b\u00f6l\u00fcnmesi ile ilgili Musul konusunda ki oturumda hasta numaras\u0131 yaparak oturuma bile gitmemi\u015fti.<\/p>\n Birde K\u00fcrtler ad\u0131na mecliste olanlar vard\u0131: Mesela Diyap A\u011fa. Diyap A\u011fa Sevr Anla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Diyap A\u011fa o d\u00f6nemi \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cMemleketin ahalisi K\u00fcrtm\u00fc\u015f orada bir K\u00fcrt h\u00fck\u00fcmeti kuracaklarm\u0131\u015f bunu duyunca k\u0131zd\u0131m k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131kt\u0131m. (Sevr anla\u015fmas\u0131ndan s\u00f6z ediyor) ve \u015funlar\u0131 s\u00f6yledim \u201cHepimiz biriz. Ne T\u00fcrkl\u00fck ne K\u00fcrtl\u00fck davas\u0131 vard\u0131r. Hep biriz; karde\u015fiz. Ama d\u00fc\u015fmanlar bizi birbirimize sald\u0131rtmak i\u00e7in tuzaklar kuruyorlar. Sen \u015f\u00f6ylesin, ben b\u00f6yleyim filan diye hile yap\u0131yorlar. \u00dclke ne kadar ileri giderse o kadar iyidir.\u201d Hasan Hayri ise Lozan\u2019a bir telgraf \u00e7eker ve \u201cK\u00fcrtler T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131lmak istemiyor, heyet hepimizi temsil ediyor\u201d der. Hatta Mustafa Kemal Hasan Hayri\u2019den meclise K\u00fcrt k\u0131yafeti ile gelmesini ister. B\u00f6ylelikle meclis me\u015frula\u015ft\u0131r. Hasan Hayri en iyi niyetli isimdir, K\u00fcrtlere ger\u00e7ekten haklar verilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Fakat hem Lozan\u2019a hizmet etmekten kurtulamaz hem de idam edilir. Hasan Hayri bug\u00fcn TBMM\u2019deki K\u00fcrt meclis \u00fcyelerinin T\u00fcrkiye\u2019yi me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131 gibi bir rol oynar. \u0130yi niyetli bile olsa, \u201cDemokratik Cumhuriyet, T\u00fcrkiyelile\u015fme\u201d s\u00f6ylemi \u00e7at\u0131s\u0131na alt\u0131nda siyaset yapan herkes asl\u0131nda bir \u00e7e\u015fit Hasan Hayri\u2019dir.<\/p>\n \u015e\u00f6yle k\u0131sa bir \u00f6zet bize \u015funu \u00e7ok iyi g\u00f6steriyor: \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn, Ziya T\u00fcreli\u2019nin, Diyap A\u011fa\u2019n\u0131n ve daha ismini sayamayaca\u011f\u0131z onlarca isim Lozan\u2019\u0131 savunmu\u015f, T\u00fcrkiye\u2019yi kurmu\u015f ve K\u00fcrtlere ihanet etmi\u015ftir. Bunlar\u0131n ruhu bug\u00fcn Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n paradigmas\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6calan siyasetini devam ettiren herkesin g\u00f6nl\u00fcnde bir Diyap A\u011fa vard\u0131r<\/strong><\/p>\n PKK\u2019nin Lozan Antla\u015fmas\u0131n\u0131n 100. Y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc eylemlerine kat\u0131lmas\u0131 ve \u00e7evresinde insan toplamas\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftirmez. PKK bin tane y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapsa, bin tane konferans yapsa da ger\u00e7ek \u015fudur: S\u0131n\u0131rlar\u0131n de\u011fi\u015fmesini istemeyen, K\u00fcrt ad\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinen, devlet fikrini \u00e7\u00f6pe att\u0131k diyen, devlet gericidir- devlet k\u00f6lele\u015ftirir diyen, K\u00fcrtler T\u00fcrkiyelile\u015fme \u00fcst kimli\u011fini kabul ediyor diyen her K\u00fcrd\u00fcn i\u00e7inde bir \u0130n\u00f6n\u00fc, bir Hasan Hayri, bir Diyap A\u011fa vard\u0131r.<\/p>\n Buna s\u0131n\u0131rlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istemiyoruz diye Nil\u00fcfer Ko\u00e7, Devlet fikrini \u00e7\u00f6pe att\u0131k diyen Hatip Dicle, devletsiz sistem kuraca\u011f\u0131z diyen Karasu gibi PKK y\u00f6neticileri de dahildir. Bunlar Lozan\u2019\u0131 y\u0131kamaz, ancak yeni Lozanlar\u0131 K\u00fcrtlere kabul ettirir. \u00d6nc\u00fcs\u00fc \u00d6calan olan Lozan\u2019\u0131n ancak pe\u015finden gider.<\/p>\n \n \n \n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u00fcrtler toplum ve co\u011frafya olarak son iki y\u00fcz y\u0131l i\u00e7inde pek \u00e7ok farkl\u0131 ideoloji, siyaset, anla\u015fma ve yap\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz kald\u0131.\u00a0 Pan T\u00fcrkizm, Pan Arabizm, ve \u0130rani farkl\u0131 ideolojilerin K\u00fcrtleri kendi i\u00e7inde eritme m\u00fccadelesi t\u00fcmden ba\u015far\u0131l\u0131 olmasa da belirleyici sonu\u00e7lara ve ac\u0131lara yol a\u00e7t\u0131. Bunlar\u0131n i\u00e7inde \u00f6zellikle de 20\u2019inci y\u00fcz y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011findeki Sykes Picot […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1025824,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[31],"class_list":["post-1025823","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorden","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n
\nSevr, K\u00fcrtler ve Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu i\u00e7inde kalan az\u0131nl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fcne kendini y\u00f6nteme ve kendi hakk\u0131nda karar alma \u015fans\u0131 tan\u0131yan \u00f6nemli bir anla\u015fmayd\u0131. Bu anla\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcrken T\u00fcrk siyasal yap\u0131lanmas\u0131 Sevr\u2019in \u00e7\u00f6kertilmesi i\u00e7in m\u00fccadele etti ve sonu\u00e7 olarak Lozan imzaland\u0131. \u00c7ok ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 olmakla beraber Lozan \u00fc\u00e7 sonuca yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
\n\u0130kincisi; Lozan bir anlamda T\u00fcrk devletinin kurulu\u015f belgesi oldu, bug\u00fcn ki T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Lozan sonras\u0131 kendi sistemini kurdu.<\/p>\n
\nHi\u00e7 olmayan hayali bir demokratik modernite, hi\u00e7bir somutlu\u011fu olmayan bir demokratik konfederal sistem gibi kavramlar\u0131 da K\u00fcrtlere model olarak sunduktan sonra kalk\u0131p \u201cbize devlet verseler de istemeyiz, asla devlet istemeyece\u011fiz, s\u0131n\u0131rlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131y\u0131z\u201d dedi. \u00a0Ve hemen ard\u0131nda n\u00fcfusu 20 milyonu ge\u00e7en Kuzey K\u00fcrdistan i\u00e7in \u201cT\u00fcrkiyelile\u015fme\u201d gibi bir hedef belirledi. Partisi ve yan \u00f6rg\u00fctleri de ayn\u0131 \u00e7izgiyi devam ettiriyor. \u00a0Tarihte de K\u00fcrtler i\u00e7inde b\u00f6yle bir damar daha vard\u0131.<\/p>\n
\nDiyap A\u011fa\u2019n\u0131n \u00f6zlemi ile Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n T\u00fcrkiyelile\u015fme paradigmas\u0131nda ya\u015f\u0131yor. Siyaset ve y\u00f6netsel hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan haklar\u0131n karde\u015fli\u011fi s\u00f6ylemi, T\u00fcrkiye\u2019nin ileriye ta\u015f\u0131nmas\u0131 gibi kavramlar t\u00fcmden Diyap A\u011fa ile \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n