K\u00fcrdlerin ulusal davaya kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 aras\u0131nda\u00a0 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir. Bu,\u00a0 K\u00fcrdlerin, Araplarla, Farslarla, T\u00fcrklerle geli\u015ftirdikleri ili\u015fkilere, bu halklar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00f6nemli bir kaynak olarak de\u011ferlendirilebilir. (Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7, d. 1938, Emekli Orgeneral, 2001-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Milli G\u00fcvenlik Kurulu Genel Sekreteri\u2019dir.)<\/p>\n
Emekli Org. Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7 PKK sava\u015f\u0131yla ilgili olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:\u00a0“PKK ile sava\u015f bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc o sava\u015f\u0131 biz kontrol ediyoruz. Ama en tehlikelisi, \u015fu anda \u00fclkemizin s\u0131n\u0131r\u0131nda yava\u015f yava\u015f in\u015fa edilen bir K\u00fcrdistan devletinin kurulmas\u0131d\u0131r. Biz bu hedefi \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Barzani’nin y\u00f6ntemini T\u00fcrkiye K\u00fcrtlerine k\u00f6t\u00fc g\u00f6stermeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve bu konuda da ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fumuzu s\u00f6ylemeliyim.\u201d( 25 Nisan 2021 www.k\u00fcrdistan24.net)<\/em><\/p>\n Burada G\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131nda \u2018K\u00fcrdistan Devleti Olu\u015fumu\u2019ndan\u00a0 \u2018Barzani y\u00f6ntemi\u2019<\/em>\u00a0nden s\u00f6z edilmektedir. Bu Behdinan-Barzan B\u00f6lgesi\u2019nin Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasisiyle, daha sonra, Ba\u011fdat\u2019daki \u0130ngiliz ve daha sonra\u00a0 Arap b\u00fcrokrasisiyle ili\u015fkilerini g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n Barzan-Behdinan B\u00f6lgesi\u2019nin temel \u00f6zelli\u011fi \u015fudur: Bu b\u00f6lgenin temel unsuru olan Barzaniler her\u00a0 zaman toprak temelli bir milli hareketin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc olmu\u015flard\u0131r. Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasiyle ili\u015fkiler geli\u015ftirmekten\u00a0 her zaman uzak durmu\u015flard\u0131r.\u00a0 Daha sonra, 1920\u2019lerde, 1930\u2019larda, 1940\u2019larda, 1950\u2019lerde Ba\u011fdat\u2019daki \u0130ngiliz b\u00fcrokrasisiyle, 1960\u2019lardan sonra da Arap B\u00fcrokrasisiyle ili\u015fkiler geli\u015ftirmekten\u00a0 daima uzak kalm\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0 Her zaman toprak temelli bir milli hareketin pe\u015finde ko\u015fmu\u015flard\u0131r. Bu, 1870\u2019lerden, Muhammed Barzani\u2019den (\u00f6. 1903) beri b\u00f6yledir. \u015eeyh Abd\u00fcsselam Barzani (1868-1914), \u015eeyh Ahmed Barzani, (1896 -1969), Mela Mustafa Barzani (1903-1979) toprak temelli bu milli hareketin temsilcileridir. Bug\u00fcn de\u00a0 Mesut\u00a0 Barzani (d. 1946) bu tutumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tutumdur. Bu tutum, K\u00fcrd toplumunun yap\u0131sal \u00f6zelliklerini korumu\u015f toplumsal yap\u0131n\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir.<\/p>\n K\u00fcrdistan\u2019\u0131n g\u00fcneyinde S\u00fcleymaniye b\u00f6lgesinde \u00e7ok farkl\u0131 bir tutum geli\u015fmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, S\u00fcleymaniye\u2019nin temel unsuru olan Babanlar, her zaman Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasiyle de, 1960\u2019lardan \u00f6nce\u00a0 Ba\u011fdat\u2019daki \u0130ngiliz b\u00fcrokrasisiyle de, daha sonra duruma egemen olan Arap b\u00fcrokrasisiyle de\u00a0 her zaman yak\u0131n ili\u015fkiler, i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131 ili\u015fkiler\u00a0 i\u00e7inde olmu\u015ftur. Bu ili\u015fkiler K\u00fcrd toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmu\u015ftur. K\u00fcrdleri, K\u00fcrdi, K\u00fcrdistani de\u011ferlerden uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Babanlardan Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasisinde yer alan onlarca\u00a0 ki\u015fi vard\u0131r. Osmanl\u0131 ordusunda g\u00f6revli onlarca pa\u015fa\u00a0 vard\u0131r. Bedirxanilerden onlarca b\u00fcrokrattan, onlarca pa\u015fadan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunlar hi\u00e7bir zaman, Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasisi i\u00e7inde, K\u00fcrdi, K\u00fcrdistani de\u011ferleri\u00a0 savunmam\u0131\u015flar, hi\u00e7bir zaman bu de\u011ferleri g\u00fcndeme getirmemi\u015flerdir. Bu sa\u011fl\u0131ks\u0131z ili\u015fkiler\u00a0 K\u00fcrd toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmu\u015ftur.<\/p>\n Hat\u0131rlayal\u0131m: 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde, Kenan Evren\u2019in kurdu\u011fu h\u00fck\u00fcmette K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Cihat Baban\u2019d\u0131. (1911-1984) Bu d\u00f6nemde K\u00fcrd\u00e7e\u2019yi yasaklayan bir yasa da \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 1983 tarihli, 2932 say\u0131l\u0131 yasa.\u00a0 Bu yasan\u0131n ak\u0131l hocalar\u0131ndan biri de, Babanlardan\u00a0 Gazeteci Cihat Baban\u2019d\u0131.Gazeteci Cihat Baban, 27 May\u0131s 1960 darbe h\u00fck\u00fcmetinde de Bas\u0131n-Yay\u0131n ve Turizm Bakan\u0131 olarak atanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Badirxanilerden Cemal Kutay\u2019\u0131n ise, (1909-2006) ne \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131 yak\u0131ndan bilinmektedir.<\/p>\n Bedirxaniler derken, Mikdat Bedirxan\u2019\u0131, Emir Ali Bedirxan\u2019\u0131, S\u00fcreyye, Kamuran ve\u00a0 Celadet\u00a0 Bedirxan karde\u015fleri elbette ayr\u0131 bir kategori\u00a0 de de\u011ferlendirmek gerekir. S\u0131rf bu kategoride yer alanlardan dolay\u0131, Bedirxaniler, K\u00fcrdlerin, Mukriyaniler, Barzaniler, Casime Celiller gibi \u00f6nemli\u00a0 ailelerindendir.<\/p>\n Bu arada Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasisinde yer almakla beraber Nuri Dersimi, Mustafa Yamulki, Abd\u00fcrezzak Bedirxan gibi milli nitelikli olan K\u00fcrd de vard\u0131r. Bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 do\u011fal olarak \u00e7ok azd\u0131r.<\/p>\n Osmanl\u0131 okullar\u0131nda, daha sonra \u0130ngiliz okullar\u0131nda, daha sonra da\u00a0 Arap, Fars, T\u00fcrk okullar\u0131nda\u00a0 uygulanan programlar, K\u00fcrdleri, K\u00fcrdi, K\u00fcrdistani tutumlardan uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, birlik\u00e7i\u00a0 anlay\u0131\u015flar\u0131n geli\u015fip serpilmesine yol vermi\u015ftir. Bu okullarda y\u00fcr\u00fct\u00fclen, uygulanan programlar\u0131n esas amac\u0131, K\u00fcrdleri, K\u00fcrdi, K\u00fcrdistan\u0131 de\u011ferlerden uzakla\u015ft\u0131rmak olmaktad\u0131r.<\/p>\n Baz\u0131 K\u00fcrd medreselerini bu konuda\u00a0 ay\u0131rmak gerekir. \u00d6rne\u011fin, Mele Abdulllah Timoqi\u2019nin\u00a0 (1904-1992) medreselerinde e\u011fitin g\u00f6ren\u00a0 K\u00fcrdlerin\u00a0 milli de\u011ferlerini korudu\u011fu, geli\u015ftirdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Laik T\u00fcrk okullar\u0131nda e\u011fitim g\u00f6ren K\u00fcrdlere b\u00f6yle bir \u015fans\u0131n verilmesi olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n Bu bak\u0131mdan bu kesimlerden\u00a0 milli, ulusal bir liderin \u00e7\u0131kmas\u0131 kan\u0131mca olas\u0131 de\u011fildir. Milli, ulusal liderin Barzan-Behdinan B\u00f6lgesi\u2019nden \u00e7\u0131kmas\u0131 ise \u00e7ok do\u011fald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrd toplum yap\u0131s\u0131 orada bozulmam\u0131\u015ft\u0131r. Sa\u011flam kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u015eunu s\u00f6ylemek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u00d6rne\u011fin Mele Mustafa Barzani \u0130stanbul\u2019daki, Osmanl\u0131 Harb Akademisi\u2019nde, veya Ba\u011fdat\u2019daki Arap Harb Akademisi\u2019nde\u00a0 e\u011fitim g\u00f6rseydi\u2019 ba\u015far\u0131l\u0131 bir milli\/ulusal lider olabilir miydi?<\/p>\n Qazi\u00a0 Muhammed\u2019in , K\u00fcrd medreseleriyle ili\u015fkisi olmasa, Qazi Muhammed olabilir miydi?<\/p>\n Son zamanlarda, devletin K\u00fcrd medreselerine de el att\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6rne\u011fin devlet, Menzil Medresesi \u00e7evresinde\u00a0 resmi ideolojinin programlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde e\u011fitin yapan bir medrese de yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu konuda, T\u00fcrk solunun, sol de\u011ferlerin, sol anlay\u0131\u015flar\u0131n incelenmesi de \u00f6nemlidir. T\u00fcrkiye\u2019de sol K\u00fcrdi, K\u00fcrdistani de\u011ferlere uzakt\u0131r. K\u00fcrdleri de, K\u00fcrd solunu da bu y\u00f6nde etkilemeye, K\u00fcrdleri, K\u00fcrdi, K\u00fcrdistani de\u011ferlerden uzak tutmaya\u00a0\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. K\u00fcrdleri, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, par\u00e7alanm\u0131\u015f, payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f K\u00fcrdistan ger\u00e7ekli\u011finden\u00a0 uzak tutmaya gayret ettikleri\u00a0 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk solu Kemalizme \u00e7ok \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n Bu t\u00fcr ili\u015fkilerin bilincine\u00a0 var\u0131p, K\u00fcrdi ve K\u00fcrdistani tutumlar\u0131\u00a0 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan K\u00fcrdlerin say\u0131s\u0131 da \u00e7ok azd\u0131r.<\/p>\n K\u00fcrdi ve K\u00fcrdistani De\u011ferlerle Sava\u015f<\/em><\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Emekli Org. Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7\u2019\u0131n bir a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilmi\u015fti. Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7,\u00a0\u00a0“PKK ile sava\u015f bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc o sava\u015f\u0131 biz kontrol ediyoruz. Ama en tehlikelisi, \u015fu anda \u00fclkemizin s\u0131n\u0131r\u0131nda yava\u015f yava\u015f in\u015fa edilen bir K\u00fcrdistan devletinin kurulmas\u0131d\u0131r. Biz bu hedefi \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Barzani’nin y\u00f6ntemini T\u00fcrkiye K\u00fcrtlerine k\u00f6t\u00fc g\u00f6stermeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve bu konuda da ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fumuzu s\u00f6ylemeliyim\u2019 diyordu.<\/em><\/p>\n PKK\/KCK\u2019nin<\/em>, K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019ne sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131, K\u00fcrd kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n yok edilmesi i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi tutumlar\u0131, K\u00fcrd bayra\u011f\u0131n\u0131 yakmalar\u0131n\u0131\u00a0 (Rojava) \u2026 bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmek gerekir. Bunlar, PKK\/KCK\u2019nin K\u00fcrd\/K\u00fcrdistan davas\u0131ndan\u00a0 vazge\u00e7ti\u011fini, K\u00fcrdi, K\u00fcrdistani de\u011ferlere kar\u015f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin, \u0130ran\u2019\u0131n, Suriye\u2019nin haklar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. PKK\/KCK\u2019nin geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u2018K\u00fcrdlere devlet gerekmez\u2019\u00a0<\/em>g\u00f6r\u00fc\u015fleri de bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmek\u00a0 gerekir. Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015fler K\u00fcrdlerin de\u011fil, devletin g\u00f6r\u00fc\u015fleridir. Devletin, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerini K\u00fcrdlere s\u00f6yletmesi kendisi i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kazan\u0131md\u0131r. Dikkat edelim. Bu sadece, K\u00fcrdler i\u00e7in dile getirilen bir s\u00f6ylemdir. \u00d6rne\u011fin Filistinli Araplar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlete sahip olmalar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye gibi, \u0130ran, Suriye gibi, bu \u00fclkelerdeki sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri gibi PKK\/KCK\u2019de savunmaktad\u0131r.<\/p>\n K\u00fcrd\/K\u00fcrdistan sorunu g\u00fcndeme geldi\u011finde \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7er\u00e7evesinde Ortado\u011fu konfederasyonundan s\u00f6z eden g\u00f6r\u00fc\u015fler de vard\u0131r. Bunlar\u0131n da fiili olarak hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015fler, K\u00fcrdleri oyalamaktan ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015fleve sahip de\u011fildir. Bir defa hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede demokrasiyi oturtmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede, demokrasini temel ilkeleri olan Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, idarenin her t\u00fcrl\u00fc \u0130\u015fleminin yarg\u0131 denetimine tabi olmas\u0131, \u00fcniversite \u00f6zerkli\u011fi, insan haklar\u0131na sayg\u0131\u00a0 gibi kurumlar\u0131, tutumlar\u0131,\u00a0 ya\u015fama ge\u00e7irecek hi\u00e7bir mekanizma yoktur. Sadece krall\u0131klarda de\u011fil, \u0130srail hari\u00e7,\u00a0 demokrasi oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00fclkelerde de yoktur.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede, baz\u0131 akademisyenlerin, \u2018K\u00fcrdler, 1920\u2019lerde\u00a0 treni ka\u00e7\u0131rd\u0131,\u00a0 art\u0131k, yap\u0131lacak bir \u015fey yok \u2026\u2019 gibi, K\u00fcrdleri resmi ideolojiyi kabule zorlayan g\u00f6r\u00fc\u015fler\u00a0 dile getirdikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015flerin K\u00fcrdlere k\u00fc\u00e7\u00fck bir yarar\u0131 yoktur. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler, sadece K\u00fcrdler aras\u0131nda umutsuzluk yarat\u0131r. Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015flerin, devletin tutumuna, g\u00f6r\u00fc\u015flerine, resmi ideolojiye\u00a0 destek verdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda, resmi ideoloji do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan akademisyenlerin tutumlar\u0131n\u0131 ciddeye almamak, i\u015flevlerini b\u00fcy\u00fctmemek gerekti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede, baz\u0131 akademisyenlerin, K\u00fcrd gen\u00e7lerini,\u00a0 \u2018demokratik \u00f6zerklik\u2019<\/em>\u00a0gibi\u00a0 ger\u00e7ekle\u015fmesi olanaks\u0131z baz\u0131 hayali planlarla oyalad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Toprak temelli bir halk olan K\u00fcrdleri,\u00a0 \u00f6rne\u011fin \u00c7erkesler gibi,\u00a0 toprak temelli olmayan bir etnik grup gibi kavramaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Akademisyenlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bu a\u00e7\u0131dan incelenmesinde\u00a0 yarar vard\u0131r.<\/p>\n Kaynak: Nerina Azad<\/p>\n orjinal linke \u015furdan ula\u015fa bilirsiniz: https:\/\/www.nerinaazad2.com\/tr\/columnists\/ismail-besikci\/bexdinan-barzan-milli-lider<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u00fcrdlerin ulusal davaya kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 aras\u0131nda\u00a0 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir. Bu,\u00a0 K\u00fcrdlerin, Araplarla, Farslarla, T\u00fcrklerle geli\u015ftirdikleri ili\u015fkilere, bu halklar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00f6nemli bir kaynak olarak de\u011ferlendirilebilir. (Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7, d. 1938, Emekli Orgeneral, 2001-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Milli G\u00fcvenlik Kurulu Genel Sekreteri\u2019dir.) Emekli Org. Tuncer K\u0131l\u0131n\u00e7 PKK sava\u015f\u0131yla ilgili olarak […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1026007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1026006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n