Irak Federal Mahkemesi, 14 Kas\u0131m\u2019da Irak Parlamentosu Ba\u015fkan\u0131 Mihemed Helbusi g\u00f6revinden ald\u0131.<\/p>\n
\u0130ran\u2019a yak\u0131n radikal \u015eii kaynaklar\u0131 ve Irak Federal Mahkemesi olay\u0131 \u201cresmi belgelerde sahtecilik\u201d olarak izah ederek adli bir sorun ve adaletin sa\u011flanmas\u0131 olarak g\u00f6stermek istese durumun \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 siyasetle ilgili \u00e7evreler taraf\u0131ndan biliniyor. Helbusi ve S\u00fcnni siyasete \u0130ran\u2019\u0131n Federal Mahkeme eli ile yapt\u0131\u011f\u0131 bir operasyon ve komplo g\u00f6z\u00fc ile bak\u0131yor.\u00a0 Irak Federal Mahkemesi t\u00fcmden \u0130ran taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen ve \u015fimdiye de\u011fin \u015eii \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren kararlar alan \u0130ran\u2019\u0131n Irak\u2019ta bast\u0131rmak istedi\u011fi yap\u0131lara kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6nemli bir ara\u00e7. K\u00fcrtleri sindirmek ve Irak i\u00e7inde K\u00fcrt siyasi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmek i\u00e7inde \u00e7ok aktif olarak kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Helbusi\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 esasta \u0130ran\u2019\u0131n Irak\u2019taki stratejisi ile ilgili. Elbette ki Irak\u2019\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u0131karc\u0131 ve ben merkezci siyasi yap\u0131lar\u0131n\u0131n da bunda pay\u0131 var. Birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda Helbusi krizinin ard\u0131ndaki ger\u00e7ekleri inceleye biliriz.<\/p>\n
\u0130ran ve ABD\u2019nin ortak destekledi\u011fi isim: Helbusi<\/strong><\/p>\n 1981 do\u011fumlu olan Helbusi Irak siyasetindeki en gen\u00e7 isimlerden biri. M\u00fchendis olan Helbusi 2014 y\u0131l\u0131nda de\u011fin Felluce ba\u015fta olmak \u00fczere Anbar eyaletinde in\u015faat alan\u0131nda kendini i\u015fini kurdu. Bu d\u00f6nemde ABD ile yak\u0131n ve iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirdi\u011fi biliniyor. 2014 y\u0131l\u0131nda siyasete girmeye ba\u015flad\u0131 ve 2017 y\u0131l\u0131nda Anbar valisi oldu. Valili\u011fini hem \u0130ran hem de Amerika destekledi.<\/p>\n Takkadum (ilerleyi\u015f) ad\u0131nda bir parti kurdu ve se\u00e7imlere S\u00fcnni yap\u0131larla ittifak yapt\u0131. Bir y\u0131l sonra ise se\u00e7imlere girdi ve 2018 y\u0131l\u0131nda Irak Parlamento Ba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7ildi. S\u00fcnnilerin lideri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong><\/p>\n Helbusi daha sonra da \u0130ran ile iyi ili\u015fkilerini devam ettirdi. \u0130ran onu di\u011fer S\u00fcnni a\u015firet ve yap\u0131lara kar\u015f\u0131 destekledi. Olduk\u00e7a karizmatik bir ki\u015fili\u011fi, siyasi uzla\u015fmalara a\u00e7\u0131k olmas\u0131 vb \u00f6zellikler Helbusi\u2019yi S\u00fcnniler i\u00e7inde \u00f6nemli bir akt\u00f6r olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n Helbusi, Anbar eyaletini a\u015farak genel Irak\u2019taki S\u00fcnni yap\u0131lar i\u00e7inde etkili olmaya ba\u015flad\u0131. \u00a0\u0130rana yak\u0131n Hedef Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Mueyed Eli konuya ili\u015fkin olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu: Halbusi hegemonyas\u0131n\u0131 Anbar d\u0131\u015f\u0131na ve di\u011fer S\u00fcnni vilayetlere yay\u0131yordu. Kendini S\u00fcnni a\u015firetler ve siyasilerin lideri olarak g\u00f6rmek istiyordu. Bu giri\u015fimlere korkuyla bak\u0131l\u0131yordu. Bu nedenle \u015eiiler rahats\u0131zd\u0131, baz\u0131 S\u00fcnni yap\u0131larda rahats\u0131z oldu ve onun \u00fcyeli\u011finin sona erdirilmesi karar\u0131n\u0131 onaylad\u0131.<\/p>\n Mueyed Eli konu\u015fmas\u0131n\u0131n devam\u0131nda ilgin\u00e7 bir bi\u00e7imde Helbusi\u2019nin ABD\u2019nin Irak\u2019tan \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fini iddia ederek \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u00f6ncelikle parlamento taraf\u0131ndan onaylanan ABD g\u00fc\u00e7lerinin geri \u00e7ekilmesine ili\u015fkin yasan\u0131n bir\u00e7ok maddesi iptal edildi. Helbusi’nin siyasi s\u00fcrece y\u00f6nelik baz\u0131 tutumlar\u0131 yerinde de\u011fildi. Zaman zaman \u00e7at\u0131\u015fan taraflara destek verdi. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye ve di\u011fer \u00fclkelerle de temaslar\u0131 ve al\u0131\u015fveri\u015fleri oldu. Siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131\u201d Mueyed\u2019in kon\u015fumas\u0131 bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan durumu izah ediyor.<\/p>\n Yani Helbusi, ABD\u2019nin \u015eii yap\u0131lar taraf\u0131ndan Irak\u2019tan \u00e7\u0131kar\u0131lmak istendi\u011fi ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde bir \u00e7e\u015fit engel olarak da g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n G\u00fc\u00e7lenen Helbusi \u0130ran ve \u015eiileri rahats\u0131z etti <\/strong><\/p>\n \u00a0Helbusi, Irak\u2019taki yabanc\u0131 \u00fclke misyonlar\u0131 ve bat\u0131 ile de iyi ili\u015fkiler geli\u015ftiriyordu. Yine \u00dcrd\u00fcn ve Suudi Arabistan ile de iyi ili\u015fkiler kurmu\u015ftu. Pragmatik bir siyaset y\u00fcr\u00fcten Helbusi bir yandan T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiliydi. Ayr\u0131ca Helbusi radikal dinci yap\u0131lara kar\u015f\u0131 da mesafeli, daha liberal ve yenilik\u00e7i bir isim olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yordu. \u00a0Yani Helbusi kendisi i\u00e7in \u0130ran taraf\u0131ndan \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar\u0131 ge\u00e7mi\u015fti.<\/p>\n \u00d6zellikle de 2021 y\u0131l\u0131nda Irak\u2019ta yap\u0131lan erken se\u00e7imlerde Helbusi \u0130ran yanl\u0131s\u0131 \u015eii guruplar\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratm\u0131\u015f ve K\u00fcrt yap\u0131larla beraber Sad\u0131r\u2019la h\u00fck\u00fcmet kurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcrtlerin ve S\u00fcnnilerin Irak\u2019taki h\u00fck\u00fcmet kurma s\u00fcrecinde bu denli etkin olmas\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k zaten vard\u0131. Hem K\u00fcrtler hem de S\u00fcnniler i\u00e7in plan yap\u0131ld\u0131. Helbusi diskalifiye edilecekti. K\u00fcrtlere yap\u0131lan plan\u0131n bir benzeri yap\u0131ld\u0131. \u00a0Nas\u0131l ki \u015eiiler Irak i\u00e7inde kendilerine ba\u011fl\u0131 bir gurup ile Erbil\u2019e zay\u0131flatmak istiyorsa ayn\u0131 bi\u00e7imde S\u00fcnniler i\u00e7inde de benzer bir uygulamaya gidildi.<\/p>\n Helbusi\u2019ye kar\u015f\u0131 operasyon i\u00e7in Haziran ay\u0131nda d\u00fc\u011fmeye bas\u0131ld\u0131 Anbar,Helbusi\u2019nin kalesi ve etraf\u0131ndaki ana kadrolar\u0131n t\u00fcm\u00fc burada. 27 Haziran g\u00fcn\u00fc Irak devletinin \u201cD\u00fcr\u00fcstl\u00fck Komisyonu\u201d i\u00e7inde Ha\u015fdi \u015eabi\u2019nin de oldu\u011fu kalabal\u0131k bir silahl\u0131 g\u00fc\u00e7le Ambar\u2019a geldi ve Helbusi kar\u015f\u0131t\u0131 operasyona ba\u015flad\u0131. Devlet daireleri, e\u011fitim kurumlar\u0131 hatta vak\u0131flardaki Helbusi yanl\u0131s\u0131 ki\u015filer tek tek g\u00f6revden el \u00e7ektirildi ve yerlerine Helbusi\u2019ye \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 S\u00fcnniler veya \u015eiiler getirildi.<\/p>\n Irak Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Gazi Faysal, Halbusi’nin m\u00fcttefiklerinin makamlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131n, \u201cHelbusi’nin Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revine devam etmesini engellenmesi\u201d giri\u015fimi oldu\u011funa daha o d\u00f6nem belirtmi\u015fti.<\/p>\n Helbusi muhalifi g\u00fc\u00e7lere misyon verildi ve en \u00f6nemlisi de Kesnezani tarikat\u0131 lideri ilgin\u00e7 bir e\u015f zamanl\u0131 hareketle Ramadi\u2019deki m\u00fcritlerine Helbusi kar\u015f\u0131t\u0131 eylem yapmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7 Helbusi\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131na kadar da b\u00f6yle devam etti.<\/p>\n \u0130ran\u2019\u0131n Irak \u00fczerindeki etkisi ve planlar\u0131 <\/strong><\/p>\n Helbusi\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131nda Helbusi\u2019nin karizmasi, siyasi \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 vb ile tek izah edilemez. \u0130ran\u2019\u0131n Irak devletine kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f ve t\u00fcm toplumu kapsayan bir konsepti var. \u015eii kimlikli Irak\u2019a hizmet etmeyen herkes \u0130ran devletinin hedefi haline geliyor. K\u00fcrtler, S\u00fcryaniler ve son olarak S\u00fcnniler ile \u0130ran bu dayatmas\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n Fakat \u015funu da vurgulamak gerekiyor, \u0130ran Irak\u2019ta i\u015fleyen bir parlamento, h\u00fck\u00fcmet ve idari sistem istemiyor. \u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc idari sistemin i\u015flemesi, herkesin anayasaya g\u00f6re hareket etmesi \u0130ran\u2019\u0131n hareket zeminini daralt\u0131yor. \u0130ran, Irak\u2019\u0131 s\u00fcrekli istikrars\u0131z, herkesin herkese d\u00fc\u015fman ve birle\u015fenlerin de kendi i\u00e7inde birbirine d\u00fc\u015fman tutumu olmas\u0131n\u0131 istiyor. Bu bi\u00e7imi ile kaosun yaratt\u0131\u011f\u0131 mu\u011flak ortam da Irak\u2019\u0131n \u0130ran\u2019\u0131n kullan\u0131\u015fl\u0131 bir aparat\u0131 ve sahas\u0131 olmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n Helbusi\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131\u00a0 \u0130ran\u2019\u0131n ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131nda ki \u201cyol temizli\u011fi\u201d mi? <\/strong><\/p>\n \u0130ran 2008 y\u0131l\u0131ndan bu yana Irak\u2019ta istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7li bir bi\u00e7imde \u00f6rd\u00fc. Bu s\u00fcreci birka\u00e7 ad\u0131mda \u00f6zetlersek. \u00d6rne\u011fin; Ortado\u011fu Bahar\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2011 y\u0131l\u0131nda Ba\u015fkan Nuri Maliki K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi\u2019nin y\u00fczde17\u2019lik b\u00fct\u00e7e pay\u0131n\u0131 g\u00f6ndermeyerek, K\u00fcrdistan\u2019\u0131 provoke etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcrtlerin Ba\u011fdat\u2019tan kopmas\u0131n\u0131 istedi. Hemen ard\u0131ndan I\u015e\u0130D sald\u0131r\u0131lar\u0131 ba\u015flad\u0131. Ayr\u0131ca \u015funu da eklemek laz\u0131m Anbar vilayeti \u0130ran ve \u015eii yap\u0131lar\u0131n yeniden d\u00fczenlemek istedi\u011fi bir yer. Anbar Irak\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck vilayeti, S\u00fcnni n\u00fcfusun yo\u011funlu\u011fu burada. Buradaki a\u015firet g\u00fc\u00e7leri olduk\u00e7a \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve silahl\u0131. Ayr\u0131ca Anbar\u2019da \u00e7ok de\u011ferli gaz yataklar\u0131 var. \u00a0\u0130ran ve Irak \u015eiilerinin Kerk\u00fck-Banyas petrol boru hatt\u0131n\u0131 aktifle\u015ftirmek istedikleri biliniyor. Bu boru hatt\u0131 da Anbar\u2019dan ge\u00e7iyor.<\/p>\n Irak\u2019taki ABD g\u00fc\u00e7lerinin merkezi de Anbar vilayeti. Ayr\u0131ca Ha\u015fdi \u015eabi\u2019nin ABD ile de \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 oldu\u011fu \u00dcrd\u00fcn\u2019e ge\u00e7i\u015f s\u0131n\u0131r hatlar\u0131 da Anbar \u00fczerinden kullan\u0131l\u0131yor. \u00a0Yani Anbar Vilayeti \u015eiilerin t\u00fcmden kontrol etmek istedi\u011fi bir yer.\u00a0 T\u00fcm bunlar Anbar\u2019da \u0130ran ile pazarl\u0131k yapabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir S\u00fcnni lider yerine par\u00e7al\u0131 ve \u0130ran\u2019a s\u00f6zler veren S\u00fcnnilerin olmas\u0131 da \u0130ran\u2019\u0131n plan\u0131na uyuyor.<\/p>\n K\u0131sacas\u0131, Irak\u2019\u0131 ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 bir sava\u015f meydan\u0131 olarak kullanmak isteyen \u0130ran ve baz\u0131 ittifak g\u00fc\u00e7ler Helbusi\u2019yi g\u00f6revden alarak bir \u201cyol temizli\u011fi\u201d yapm\u0131\u015f olabilirler.<\/p>\n Tamda Irak\u2019ta eyalet se\u00e7imleri yakla\u015fm\u0131\u015fken \u0130ran\u2019a biat etmeyen Sadr, K\u00fcrtler ve Helbusi \u00e7evresini zay\u0131flatmak ve diskalifiye etmek hem \u0130ran\u2019\u0131n hem de Iraktaki \u0130ranc\u0131lar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na uyuyor.<\/p>\n Yani Helbusi\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131n sahtecilikle de\u011fil \u0130ran ve \u015eii yap\u0131lar\u0131n planlar\u0131 ile ilgilidir. \u0130ran\u2019\u0131n Irak\u2019ta ya\u015fayan yap\u0131lar\u0131 b\u00f6l-par\u00e7ala-y\u00f6net siyaseti ile ezerek etkisiz hale getirme, Irak\u2019\u0131 arka bah\u00e7esi olarak kullanma siyaseti ile ilgilidir. Irak devleti sistemsel ve zihinsel olarak gittik\u00e7e daha geriye gitmekte ve sorunlar daha da karma\u015f\u0131kla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Irak Federal Mahkemesi, 14 Kas\u0131m\u2019da Irak Parlamentosu Ba\u015fkan\u0131 Mihemed Helbusi g\u00f6revinden ald\u0131. \u0130ran\u2019a yak\u0131n radikal \u015eii kaynaklar\u0131 ve Irak Federal Mahkemesi olay\u0131 \u201cresmi belgelerde sahtecilik\u201d olarak izah ederek adli bir sorun ve adaletin sa\u011flanmas\u0131 olarak g\u00f6stermek istese durumun \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 siyasetle ilgili \u00e7evreler taraf\u0131ndan biliniyor. Helbusi ve S\u00fcnni siyasete \u0130ran\u2019\u0131n Federal Mahkeme eli ile yapt\u0131\u011f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1027517,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[31],"class_list":["post-1027516","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozel-dosya","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n
\nHelbusi\u2019nin Parlamento ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem \u015eii yap\u0131lar hem de Amerika olumlu kar\u015f\u0131lad\u0131.\u00a0 \u0130ran Helbusi\u2019nin g\u00f6rev almas\u0131na direk destek verdi. \u00d6yle ki Helbusi se\u00e7ildikten sonra ki ilk saatlerde Irak devlet ba\u015fkan\u0131 Ali Laricani\u2019yi arayarak kendisine te\u015fekk\u00fcr etti.<\/p>\n
\n<\/strong>Irak devleti 2003 y\u0131l\u0131ndan yana bir mafya ve kara d\u00fczen ile y\u00f6netilen bir \u00fclke. Sadece ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Irak bankas\u0131ndan 2,5 milyon dolar devlet bankas\u0131ndan kamyonlarla \u00e7al\u0131nd\u0131. 2003 y\u0131l\u0131ndan bu yana Ba\u011fdat\u2019taki \u015eii idaresinin en az\u0131ndan 300 milyon dolar yolsuzluk yapt\u0131\u011f\u0131 da uluslararas\u0131 belgelerle belirlenmi\u015f. \u00d6zellikle 2013\u2019teki I\u015e\u0130D sava\u015f\u0131ndan sonra da durum daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti. Ha\u015fdi \u015eabi denen yap\u0131lar vergi alma, uyu\u015fturucu ticareti, belgelerde sahtecilik gibi mafyavari i\u015fler yapt\u0131. Durum buyken Irak devleti Ambar \u015fehrinde ki kurumlarda yolsuzluk oldu\u011funu s\u00f6yleyerek harekete ge\u00e7ti.<\/p>\n
\n\u015eimdi \u0130ran\u2019\u0131n Helbusi\u2019yi g\u00f6revden almas\u0131 t\u0131pk\u0131 bu s\u00fcreci and\u0131r\u0131yor. Filistin-Hamas sava\u015f\u0131n\u0131n Irak\u2019a ta\u015fmas\u0131 gibi bir risk konu\u015fulurken, Helbusi\u2019nin g\u00f6revden almas\u0131 Irak\u2019\u0131 belirsizli\u011fi derinle\u015ftirecek bir provokasyon gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n