K\u00fcrt milleti, tarih boyunca ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in \u00e7e\u015fitli m\u00fccadeleler vermi\u015f, ancak siyasi liderlik konusundaki ayr\u0131l\u0131klar ve \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 bu s\u00fcreci zorla\u015ft\u0131ran temel etmenlerden biri olmu\u015ftur. K\u00fcrt siyasi liderlerinin farkl\u0131 b\u00f6lgesel ve ideolojik yakla\u015f\u0131mlar\u0131, bazen ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmi\u015ftir. Bununla birlikte, bu liderlerin tutumlar\u0131n\u0131 yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ele alarak ve d\u00fcnyadaki benzer hareketlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak K\u00fcrdistan’a giden yolu a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde analiz etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Tarih boyunca, d\u00fcnya \u00fczerinde bir\u00e7ok ulus ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi vermi\u015f ve farkl\u0131 siyasi liderlerin stratejik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 sayesinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k elde edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, Hindistan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinde Mahatma Gandhi’nin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l direni\u015f politikalar\u0131, G\u00fcney Afrika’daki Nelson Mandela’n\u0131n diplomatik m\u00fczakereleri ve Filistin hareketindeki liderlerin farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 incelendi\u011finde, K\u00fcrt siyasi liderlerinin de bu t\u00fcr deneyimlerden ders \u00e7\u0131karabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
K\u00fcrt liderleri, tarihsel olarak farkl\u0131 stratejiler benimsemi\u015ftir. Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi’nde Ne\u00e7irvan Barzani ve Bafil Talabani, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 diplomasi yoluyla K\u00fcrtlerin haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye’deki siyasi hareketler de farkl\u0131 metotlarla K\u00fcrt kimli\u011fini ve haklar\u0131n\u0131 savunmaya gayret etmi\u015ftir. Ancak, K\u00fcrt liderleri aras\u0131ndaki stratejik birlik eksikli\u011fi, bu s\u00fcrecin ilerlemesini zorla\u015ft\u0131ran bir etken olmu\u015ftur. Buna ra\u011fmen, bu liderlerin \u00e7o\u011fu, halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma amac\u0131yla hareket etmi\u015ftir ve b\u00f6lgesel denklemleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak K\u00fcrtlerin gelece\u011fini \u015fekillendirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Rojava’da stat\u00fc kazanma \u00e7abas\u0131, K\u00fcrt siyasetinin gelece\u011fini belirleyen en \u00f6nemli dinamiklerden biridir. Rojava’da K\u00fcrtlerin birlik i\u00e7inde hareket etmesi ve stat\u00fc talebini istikrarl\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmesi, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin K\u00fcrtlerin kaderi \u00fczerindeki etkisini azaltabilir. \u0130mral\u0131 ve Kandil’in K\u00fcrtlerin kaderini belirleyen merkezler olmaktan \u00e7\u0131kmas\u0131, Rojava’n\u0131n me\u015fru bir temsil g\u00fcc\u00fcne kavu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bu stratejik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, yaln\u0131zca Rojava’da de\u011fil, Kuzey K\u00fcrdistan’da da \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fimi tetikleyecek, K\u00fcrtlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z karar alma s\u00fcre\u00e7lerini g\u00fc\u00e7lendirecektir.<\/p>\n
PKK ve DEM gibi olu\u015fumlar\u0131n K\u00fcrtlerin siyasi temsilini ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hak m\u00fccadelesini engellemek amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair yayg\u0131n bir kanaat bulunmaktad\u0131r. K\u00fcrtler aras\u0131nda birli\u011fe zarar veren ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolunda b\u00f6l\u00fcnmelere sebep olan bu t\u00fcr yap\u0131lar, halk\u0131n iradesinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biridir. Rojava’da K\u00fcrtlerin birlik olmas\u0131n\u0131 sabote edenler ve Ba\u015fur’da K\u00fcrtleri kampla\u015ft\u0131ranlar, b\u00f6lgeye y\u00f6nelik d\u0131\u015f m\u00fcdahalelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak K\u00fcrtlerin haklar\u0131n\u0131 gasp etmektedir. T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak ve Suriye gibi b\u00f6lgesel akt\u00f6rler, K\u00fcrtler aras\u0131ndaki i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ulusal hedeflerine ula\u015fmas\u0131n\u0131 engellemektedir.<\/p>\n
PKK’n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Saddam, Esad, \u0130ran y\u00f6netimleri ve T\u00fcrkiye ile farkl\u0131 d\u00f6nemlerde i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131, K\u00fcrt hareketinin d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan manip\u00fcle edilmesine olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrtlerin d\u00f6rt ayr\u0131 devlette ayn\u0131 anda soyk\u0131r\u0131m politikalar\u0131na maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve bu s\u00fcre\u00e7te PKK gibi yap\u0131lar\u0131n s\u00f6m\u00fcrgeci y\u00f6netimlerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olmas\u0131, tarihsel ihanetler zincirinin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. K\u00fcrtler, uluslararas\u0131 arenada siyasi iradelerinin zay\u0131f olmas\u0131 nedeniyle hem merhamet hem de k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ile kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6demekte oldu\u011fu bedel, yaln\u0131zca kaybedilen canlarla de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasi iradenin gasp edilmesiyle de devam etmektedir.<\/p>\n
K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri 1983 y\u0131l\u0131nda kendi devletlerini ilan ettiler ve halen Rumlar ile birle\u015fme g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u00fcrmektedir. Rojava, n\u00fcfus olarak K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinden 40 kat, kara alan\u0131 olarak da 20 kat daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Rojava parlamentosu toplanmal\u0131 ve bir devlet ilan etmelidir. Daha sonra \u015eam ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131labilir. K\u00fcrtler bu s\u00fcre\u00e7te aldanmamal\u0131 ve kendi siyasi iradelerini g\u00fc\u00e7lendirmelidirler. Rojava K\u00fcrtleri, \u015eam’daki rejime boyun e\u011fmemeli, y\u00fczy\u0131l sonra gelen bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmamal\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn devlet olma f\u0131rsat\u0131 ellerindedir. D\u00fcnyan\u0131n K\u00fcrtleri bir devlet olarak tan\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in harekete ge\u00e7meli, topraklar\u0131, ordusu ve ekonomisi ile ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet i\u00e7in gerekli ko\u015fullara sahip oldu\u011funu vurgulamal\u0131d\u0131r. K\u00fcrt halk\u0131 kendi kaderini tayin etmekten utanmamal\u0131, cesur bir \u015fekilde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolunda ad\u0131m atmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bat\u0131 K\u00fcrtlerinin bug\u00fcnk\u00fc durumu, G\u00fcney K\u00fcrtlerinin 2003’teki durumundan daha iyidir. Hem askeri hem de siyasi olarak K\u00fcrtler daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Amerika ve d\u00fcnya kamuoyu K\u00fcrtleri daha iyi tan\u0131makta ve K\u00fcrtlerin haklar\u0131na y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7l\u00fc bir me\u015fruiyet yarat\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle, Rojava’n\u0131n mevcut stat\u00fcs\u00fcnden vazge\u00e7memesi, federalizmi korumas\u0131 ve \u015eam’daki rejime aceleyle entegre olmamas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Birka\u00e7 as\u0131rd\u0131r Arap \u0130slam istilas\u0131 ile birlikte T\u00fcrk ve Fars istilas\u0131 alt\u0131nda \u00fclkesi parampar\u00e7a edilmi\u015f ve t\u00fcm ulusal ve insani haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 yetmiyormu\u015f gibi, ili\u015fki ba\u011flar\u0131 da may\u0131nlarla ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ortak vatan, ticari ve ruh\u00ee \u015fekillenme ba\u011flar\u0131m\u0131z s\u00f6m\u00fcrgecilerimiz taraf\u0131ndan maalesef dumura u\u011frat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle bir t\u00fcrl\u00fc birlikteli\u011fimizi olu\u015fturup, do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir m\u00fccadele ortaya koyamad\u0131k. Bir par\u00e7adaki K\u00fcrt, di\u011fer par\u00e7aya gitti\u011finde adeta yabanc\u0131 psikolojisine kap\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum K\u00fcrtler aras\u0131nda par\u00e7alar aras\u0131 diyalo\u011fun geli\u015fmesini de engellemektedir. Buna bir de partilerin ulusal \u00e7\u0131karlardan ziyade kendi partisel \u00e7\u0131karlar\u0131na tak\u0131l\u0131p kalmalar\u0131 eklenince, liderlik kadrolar\u0131nda kendisini a\u00e7\u0131\u011fa vuran bu durum, maalesef t\u00fcm K\u00fcrt ulusunu kucaklayacak bir ulusal \u00f6nderin \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 da engellemektedir. Ayr\u0131ca s\u00f6m\u00fcrgeci e\u011fitim tezg\u00e2hlar\u0131ndan t\u00f6rp\u00fclenerek ge\u00e7ilmenin etkisini de unutmamak gerekir.<\/p>\n
H\u00fcsamettin TURAN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u00fcrt milleti, tarih boyunca ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in \u00e7e\u015fitli m\u00fccadeleler vermi\u015f, ancak siyasi liderlik konusundaki ayr\u0131l\u0131klar ve \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 bu s\u00fcreci zorla\u015ft\u0131ran temel etmenlerden biri olmu\u015ftur. K\u00fcrt siyasi liderlerinin farkl\u0131 b\u00f6lgesel ve ideolojik yakla\u015f\u0131mlar\u0131, bazen ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmi\u015ftir. Bununla birlikte, bu liderlerin tutumlar\u0131n\u0131 yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ele alarak ve d\u00fcnyadaki benzer hareketlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak K\u00fcrdistan’a […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1033072,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1033071","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n