Abdullah \u00d6calan, K\u00fcrt siyasi hareketinin en tart\u0131\u015fmal\u0131 fig\u00fcrlerinden biri olarak, liderli\u011fi boyunca izledi\u011fi politikalar, \u00f6rg\u00fct i\u00e7indeki infazlar ve devletle olan ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 de\u011ferlendirmelere konu olmu\u015ftur. Onun s\u00f6ylemlerini ve PKK’nin K\u00fcrt hareketindeki konumunu anlamak, siyasi rol\u00fcn\u00fc daha net bir \u00e7er\u00e7evede ele almak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. M\u00fcmtaz’er T\u00fcrk\u00f6ne gibi deneyimli gazetecilerin analizleri ve \u00d6calan’\u0131n y\u0131llar i\u00e7inde de\u011fi\u015fen s\u00f6ylemleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, onun K\u00fcrt meselesindeki rol\u00fc belirli bir ba\u011flam i\u00e7inde de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n
\u00d6calan, 1999’da yakalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan s\u00f6ylemlerinde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yapm\u0131\u015ft\u0131r. PKK’nin silahl\u0131 m\u00fccadelesini savundu\u011fu d\u00f6nemde devlet kar\u015f\u0131t\u0131 bir \u00e7izgide bulunurken, yakaland\u0131ktan sonra T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin ulus-devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik mesajlar vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk\u00f6ne’ye g\u00f6re \u00d6calan, bu s\u00fcre\u00e7te silah b\u0131rakma, PKK’nin feshi ve federalizmi reddetme \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yaparak devletle uyum i\u00e7inde hareket etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Bu durum, onun devletle belirli bir uzla\u015f\u0131 i\u00e7inde oldu\u011funu ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin “bekas\u0131n\u0131n teminat\u0131” olarak konumland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n
Bu geli\u015fmeler, \u00d6calan’\u0131n ba\u015ftan beri devlet taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir. PKK’nin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devleti kurmaktan \u00e7ok belirli dengeler i\u00e7inde tutulan kontroll\u00fc bir yap\u0131 oldu\u011fu tezi, \u00f6zellikle 1999 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te daha fazla tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, HDP’li vekil Nursel Aydo\u011fan’\u0131n “B\u00fcy\u00fck K\u00fcrdistan’\u0131n \u00f6n\u00fcndeki tek engel PKK ve \u00d6calan’d\u0131r” \u015feklindeki ifadesi, K\u00fcrt ulusal hareketi i\u00e7inde uzun s\u00fcredir g\u00fcndeme gelen bir tart\u0131\u015fmay\u0131 yeniden alevlendirmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6calan’\u0131n s\u00f6ylemlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, onun K\u00fcrtlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki arg\u00fcmanlar\u0131 destekleyen bir\u00e7ok ifade mevcuttur. “Ba\u015f\u0131ndan beri benim toprak koparma iste\u011fim hi\u00e7 olmad\u0131” ve “K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bu durumuna Mustafa Kemal de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r” gibi s\u00f6zleri, onun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hedefinden uzak durdu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca, “K\u00fcrtler i\u00e7in anayasal haklar\u0131 istemenin anlam\u0131 yok” \u015feklindeki ifadeleri, K\u00fcrtlerin siyasi haklar\u0131n\u0131 savunmaktan ziyade mevcut devlet yap\u0131s\u0131na entegrasyonunu ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r<\/p>\n
\u00d6calan’\u0131n K\u00fcrt kimli\u011fini T\u00fcrk kimli\u011fi i\u00e7inde eritme \u00e7abalar\u0131 da dikkat \u00e7ekicidir. “K\u00fcrtleri bir mimar gibi T\u00fcrkiye’ye ba\u011flayaca\u011f\u0131m” ve “B\u00fct\u00fcn K\u00fcrtleri T\u00fcrkiye’nin hizmetine sokaca\u011f\u0131m” gibi a\u00e7\u0131klamalar\u0131, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyasi irade geli\u015ftirmesini engelleme y\u00f6n\u00fcndeki stratejisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. K\u00fcrt kimli\u011fi ve dili hakk\u0131ndaki s\u00f6zleri de benzer bir e\u011filimi yans\u0131tmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, “K\u00fcrt kimli\u011fine gerek yok”, “T\u00fcrk ulusu a\u011fac\u0131n k\u00f6k\u00fc, K\u00fcrtler dal\u0131d\u0131r” ve “Kendimi T\u00fcrk’ten daha iyi T\u00fcrk hissederim” ifadeleri, onun K\u00fcrt kimli\u011fini reddeden bir anlay\u0131\u015f\u0131 benimsedi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Yakalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00d6calan, kendisini adeta devletin bir memuru gibi konumland\u0131rm\u0131\u015f ve bunu \u015fu s\u00f6zlerle ifade etmi\u015ftir: “Devletin ak\u0131ll\u0131 bir eri gibi \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m”, “En b\u00fcy\u00fck hizmet tutkusu bendedir” ve “Milyonlarca K\u00fcrd\u00fc ila\u00e7 gibi kullanaca\u011f\u0131z.” Bu ifadeler, onun K\u00fcrt hareketini bir pazarl\u0131k unsuru olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in K\u00fcrtlerin stat\u00fcs\u00fcz kalmas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n
PKK’nin \u00f6rg\u00fct i\u00e7i dinamikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde, \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde muhaliflere y\u00f6nelik sert y\u00f6ntemlerin uyguland\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. 1980’lerden itibaren binlerce PKK mensubunun infaz edilmesi, itaatsizlik g\u00f6steren veya farkl\u0131 politik \u00e7izgide olanlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn otoriter yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri ve akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar da PKK i\u00e7indeki infazlara dikkat \u00e7ekmektedir. \u00d6calan’\u0131n otoriter y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131, \u00f6rg\u00fct i\u00e7indeki t\u00fcm muhalefeti bast\u0131rmay\u0131 hedeflemi\u015f ve tek lider modelini benimsemi\u015ftir. Max Weber’in karizmatik otorite kavram\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelendi\u011finde, \u00d6calan’\u0131n liderli\u011finin ki\u015fisel ba\u011fl\u0131l\u0131k \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Nitekim, “Beni anlamazlar ama benim i\u00e7in \u00f6l\u00fcrler” s\u00f6z\u00fc, onun hareket i\u00e7indeki konumunu \u00f6zetlemektedir.<\/p>\n
1999 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te \u00d6calan, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fkiler do\u011frultusunda siyasi y\u00f6nelimini de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve devletle m\u00fczakere s\u00fcrecine girmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’ye teslim edilmesinin ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hedefinden vazge\u00e7erek “demokratik \u00f6zerklik” gibi kavramlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Gareth Stansfield ve Michael Gunter gibi akademisyenler, \u00d6calan’\u0131n 2000’lerden itibaren devletle uzla\u015fmac\u0131 bir pozisyona ge\u00e7ti\u011fini ve PKK’nin b\u00f6lgedeki dengeler i\u00e7inde tutuldu\u011funu ifade etmektedir.<\/p>\n
PKK’nin K\u00fcrtler i\u00e7in bir kazan\u0131m sa\u011flamaktan \u00e7ok, onlar\u0131 s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7inde tuttu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki ele\u015ftiriler son y\u0131llarda daha fazla dile getirilmektedir. Uluslararas\u0131 literat\u00fcrde David Romano gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, PKK’nin K\u00fcrt hareketi i\u00e7indeki hegemonik rol\u00fcn\u00fc ve di\u011fer K\u00fcrt siyasi yap\u0131lar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015ftir. \u00d6calan ve PKK’nin b\u00f6lgedeki askeri g\u00fcc\u00fc ve propagandas\u0131, K\u00fcrtler i\u00e7inde alternatif siyasi yap\u0131lar\u0131n geli\u015fmesini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ancak K\u00fcrt toplumunun yeni bir ulusal bilin\u00e7 geli\u015ftirerek PKK d\u0131\u015f\u0131nda alternatif yap\u0131lar olu\u015fturmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu da ileri s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n
\u00d6calan’\u0131n siyasi ki\u015fili\u011fi, hem otoriter hem de pragmatist \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. PKK i\u00e7indeki infazlardan devletle m\u00fczakerelere kadar geni\u015f bir yelpazede ele al\u0131nan politikalar\u0131, onun K\u00fcrt hareketi i\u00e7inde hem bir lider hem de bir engel olarak alg\u0131lanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. PKK’nin, K\u00fcrtler i\u00e7in bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketinden \u00e7ok belirli bir g\u00fc\u00e7 dengesi i\u00e7inde tutulan bir yap\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde daha da \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00d6calan’\u0131n s\u00f6ylemleri ve PKK’nin ge\u00e7mi\u015fi, bu yap\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten K\u00fcrtlerin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 m\u0131 yoksa ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fcn \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 m\u0131 temsil etti\u011fini sorgulamay\u0131 gerektirmektedir. K\u00fcrt hareketinin gelece\u011fi, mevcut yap\u0131ya ba\u011f\u0131ml\u0131 kal\u0131p bir \u00e7\u0131kmaz\u0131n i\u00e7inde savrulmak m\u0131, yoksa yeni, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcr bir siyasi alternatif geli\u015ftirmek mi sorusuna verece\u011fi yan\u0131tla belirlenecektir.<\/p>\n
H\u00fcsamettin TURAN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Abdullah \u00d6calan, K\u00fcrt siyasi hareketinin en tart\u0131\u015fmal\u0131 fig\u00fcrlerinden biri olarak, liderli\u011fi boyunca izledi\u011fi politikalar, \u00f6rg\u00fct i\u00e7indeki infazlar ve devletle olan ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 de\u011ferlendirmelere konu olmu\u015ftur. Onun s\u00f6ylemlerini ve PKK’nin K\u00fcrt hareketindeki konumunu anlamak, siyasi rol\u00fcn\u00fc daha net bir \u00e7er\u00e7evede ele almak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. M\u00fcmtaz’er T\u00fcrk\u00f6ne gibi deneyimli gazetecilerin analizleri ve \u00d6calan’\u0131n y\u0131llar i\u00e7inde […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1033178,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1033177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n