Devlet destekli milis yap\u0131lanmalar\u0131, modern \u00e7at\u0131\u015fma ortamlar\u0131nda hem g\u00fcvenlik hem de insan haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7maktad\u0131r. T\u00fcrkiye’de 1985 y\u0131l\u0131nda uygulamaya konulan k\u00f6y koruculu\u011fu sistemi, resmi olarak “ge\u00e7ici ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00fcvenlik korucular\u0131” ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. PKK ile m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131 olarak devreye sokulan bu yap\u0131, y\u0131llar i\u00e7inde say\u0131sal olarak b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, i\u015flevi de\u011fi\u015fmi\u015f ve siyasi, toplumsal ve ekonomik a\u00e7\u0131lardan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc etkiler \u00fcretmi\u015ftir. Devlet destekli silahl\u0131 gruplar\u0131n zamanla kontrol d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma, insan haklar\u0131 ihlalleri, sosyal kutupla\u015fma ve hukuk devleti ilkelerine zarar verme riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 literat\u00fcrde s\u0131kl\u0131kla vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Devlet destekli paramiliter gruplar \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bu t\u00fcr yap\u0131lar\u0131n zamanla asli g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131n i\u015flevselli\u011fini zay\u0131flatabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin, Latin Amerika’daki paramiliter gruplar ba\u015flang\u0131\u00e7ta devlet politikalar\u0131n\u0131n bir arac\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ancak s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde organize su\u00e7, uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan haklar\u0131 ihlalleri ile an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015fekilde, Afrika’daki devlet destekli silahl\u0131 gruplar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n uzamas\u0131na ve bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin sekteye u\u011framas\u0131na neden oldu\u011fu belirtilmektedir. T\u00fcrkiye’deki k\u00f6y koruculu\u011fu sistemi de bu ba\u011flamda de\u011ferlendirildi\u011finde, uzun vadede demokratik hukuk devleti yap\u0131s\u0131na zarar verdi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ele\u015ftiriler almaktad\u0131r.<\/p>\n
Koruculuk sisteminin g\u00fcvenlik politikalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi de tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar, silahl\u0131 milis gruplar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde devlet \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenlik harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rarak ekonomik sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. T\u00fcrkiye \u00f6zelinde, k\u00f6y korucular\u0131na tahsis edilen maa\u015f, silah ve di\u011fer lojistik destekler, g\u00fcvenlik b\u00fct\u00e7esi \u00fczerinde \u00f6nemli bir maliyet olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6te yandan, silahl\u0131 gruplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, uzun vadeli bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk fakt\u00f6r\u00fc olarak de\u011ferlendirilmekte, \u00f6zellikle \u00e7at\u0131\u015fma sonras\u0131 d\u00f6nemlerde milislerin silah b\u0131rakmamas\u0131 ve farkl\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lara kaymas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durulmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan haklar\u0131 boyutuyla ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, devlet destekli silahl\u0131 gruplar\u0131n yerel halk \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturma riski uluslararas\u0131 raporlarla da ortaya konulmu\u015ftur. \u0130nsan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, T\u00fcrkiye’de korucular\u0131n yarg\u0131s\u0131z infaz, zorla yerinden etme ve faili me\u00e7hul cinayetler gibi ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri ile ili\u015fkilendirildi\u011fini raporlamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, bu gruplar\u0131n silahlanmas\u0131n\u0131n halk aras\u0131nda sosyal kutupla\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirdi\u011fi ve toplumsal g\u00fcveni zedeledi\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
K\u00f6y korucular\u0131n\u0131n silah b\u0131rakmas\u0131, T\u00fcrkiye’de demokratikle\u015fme s\u00fcreci ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Uluslararas\u0131 deneyimler, devlet destekli paramiliter g\u00fc\u00e7lerin silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve rehabilite edilmesi s\u00fcrecinin bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131nda kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Kolombiya’da eski paramiliter gruplar\u0131n silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00e7at\u0131\u015fma sonras\u0131 d\u00f6nemde sosyal uyumu art\u0131rm\u0131\u015f ve ekonomik kalk\u0131nmaya olumlu katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye’de de benzer bir s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fclerek, k\u00f6y korucular\u0131n\u0131n silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sivil hayata entegrasyonu sa\u011flanabilir. Bu ba\u011flamda, uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin s\u00fcrece dahil olmas\u0131, adil ge\u00e7i\u015f mekanizmalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve korucular\u0131n ekonomik ve sosyal rehabilitasyonunun sa\u011flanmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n
Silahl\u0131 milis yap\u0131lanmalar\u0131n\u0131n devlet g\u00fcvenlik politikalar\u0131nda uzun vadede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131, aksine hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zay\u0131flatarak sosyal ve ekonomik maliyetler do\u011furdu\u011fu bir\u00e7ok akademik \u00e7al\u0131\u015fmayla ortaya konmu\u015ftur. T\u00fcrkiye’de k\u00f6y korucular\u0131n\u0131n silah b\u0131rakmas\u0131, demokratikle\u015fme, insan haklar\u0131 ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir toplumsal yap\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gerekliliktir. Bu s\u00fcrecin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6netilebilmesi i\u00e7in ekonomik, hukuki ve sosyal politikalar\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
H\u00fcsamettin TURAN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Devlet destekli milis yap\u0131lanmalar\u0131, modern \u00e7at\u0131\u015fma ortamlar\u0131nda hem g\u00fcvenlik hem de insan haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7maktad\u0131r. T\u00fcrkiye’de 1985 y\u0131l\u0131nda uygulamaya konulan k\u00f6y koruculu\u011fu sistemi, resmi olarak “ge\u00e7ici ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00fcvenlik korucular\u0131” ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. PKK ile m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131 olarak devreye sokulan bu yap\u0131, y\u0131llar i\u00e7inde say\u0131sal olarak b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, i\u015flevi de\u011fi\u015fmi\u015f ve siyasi, toplumsal […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1033222,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1033220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n