K\u00fcrdistan, hayali bir \u00fctopya de\u011fil, tarihsel olarak \u015fekillenmi\u015f somut bir ger\u00e7ekliktir. Binlerce y\u0131ld\u0131r ayn\u0131 topraklar \u00fczerinde ya\u015fam\u0131\u015f, ortak dil, k\u00fclt\u00fcr, gelenek ve toplumsal haf\u0131za ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren K\u00fcrt halk\u0131; yaln\u0131zca etnik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda politik ve sosyolojik bir kolektif kimli\u011fe sahiptir. Bu halk, yaln\u0131zca bir co\u011frafyan\u0131n unsuru de\u011fil, ayn\u0131 zamanda o co\u011frafyay\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve tarihsel olarak in\u015fa eden asli \u00f6zne olmu\u015ftur.<\/p>\n
K\u00fcrtlerin tarihsel k\u00f6kenleri, Antik Mezopotamya’n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc medeniyetlerine kadar uzan\u0131r. Medler’in Asur \u0130mparatorlu\u011fu’nu y\u0131karak b\u00f6lgedeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasal akt\u00f6r haline gelmesi, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n devlet kurucu niteli\u011finin erken d\u00f6nem \u00f6rneklerinden biridir. Bu d\u00f6nem, K\u00fcrtlerin b\u00f6lgedeki politik belirleyicili\u011finin ilk sistematik ifadesidir. Tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde b\u00f6lgeye y\u00f6nelik d\u0131\u015f m\u00fcdahaleler, i\u015fgaller ve imparatorluk sava\u015flar\u0131 K\u00fcrt toplumunun siyasi yap\u0131s\u0131n\u0131 zay\u0131flatsa da, halk kendi varolu\u015funu \u00f6zellikle a\u015firet temelli yap\u0131larla ve toplumsal dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131yla korumay\u0131 bilmi\u015ftir<\/p>\n
K\u00fcrtler, y\u00fczy\u0131llar boyunca farkl\u0131 siyasal egemenlik bi\u00e7imlerine maruz kal\u0131rken, dilsel ve k\u00fclt\u00fcrel s\u00fcreklili\u011fini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ender halklardan biridir. Bu s\u00fcreklilik, yaln\u0131zca fiziki direni\u015fle de\u011fil, s\u00f6zl\u00fc edebiyat, dengb\u00eajlik gelene\u011fi, halk hukuku, toplumsal haf\u0131za ve mek\u00e2na ba\u011fl\u0131l\u0131k gibi \u00f6zg\u00fcn mekanizmalarla sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrt ulusu, klasik anlamda bir millet tan\u0131m\u0131n\u0131 hem tarihsel hem de sosyolojik a\u00e7\u0131dan fazlas\u0131yla kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r.<\/p>\n
Modern d\u00f6nem, K\u00fcrt halk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan par\u00e7alanman\u0131n, ink\u00e2r\u0131n ve s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmenin derinle\u015fti\u011fi bir zaman dilimidir. \u00d6zellikle I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan imzalanan Sykes-Picot Anla\u015fmas\u0131 ve Sevr Antla\u015fmas\u0131 s\u00fcre\u00e7leriyle K\u00fcrdistan, d\u00f6rt ana par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f; T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak ve Suriye devletleri aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcnme sadece co\u011frafi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda psikolojik, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal bir par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k do\u011furmu\u015ftur. Ancak her bir par\u00e7ada farkl\u0131 siyasal e\u011filimler geli\u015fmi\u015f olsa da, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ortak ulusal bilinci ortadan kald\u0131r\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 hukukta tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan “kendi kaderini tayin hakk\u0131” \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi\u011finde, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve birle\u015fik bir ulus olma talebi sadece me\u015fru de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gecikmi\u015f bir hakt\u0131r. Bu hak, emperyalist payla\u015f\u0131m d\u00fczeneklerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 yapay s\u0131n\u0131rlar ve ulus-devlet paradigmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 karakteriyle y\u0131llard\u0131r engellenmektedir. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yakla\u015f\u0131k elli milyonluk n\u00fcfusuyla K\u00fcrt halk\u0131, Ortado\u011fu’nun en dinamik ve stratejik topluluklar\u0131ndan biri konumundad\u0131r.<\/p>\n
Bir halk\u0131n ulusla\u015fma s\u00fcrecinin nihai ifadesi, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyasal varl\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu anlamda, K\u00fcrtlerin ulusla\u015fmas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131 i\u00e7in birle\u015fik ve egemen bir K\u00fcrdistan’\u0131n in\u015fas\u0131 tarihsel bir zorunluluk olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Aksi durumda, stat\u00fcs\u00fczl\u00fck hali s\u00fcrekli kriz \u00fcreten bir toplumsal travma olarak devam edecektir. Bug\u00fcn K\u00fcrdistan’\u0131n herhangi bir par\u00e7as\u0131ndaki kazan\u0131m, di\u011fer par\u00e7alar\u0131 da do\u011frudan etkileyen ulusal bir sinerji yaratmakta; bu durum, ortak bir ulusal proje ihtiyac\u0131n\u0131 daha da yak\u0131c\u0131 hale getirmektedir.<\/p>\n
Tarihsel ger\u00e7ekleri ink\u00e2r eden ya da K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ulusal hak taleplerini reddeden siyasal hareketler \u2013\u00f6zellikle kendini sosyalist ve devrimci olarak tan\u0131mlayan yap\u0131lar\u2013 sosyal \u015fovenizmin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki en belirgin \u00f6rnekleri h\u00e2line gelmi\u015ftir. Bu tutum, s\u00f6m\u00fcrgeci uluslar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015ferek mevcut sistemin yeniden \u00fcretimine hizmet etmektedir. Devrimci bir irade, ancak ezilen uluslar\u0131n haklar\u0131n\u0131 tan\u0131makla anlam kazanabilir. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talebi, devrimci m\u00fccadelenin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
K\u00fcrdistan, sadece topraklar\u0131n de\u011fil; kimli\u011fin, haf\u0131zan\u0131n ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam arzusunun ad\u0131d\u0131r. Bu nedenle K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131, bir l\u00fctuf ya da tembih de\u011fil; evrensel adaletin, tarihsel sorumlulu\u011fun ve siyasal erdemin bir gere\u011fidir. Bu talep, ulus-devlet \u015fiddetiyle bast\u0131r\u0131lamaz; aksine, bast\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fcyen bir hakikat olarak tarihe y\u00f6n vermeye devam eder.<\/p>\n
\n
H\u00fcsamettin TURAN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u00fcrdistan, hayali bir \u00fctopya de\u011fil, tarihsel olarak \u015fekillenmi\u015f somut bir ger\u00e7ekliktir. Binlerce y\u0131ld\u0131r ayn\u0131 topraklar \u00fczerinde ya\u015fam\u0131\u015f, ortak dil, k\u00fclt\u00fcr, gelenek ve toplumsal haf\u0131za ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren K\u00fcrt halk\u0131; yaln\u0131zca etnik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda politik ve sosyolojik bir kolektif kimli\u011fe sahiptir. Bu halk, yaln\u0131zca bir co\u011frafyan\u0131n unsuru de\u011fil, ayn\u0131 zamanda o co\u011frafyay\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1033638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1033700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n