Ortado\u011fu, yirminci y\u00fczy\u0131l boyunca emperyalizmin \u00e7ekilmesiyle olu\u015fan g\u00fc\u00e7 bo\u015fluklar\u0131, milliyet\u00e7ilikle otoriterle\u015fen ulus-devletler ve ideolojik \u00e7at\u0131\u015fmalarla yo\u011frulmu\u015f k\u0131r\u0131lgan bir siyasal co\u011frafya olmu\u015ftur. Bu b\u00f6lgesel yap\u0131, \u00e7o\u011funlukla d\u0131\u015f destekli iktidarlar\u0131n, halk temelli olmayan modernle\u015fme denemelerinin ve sosyal adalet vaatlerini k\u0131sa s\u00fcrede otoriter ara\u00e7lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren rejimlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. Tam bu zemin \u00fczerinde y\u00fckselen \u0130srail, b\u00f6lgedeki di\u011fer siyasal olu\u015fumlardan farkl\u0131la\u015fan bir \u00e7izgiyle Ortado\u011fu’da \u00f6zg\u00fcn ve \u00e7eli\u015fkili bir akt\u00f6r olarak belirginle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130srail’in kurulu\u015fu, klasik bir ulus-devlet in\u015fas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgenin mevcut siyasal ve toplumsal yap\u0131lar\u0131yla radikal bir kopu\u015f anlam\u0131na gelmi\u015ftir. Di\u011fer b\u00f6lge devletlerinin aksine, \u0130srail bir yandan Bat\u0131 tipi liberal kurumlar\u0131 in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f; di\u011fer yandan da h\u0131zla bir teknoloji toplumu haline gelerek Ortado\u011fu’nun dijital \u00e7a\u011fa ge\u00e7i\u015fini temsil eden yeg\u00e2ne akt\u00f6r olmu\u015ftur. Bu yap\u0131, yaln\u0131zca y\u00f6netsel de\u011fil, epistemolojik bir kopu\u015fu da beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130srail, Ortado\u011fu’nun kolektif haf\u0131zas\u0131n\u0131 olu\u015fturan pan-Arabizm, \u00fcmmet ideali, kabilevi sadakat gibi geleneksel ba\u011flar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015flayan bir model kurmu\u015ftur.<\/p>\n
Bu farkl\u0131l\u0131klar, yaln\u0131zca i\u00e7 yap\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015f, \u0130srail’in d\u0131\u015f ili\u015fkilerine ve b\u00f6lgesel rol\u00fcne de yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Arap-\u0130srail sava\u015flar\u0131, \u0130srail’in b\u00f6lge halklar\u0131yla ili\u015fkisini derin bir travma ve kar\u015f\u0131tl\u0131k temelinde \u015fekillendirmi\u015ftir. Ancak zamanla bu kar\u015f\u0131tl\u0131k, yerini daha karma\u015f\u0131k ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131karlar \u00fczerinden tan\u0131mlanan ili\u015fkilere b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. 21. y\u00fczy\u0131lda \u0130srail, bir\u00e7ok K\u00f6rfez \u00fclkesiyle diplomatik ve ekonomik yak\u0131nla\u015fma s\u00fcre\u00e7leri ba\u015flatm\u0131\u015f; daha \u00f6nce d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6r\u00fclen akt\u00f6rlerle ittifak zeminleri olu\u015fturmu\u015ftur. Bu yeni d\u00f6nemde \u0130srail, art\u0131k yaln\u0131zca bir ulusal \u00e7\u0131karlar devleti de\u011fil, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgesel dengeyi yeniden kurgulayan bir g\u00fc\u00e7 olarak i\u015flev kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kendi ki\u015fisel de\u011ferlendirmeme g\u00f6re, \u0130srail Ortado\u011fu’daki mevcut yap\u0131lar i\u00e7inde tek devrimci dinamiktir. Bu devrimci niteli\u011fi, klasik halk hareketlerinden ziyade, k\u0131r\u0131lma yaratan sistemsel m\u00fcdahalelerde aranmal\u0131d\u0131r. \u0130srail’in b\u00f6lgeye etkisi bir silahl\u0131 halk isyan\u0131 \u015feklinde de\u011fil; fakat teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fck, kurumsal kapasite, diplomatik manevra g\u00fcc\u00fc ve ideolojik netlik \u00fczerinden bir yeniden yap\u0131land\u0131rma g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u0130srail, sadece kendisini in\u015fa etmekle kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgenin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f siyasal kodlar\u0131n\u0131 da hedef alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, onun d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisini salt askeri g\u00fc\u00e7le a\u00e7\u0131klamak yetersiz kal\u0131r; \u0130srail ayn\u0131 zamanda bir zihinsel paradigma de\u011fi\u015fimini de temsil etmektedir.<\/p>\n
Bu paradigma de\u011fi\u015fiminin merkezinde, birey temelli yurtta\u015fl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131, g\u00fcvenlik ve teknoloji odakl\u0131 y\u00f6neti\u015fim bi\u00e7imi ve k\u00fcresel ekonomiyle kurulan do\u011frudan ba\u011flar yer almaktad\u0131r. \u0130srail’in b\u00f6lgedeki di\u011fer rejimlerin aksine, hem i\u00e7 istikrar\u0131n\u0131 hem de d\u0131\u015f etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletebilmi\u015f olmas\u0131, bu modelin etkinli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Elbette bu modelin t\u00fcm halklar i\u00e7in kapsay\u0131c\u0131, e\u015fitlik\u00e7i ve adil oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00d6zellikle Filistin halk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm; yerinden etme, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, bask\u0131 ve stat\u00fcs\u00fczl\u00fck \u00fcretmi\u015ftir. Bu da \u0130srail’in devrimci g\u00fcc\u00fcn\u00fc, \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir yap\u0131dan ziyade, d\u00fczenleyici ve yeniden \u015fekillendirici bir hegemonya bi\u00e7imi olarak anlamam\u0131za neden olur.<\/p>\n
\u0130srail’in in\u015fa etti\u011fi yeni d\u00fczen, modernle\u015fmeci Arap rejimlerinin ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011fi siyasal ve kurumsal istikrar\u0131 hayata ge\u00e7irmi\u015ftir. M\u0131s\u0131r, Suriye, Irak ve Libya gibi \u00fclkelerde g\u00f6r\u00fclen askeri-b\u00fcrokratik modernle\u015fme denemeleri ya k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmu\u015f ya da halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 d\u0131\u015flayan bask\u0131c\u0131 sistemlere evrilmi\u015ftir. \u0130srail ise farkl\u0131 topluluklar\u0131 bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda tutabilen, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 kurumsal yollarla \u00e7\u00f6zebilen ve k\u00fcresel sistemle organik ba\u011flar kurabilen ender bir yap\u0131ya sahiptir. Bu nedenle \u0130srail’in b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca \u00e7at\u0131\u015fma dinamiklerini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7\u00f6z\u00fcm potansiyellerini de b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Yine de bu \u00e7\u00f6z\u00fcm potansiyeli, b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n iradesiyle \u015fekillenen bir s\u00fcre\u00e7ten de\u011fil; daha \u00e7ok denetim, g\u00fcvenlik ve teknoloji \u00fczerinden kurulan elitist bir gelecekten beslenmektedir. Bu ba\u011flamda \u0130srail’in sundu\u011fu gelecek vizyonu, halklar\u0131n \u00f6znele\u015fti\u011fi bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tasar\u0131m\u0131 de\u011fil; daha \u00e7ok d\u00fczenin yeniden tarif edildi\u011fi, kimliklerin kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n bilgiyle, yaz\u0131l\u0131mla ve istihbaratla \u00e7izildi\u011fi bir d\u00fczendir. Bu, klasik anlamda bir devrim de\u011fil; ancak y\u00fczy\u0131ll\u0131k yap\u0131lar\u0131 sarsan bir yeniden kurulu\u015f hamlesidir.<\/p>\n
\u0130srail’in bu rol\u00fc, ne tam anlam\u0131yla bir kurtar\u0131c\u0131 ne de sadece bir i\u015fgalcidir. Onun etkisi, \u00e7eli\u015fkilerle dolu bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn merkezinde yer al\u0131r. Devrimsel niteli\u011fi; y\u0131k\u0131c\u0131 de\u011fil kurucu, halk\u00e7\u0131 de\u011fil elitist, \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici de\u011fil d\u00fczenleyici karakterdedir. Ortado\u011fu’nun \u00e7\u00f6kmekte olan ideolojik kal\u0131plar\u0131n\u0131 a\u015fabilecek tek akt\u00f6r olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olsa da; b\u00f6lgeyi en radikal bi\u00e7imde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme kapasitesine sahip tek dinamik oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi yads\u0131namaz bir \u015fekilde ortadad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ortado\u011fu, yirminci y\u00fczy\u0131l boyunca emperyalizmin \u00e7ekilmesiyle olu\u015fan g\u00fc\u00e7 bo\u015fluklar\u0131, milliyet\u00e7ilikle otoriterle\u015fen ulus-devletler ve ideolojik \u00e7at\u0131\u015fmalarla yo\u011frulmu\u015f k\u0131r\u0131lgan bir siyasal co\u011frafya olmu\u015ftur. Bu b\u00f6lgesel yap\u0131, \u00e7o\u011funlukla d\u0131\u015f destekli iktidarlar\u0131n, halk temelli olmayan modernle\u015fme denemelerinin ve sosyal adalet vaatlerini k\u0131sa s\u00fcrede otoriter ara\u00e7lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren rejimlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. Tam bu zemin \u00fczerinde y\u00fckselen \u0130srail, b\u00f6lgedeki di\u011fer siyasal […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1034130,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1034129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n