Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Mehmet U\u00e7um \u201c\u0130htiya\u00e7 bundan sonra bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle de\u011fil ancak yeni bir anayasayla kar\u015f\u0131lanabilir\u201d dedi.<\/p>\n
U\u00e7um X\u2019te \u2018Yeni Anayasa g\u00fcndemini \u00e7arp\u0131tma gayretleri\u2019 adl\u0131 bir yaz\u0131 yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n
\u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye yolunda tarihi ad\u0131mlar bir bir at\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye, birli\u011fi ve ortak gelece\u011fi i\u00e7in \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7lenece\u011fi bir d\u00f6neme giriyor. Bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli hukuk reformunun yeni anayasa olaca\u011f\u0131 art\u0131k \u00e7ok daha net g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yeni anayasan\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin birlik i\u00e7inde y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir dayanak olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor\u201d diyen ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131n yaz\u0131s\u0131ndan \u00f6ne \u00e7\u0131kanlar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
* \u00c7arp\u0131tmalardan birisi de \u2018mevcut anayasan\u0131n maddeleri neredeyse tamamen de\u011fi\u015fti yeni anayasaya ihtiya\u00e7 yok\u2019 iddias\u0131d\u0131r.<\/p>\n
* 1982 Anayasas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte 154 maddesi var. Bunlar\u0131n 103\u2019\u00fcn\u00fcn 58\u2019inde hi\u00e7 de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131, 45\u2019inde tali de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. Yani cari anayasan\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi aradan ge\u00e7en 43 y\u0131la ra\u011fmen darbe \u00fcr\u00fcn\u00fc olma \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
* \u0130lk d\u00f6rt maddenin esaslar\u0131 (devaml\u0131l\u0131k ilkesi dahil) korunaca\u011f\u0131ndan, y\u00fcr\u00fctme ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fck maddeleri de \u00e7\u0131k\u0131nca geride kalan 97 maddenin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi, baz\u0131lar\u0131nda esasl\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n g\u00fcncellenmesi, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 temel bir ihtiya\u00e7t\u0131r. De\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f 51 maddedeyse elbette geli\u015ftirme ve yenileme ihtiyac\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
* \u00d6zetle mevcut anayasa halen daha kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri gerektiren bir yap\u0131ya ve i\u00e7eri\u011fe sahiptir. Bu ihtiya\u00e7 da bundan sonra bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle de\u011fil ancak yeni bir anayasayla kar\u015f\u0131lanabilir.<\/p>\n
* Yine tam bir kara propaganda olarak \u2018yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015fiklikleriyle anayasan\u0131n i\u00e7eri\u011fi t\u00fcmden yenilendi\u2019iddias\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
* Oysa 1982 Anayasas\u0131\u2019nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc revizyon de\u011fi\u015fiklikler oldu. Reform de\u011fi\u015fiklikleri kapsam\u0131nda ba\u015fkanl\u0131k sistemine ge\u00e7i\u015f, anayasal \u015fikayet (bireysel ba\u015fvuru) hakk\u0131, s\u0131k\u0131y\u00f6netimin ve askeri yarg\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 say\u0131labilir. Bunlar\u0131n haricinde (ilk 4 maddedeki esaslar tart\u0131\u015fma ve de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 olmak kayd\u0131yla) anayasan\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik kapsaml\u0131 bir reformcu de\u011fi\u015fiklik hi\u00e7 olmad\u0131.<\/p>\n
* \u00d6te yandan ba\u015fkanl\u0131k sistemine ili\u015fkin eksik kalan hususlar\u0131n tamamlanmas\u0131, geli\u015ftirilmesi gereken y\u00f6nlerin d\u00fczenlenmesi ihtiyac\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Yasamaya, yarg\u0131 idaresine ve y\u00fcksek yarg\u0131n\u0131n olu\u015fumuna ili\u015fkin ba\u015fkanl\u0131k sistemine de uygun olan ilave de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131lmas\u0131 gibi sistemsel gereklilikler g\u00fcndeme getiriliyor. Yine hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geli\u015ftirilmesi, yeni haklara anayasada yer verilmesi gibi ihtiya\u00e7lar da tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
* Ayr\u0131ca bug\u00fcne kadar yap\u0131lan 19 de\u011fi\u015fiklikle terim ve kavram uyumsuzluklar\u0131 olu\u015ftu. \u0130\u00e7 yap\u0131 tamamen bozuldu. \u015eu an elimizde dili de yap\u0131s\u0131 da \u00e7ok sorunlu eklektik bir metin var. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta da dil, ifade, kavram ve terim birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlu olan 1982 Anayasas\u0131, de\u011fi\u015fikliklerden sonra iyice sorunlu hale geldi.<\/p>\n
* Bir de \u2018mevcut anayasayla neyi yapam\u0131yorsunuz\u2019 \u015feklinde \u00e7arp\u0131k bir g\u00f6r\u00fc\u015f var.<\/p>\n
* Yeni anayasa onu g\u00fcndeme getirenler i\u00e7in yap\u0131lmaz, toplum i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Bu tip itirazlar\u0131 ileri s\u00fcrenler i\u00e7in de yap\u0131l\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir g\u00f6r\u00fc\u015f ba\u015ftan sakatt\u0131r.<\/p>\n
* Bu nedenle sorular \u015f\u00f6yle sorulmal\u0131d\u0131r: Mevcut anayasa ile ki\u015filer ve toplumun t\u00fcm kesimleri ortak tasavvurlar\u0131na uygun bir sisteme sahip mi? Devlet, millet ve \u00fclkenin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcvenceler yeterli mi?<\/p>\n
* Bu sorulara cevap vererek ve bu yakla\u015f\u0131mla halk\u0131n g\u00fcndeminde yeni anayasa talebi var m\u0131 yok mu hususu ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Mehmet U\u00e7um \u201c\u0130htiya\u00e7 bundan sonra bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle de\u011fil ancak yeni bir anayasayla kar\u015f\u0131lanabilir\u201d dedi. U\u00e7um X\u2019te \u2018Yeni Anayasa g\u00fcndemini \u00e7arp\u0131tma gayretleri\u2019 adl\u0131 bir yaz\u0131 yay\u0131nlad\u0131. \u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye yolunda tarihi ad\u0131mlar bir bir at\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye, birli\u011fi ve ortak gelece\u011fi i\u00e7in \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7lenece\u011fi bir d\u00f6neme giriyor. Bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli hukuk reformunun yeni […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1034412,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[31],"class_list":["post-1034411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ortadogu","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n