21. y\u00fczy\u0131lda ulus-devletin krizine verilen tepkilerden biri, ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en, kimlikleri yatay ve e\u015fit temsille yeniden tan\u0131mlamay\u0131 ama\u00e7layan post-nasyonalist s\u00f6ylemlerin y\u00fckseli\u015fidir. \u201cDemokratik ulus\u201d kavram\u0131 da bu s\u00f6ylemlerden biridir. Y\u00fczeyde \u00e7o\u011fulculu\u011fu, e\u015fitli\u011fi ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 savunur g\u00f6r\u00fcnse de T\u00fcrkiye \u00f6zelinde bu kavram\u0131n i\u015flevi olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Burada demokratik ulus, etnik homojenlik politikalar\u0131yla in\u015fa edilen T\u00fcrkl\u00fck kimli\u011finin daha esnek ama \u00f6z\u00fcnde ayn\u0131 olan bir g\u00fcncellenmesi \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Kavram, K\u00fcrtlerin tarihsel ve siyasal taleplerini tan\u0131maktan \u00e7ok, bu talepleri erteleyen ve g\u00f6r\u00fcnmezle\u015ftiren bir ideolojik sis perdesine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, kurulu\u015fundan bu yana \u201culus\u201du T\u00fcrkl\u00fckle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmi\u015f ve bu ba\u011flamda t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131 T\u00fcrk olarak tan\u0131mlayan bir anlay\u0131\u015f\u0131 kurumsalla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f, K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nce ink\u00e2r, sonra asimilasyon ve g\u00fcvenlik\u00e7i s\u00f6ylemlerle bast\u0131rma politikalar\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131l boyunca onlarca isyan, yasak, s\u00fcrg\u00fcn ve katliamla bast\u0131r\u0131lan K\u00fcrt halk\u0131, 1990\u2019lardan itibaren hem b\u00f6lgesel hem k\u00fcresel d\u00fczeyde yeniden ulusal hak ve siyasal stat\u00fc talepleriyle sahneye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fckseli\u015fe kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen \u201cdemokratik ulus\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131, paradoksal bi\u00e7imde bu talepleri tan\u0131may\u0131 de\u011fil, onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lacak \u015fekilde yeni bir s\u00f6ylem \u00fcretmeyi hedeflemektedir.<\/p>\n
Demokratik ulus kavram\u0131, teorik d\u00fczlemde yurtta\u015fl\u0131k temelinde bir birliktelik \u00f6nerse de, pratikte \u201culus olma\u201d hakk\u0131n\u0131 sadece egemen ulusa tahsis eden bir \u00e7ifte standard\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrk kimli\u011fi anayasal d\u00fczeyde tan\u0131mlanm\u0131\u015f, siyasal bir kolektif varl\u0131k olarak me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015fken, K\u00fcrt kimli\u011fi halen k\u00fclt\u00fcrel bir \u00e7e\u015fitlilik d\u00fczeyinde an\u0131lmakta ve siyasal bir \u00f6zne olarak tan\u0131nmamaktad\u0131r. Bu e\u015fitsizlik yap\u0131sal bir sorundur ve demokratik ulus kavram\u0131 bu yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmemekte, yaln\u0131zca daha kapsay\u0131c\u0131 bir dille maskelenmesini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel mesele ulusal kimli\u011fin varolu\u015fsal bir hak olarak tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. \u201cK\u00fcrt kimli\u011fi\u201d yaln\u0131zca folklorik, k\u00fclt\u00fcrel veya dilsel bir \u00f6zellik de\u011fildir; tarihsel kolektif haf\u0131zas\u0131, yurt co\u011frafyas\u0131, dili, direni\u015f deneyimi ve siyasi iradesiyle bir ulus ger\u00e7e\u011fidir. Bu ba\u011flamda, \u201chem ba\u015fka bir ulusun yurtta\u015f\u0131 olmak hem de kendi ba\u015f\u0131na ulus say\u0131lmak\u201d gibi \u00e7eli\u015fkili bir konum, yaln\u0131zca teorik de\u011fil, ontolojik bir imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k yarat\u0131r. Do\u011fada hi\u00e7bir varl\u0131k hem kendisi olup hem de ba\u015fkas\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olamaz. Bu \u00e7eli\u015fki, K\u00fcrtlerin \u201culus\u201d de\u011fil, \u201ckimlik\u201d olarak tan\u0131mlanmas\u0131yla derinle\u015fmektedir.<\/p>\n
Demokratik ulus modelinin i\u00e7erdi\u011fi temel sorunlardan biri, siyasal talepleri zamana yaymak, onlar\u0131 mu\u011flakla\u015ft\u0131rmak ve anayasal d\u00fczlemden uzak tutmakt\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, halklar\u0131n e\u015fitli\u011fini yaln\u0131zca teorik d\u00fczeyde savunurken, pratikte bu e\u015fitli\u011fi fiilen tan\u0131may\u0131 reddeder. Oysa bir halk\u0131n kendi gelece\u011fini tayin etme hakk\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler belgelerinde de belirtildi\u011fi gibi evrensel bir hakt\u0131r. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n bu hakk\u0131, ba\u015fka bir ulusun s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve tan\u0131mlar\u0131 i\u00e7inde \u201ce\u015fit yurtta\u015f\u201d olarak kalmakla de\u011fil, kendi kolektif iradesini \u00f6zg\u00fcrce ortaya koyabilece\u011fi bir siyasal stat\u00fcyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de demokratik ulus s\u00f6ylemi yaln\u0131zca iktidar\u0131n de\u011fil, baz\u0131 muhalif yap\u0131lar\u0131n da savundu\u011fu bir paradigmad\u0131r. Ancak bu paradigma, ne K\u00fcrtlerin tarihsel haklar\u0131n\u0131 teslim etmekte, ne de onlar\u0131 siyasal bir \u00f6zne olarak kabul etmektedir. K\u00fcrtler, bu modelde bir \u00e7e\u015fitlilik, bir k\u00fclt\u00fcrel zenginlik ya da bir etnik alt kategori olarak g\u00f6r\u00fclmekte; talepleri ise \u201cbirlik\u201d, \u201ckarde\u015flik\u201d ve \u201cbar\u0131\u015f\u201d gibi soyut de\u011ferlerle perdelenmektedir. Oysa ulus olmak, bu soyut de\u011ferlere indirgenemeyecek kadar somut bir siyasal varolu\u015f bi\u00e7imidir<\/p>\n
Ulus, yaln\u0131zca dilsel veya k\u00fclt\u00fcrel bir birlik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tarihsel bir \u00f6znele\u015fme s\u00fcrecidir. Siyasal iradeye sahip bir halk, kendi \u00f6rg\u00fctlenmesini, kendi yasas\u0131n\u0131 ve kendi y\u00f6netsel alan\u0131n\u0131 olu\u015fturma hakk\u0131na sahiptir. Bu hak, \u201cdemokratik birliktelik\u201d gibi mu\u011flak bir yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde kayboldu\u011funda, halklar\u0131n ulusal varl\u0131klar\u0131 da silikle\u015fmeye ba\u015flar. K\u00fcrtler i\u00e7in ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, ba\u015fkas\u0131n\u0131n kimli\u011finde \u00e7\u00f6z\u00fclerek de\u011fil, kendi tarihsel, toplumsal ve siyasal ger\u00e7ekli\u011fiyle tan\u0131narak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Demokratik ulus ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6nerilen bu model, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n taleplerini bast\u0131ran klasik ulus-devlet reflekslerinin postmodern bir versiyonu olarak i\u015flemektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle, demokratikle\u015fme de\u011fil, geciktirme; e\u015fitlik de\u011fil, erteleme; bar\u0131\u015f de\u011fil, belirsizlik \u00fcretmektedir. Ger\u00e7ek e\u015fitlik, ancak ulusal haklar\u0131n a\u00e7\u0131k ve net bi\u00e7imde tan\u0131nmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. K\u00fcrt halk\u0131 bir ulustur ve bu ulus, kendi kimli\u011fiyle, diliyle ve iradesiyle tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, di\u011fer halklarla e\u015fitlik temelinde birli\u011fe kat\u0131labilir. Aksi halde birlik de\u011fil, asimilasyon; karde\u015flik de\u011fil, tahakk\u00fcm; bar\u0131\u015f de\u011fil, sessizlik \u00fcretilecektir.<\/p>\n
H\u00fcsamettin Turan<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
21. y\u00fczy\u0131lda ulus-devletin krizine verilen tepkilerden biri, ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en, kimlikleri yatay ve e\u015fit temsille yeniden tan\u0131mlamay\u0131 ama\u00e7layan post-nasyonalist s\u00f6ylemlerin y\u00fckseli\u015fidir. \u201cDemokratik ulus\u201d kavram\u0131 da bu s\u00f6ylemlerden biridir. Y\u00fczeyde \u00e7o\u011fulculu\u011fu, e\u015fitli\u011fi ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 savunur g\u00f6r\u00fcnse de T\u00fcrkiye \u00f6zelinde bu kavram\u0131n i\u015flevi olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Burada demokratik ulus, etnik homojenlik politikalar\u0131yla in\u015fa edilen T\u00fcrkl\u00fck kimli\u011finin daha […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1034618,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1034617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n