Kemalist milliyet\u00e7ili\u011fin g\u00fcncel varyantlar\u0131, \u201cBiz T\u00fcrkiyeli de\u011filiz, T\u00fcrk\u2019\u00fcz!\u201d s\u00f6ylemi \u00fczerinden yeni bir kimlik vurgusu geli\u015ftirmektedir. Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f, y\u00fczeyde basit bir adland\u0131rma tercihi gibi g\u00f6r\u00fcnse de, asl\u0131nda ulus-devletin kurulu\u015f felsefesindeki derin \u00e7eli\u015fkiyi yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zira ulusal kimlik, toplumsal aidiyetin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne dayal\u0131 bir tercih alan\u0131d\u0131r; tek tiple\u015ftirilmi\u015f ve zorla benimsetilmi\u015f bir kimlik, ne siyasal anlamda istikrarl\u0131 olabilir ne de toplumsal d\u00fczeyde me\u015fruiyet kazanabilir. T\u00fcrk kimli\u011fi, kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm etnik kimlikleri eritme \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir; fakat ayn\u0131 kimli\u011fin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 bug\u00fcn \u201cT\u00fcrkiyeli\u201d kavram\u0131n\u0131 reddederek kendilerini yaln\u0131zca \u201cT\u00fcrk\u201d olarak adland\u0131rma hakk\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Burada do\u011fan paradoks a\u00e7\u0131kt\u0131r: E\u011fer bir topluluk, kendisini hissetmedi\u011fi bir \u00fcst kimlikten ayr\u0131\u015ft\u0131rma hakk\u0131na sahipse, K\u00fcrt milletinin de ayn\u0131 hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
\n
Cumhuriyetin kurulu\u015fundan bu yana K\u00fcrt kimli\u011fi sistematik bi\u00e7imde bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1925 \u015eeyh Said \u0130syan\u0131, devletin K\u00fcrtleri \u201cT\u00fcrk\u201d kimli\u011fi i\u00e7ine zorla d\u00e2hil etme \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen ilk kitlesel yan\u0131t olmu\u015ftur. Ard\u0131ndan 1930 Zilan Katliam\u0131, 1937-38 Dersim Tertelesi ve 1980 sonras\u0131 uygulanan k\u00f6y bo\u015faltmalar, zorla g\u00f6\u00e7 ettirme ve faili me\u00e7huller, ayn\u0131 ink\u00e2r politikalar\u0131n\u0131n devam\u0131 niteli\u011findedir. Bu tarihsel \u00e7izgi, K\u00fcrt kimli\u011finin ba\u011f\u0131ms\u0131z varolu\u015funu ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen devlet politikalar\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fini g\u00f6stermektedir. Modernle\u015fme, ulusla\u015fma ve merkezile\u015fme ad\u0131na uygulanan bu y\u00f6ntemler, asl\u0131nda klasik s\u00f6m\u00fcrgeci stratejilerin yerel bir versiyonudur: kimli\u011fi yok saymak, dili yasaklamak, aidiyeti kriminalize etmek.<\/p>\n
Sosyolojik a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Benedict Anderson\u2019un \u201chayali cemaatler\u201d (Imagined Communities) kavram\u0131, uluslar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc kat\u0131l\u0131m ve ortak haf\u0131za \u00fczerinden kuruldu\u011funu ortaya koyar. E\u011fer bir topluluk kendisini T\u00fcrk olarak tan\u0131mlam\u0131yorsa, o toplulu\u011fu zorla T\u00fcrk kimli\u011fi i\u00e7ine hapsetmek ulusal birlik de\u011fil, ulusal yabanc\u0131la\u015fma yarat\u0131r. Bu yabanc\u0131la\u015fma, hem devletin me\u015fruiyetini zay\u0131flat\u0131r hem de toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hale getirir. Anthony D. Smith\u2019in etno-sembolist yakla\u015f\u0131m\u0131nda vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, etnik kimlikler tarihsel k\u00f6kleri, mitleri ve sembolleriyle ya\u015far; ink\u00e2r politikalar\u0131 onlar\u0131 yok etmez, bilakis direni\u015fi g\u00fc\u00e7lendirir. K\u00fcrt milletinin 20. y\u00fczy\u0131l boyunca sergiledi\u011fi diren\u00e7, bu teorik \u00e7er\u00e7evenin canl\u0131 bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n
Hukuki a\u00e7\u0131dan mesele, uluslararas\u0131 normlarla da do\u011frudan \u00e7eli\u015fmektedir. Birle\u015fmi\u015f Milletler Medeni ve Siyasal Haklar S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 1. maddesi, her halk\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 tan\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde 1992 tarihli BM Ulusal veya Etnik, Dinsel ve Dilsel Az\u0131nl\u0131klara Mensup Ki\u015filerin Haklar\u0131 Bildirgesi, herhangi bir toplulu\u011fun kimli\u011fini ink\u00e2r etmeyi a\u00e7\u0131k bir hak ihlali olarak tan\u0131mlar. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrk kimli\u011fi \u201cT\u00fcrkiyeli\u201d kavram\u0131 alt\u0131nda eritilmek istemedi\u011finde bu hakk\u0131 kullanabiliyorsa, K\u00fcrt milletinin de \u201cT\u00fcrk de\u011filiz, K\u00fcrd\u00fcz\u201d deme hakk\u0131 ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde me\u015frudur. Bu hakk\u0131n reddi, yaln\u0131zca siyasal de\u011fil, hukuki a\u00e7\u0131dan da gayrime\u015frudur.<\/p>\n
Bug\u00fcn Kemalist milliyet\u00e7ilerin \u201cBiz T\u00fcrkiyeli de\u011filiz, T\u00fcrk\u2019\u00fcz!\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, asl\u0131nda bir as\u0131rd\u0131r K\u00fcrt milletinin hayk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fin teyididir: Aidiyet zorla in\u015fa edilemez. K\u00fcrtler, kendilerini T\u00fcrk hissetmiyor; tarihsel haf\u0131zalar\u0131, dilsel s\u00fcreklilikleri ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131yla ayr\u0131 bir millet olarak ya\u015f\u0131yor. E\u011fer T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi kendi kimli\u011fini koruma hakk\u0131n\u0131 savunuyorsa, K\u00fcrt milletine de ayn\u0131 hak tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. Aksi halde bu, basit bir kimlik tercihi de\u011fil, \u201cbizim kimli\u011fimiz me\u015fru, sizin kimli\u011finiz su\u00e7tur\u201d diyen kolonyal bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck s\u00f6yleminin devam\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ger\u00e7ek e\u015fitlik, kimsenin kendisini ait hissetmedi\u011fi bir kimli\u011fe zorlanmad\u0131\u011f\u0131 bir siyasal d\u00fczenle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bug\u00fcn T\u00fcrk kimli\u011fini \u201cT\u00fcrkiyeli\u201d kavram\u0131na kar\u015f\u0131 savunanlar, y\u00fcz y\u0131l boyunca K\u00fcrtlere \u201cT\u00fcrk \u00fcst kimli\u011fi\u201d dayatm\u0131\u015f olman\u0131n \u00e7eli\u015fkisiyle y\u00fczle\u015fmek zorundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ulusal kimlik, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelinde in\u015fa edildi\u011finde bir anlam ta\u015f\u0131r; zorla giydirilen kimlik ise kimlik de\u011fil, ink\u00e2rd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kemalist milliyet\u00e7ili\u011fin g\u00fcncel varyantlar\u0131, \u201cBiz T\u00fcrkiyeli de\u011filiz, T\u00fcrk\u2019\u00fcz!\u201d s\u00f6ylemi \u00fczerinden yeni bir kimlik vurgusu geli\u015ftirmektedir. Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f, y\u00fczeyde basit bir adland\u0131rma tercihi gibi g\u00f6r\u00fcnse de, asl\u0131nda ulus-devletin kurulu\u015f felsefesindeki derin \u00e7eli\u015fkiyi yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zira ulusal kimlik, toplumsal aidiyetin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne dayal\u0131 bir tercih alan\u0131d\u0131r; tek tiple\u015ftirilmi\u015f ve zorla benimsetilmi\u015f bir kimlik, ne siyasal anlamda istikrarl\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1034865,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1034864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n