PKK\u2019nin\u00a0 7 May\u0131s\u2019ta kendini feshetmesi ile beraber yak\u0131n K\u00fcrt tarihini yeniden yorumlamaya ihtiya\u00e7 var. \u00d6zellikle de Kuzey K\u00fcrdistan\u2019daki yak\u0131n K\u00fcrt tarihi ac\u0131lar, \u00f6l\u00fcmler, bask\u0131lar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sisli ortamda olduk\u00e7a g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kuzey K\u00fcrdistan\u2019\u0131n yak\u0131n tarihi propagandalar\u0131n ve hamasi s\u00f6ylemlerin i\u00e7inde se\u00e7ilmez durumdad\u0131r.<\/p>\n
Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da \u00f6yle bir ortam yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki baz\u0131 sorular\u0131 sormak, tart\u0131\u015fmak ve yeni \u015feyler s\u00f6ylemek \u201cihanet\u201d kabul edilmi\u015ftir.\u00a0 Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n ajan olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu da bu yasakl\u0131 alanlardan biridir.\u00a0 \u00d6calan 1980\u2019lerleden sonra ad\u0131m ad\u0131m dokunulmaz, tart\u0131\u015f\u0131lmaz, ku\u015fku duyulmaz, her \u015feyi bilen kutsal bir lider konumuna geldi. Ne var ki, siyasal ger\u00e7eklik kutsall\u0131k tan\u0131maz. E\u011fer bir liderin prati\u011fi, sonu\u00e7lar\u0131 ve tarihsel rol\u00fc halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131yla s\u00fcrekli \u00e7eli\u015fiyorsa, bu soru sadece me\u015fru de\u011fil, zorunludur.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte \u00d6calan\u2019\u0131 PKK i\u00e7inde ele\u015ftirenler hain ve tasfiyeci olmakla damgaland\u0131, d\u0131\u015farda ise \u00d6calan\u2019\u0131 ele\u015ftirenler ajan, devlet ba\u011f\u0131 olan ki\u015filer olarak tan\u0131mland\u0131. Oysa ki bu g\u00fcn K\u00fcrt kamuoyunda giderek daha fazla insan \u015fu hissi dile getiriyor: Ortada a\u00e7\u0131klanmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir s\u00fcreklilik, tuhaf bir korunmu\u015fluk ve her kritik e\u015fikte K\u00fcrtlerin aleyhine i\u015fleyen bir sonu\u00e7 zinciri var. Bu zincirin merkezinde ise Abdullah \u00d6calan duruyor. Bu normal mi? \u00d6calan ba\u015ftan beri \u201cdevletin tercih etti\u011fi bir isim mi?\u201d \u00a0Baz\u0131lar\u0131n\u0131n inan\u00e7lar\u0131 nedeni ile baz\u0131lar\u0131n\u0131n korkular\u0131 nedeni ile baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise g\u00fcvenli sular\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma kayg\u0131lar\u0131 nedeni ile \u00d6calan\u2019\u0131n \u201cajan olup olmad\u0131\u011f\u0131\u201d konusu hep rahats\u0131z edici bir soru olarak orada duruyor.<\/p>\n
\u00d6calan\u2019\u0131n 17 \u015eubat 2025 tarihli a\u00e7\u0131klamas\u0131 ve PKK\u2019nin kendini feshetmesinden sonra \u00d6calan\u2019\u0131n s\u00fcre\u00e7lerdeki misyonu, rol\u00fc \u00e7ok daha fazla sorgulanmak durumundad\u0131r.<\/p>\n
Peki ger\u00e7ekten \u00d6calan ajan m\u0131yd\u0131?<\/p>\n
Bu sorgulamaya zemin olan olay, olgu ve s\u00fcre\u00e7lerin tarihini 3 ana d\u00f6nemde k\u0131sa bi\u00e7imde \u00f6zetlersek:<\/p>\n
1970\u2019ler: Dokunulmaz Bir Fig\u00fcr\u00fcn Do\u011fu\u015fu<\/strong><\/p>\n 1970\u2019ler T\u00fcrkiye\u2019si K\u00fcrt\u00e7\u00fc ve sol hareketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir mezbahayd\u0131. Kadrolar katlediliyor, \u00f6rg\u00fctler eziliyor, liderler ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor ya da y\u0131llarca cezaevinde tutuluyordu. Ancak ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00d6calan\u2019\u0131n y\u00fckseli\u015fi dikkat \u00e7ekici bir \u201csorunsuzluk\u201d i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fti. \u00a0Genli\u011finde bir T\u00fcrk milliyet\u00e7isi kurumlarla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Sol hareketlerden tutukland\u0131 fakat devlet karar\u0131 ile b\u0131rak\u0131ld\u0131.\u00a0\u00a0 Bir M\u0130T y\u00f6neticisinin k\u0131z\u0131 ile evlendi, etraf\u0131nda M\u0130T\u2019e \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Pilot ile gezdi.\u00a0 Ve en kritik zamanda hi\u00e7bir arkada\u015f\u0131na s\u00f6ylemeden, tek ba\u015f\u0131na Suriye\u2019ye gitti ve kendini kurtard\u0131\u2026 Bu kadar sorunsuzluk ilgin\u00e7 bir durumdu\u2026<\/p>\n Bu k\u0131sa \u00f6zet i\u00e7inde \u015fu soru me\u015frudur: Devlet, neden daha ba\u015ftan potansiyel bir K\u00fcrt silahl\u0131 hareketinin liderini ezmek yerine b\u00fcy\u00fcmesine alan a\u00e7t\u0131? \u00a0\u00a0Devletlerin her zaman \u201cen tehlikeliyi\u201d de\u011fil, en kullan\u0131\u015fl\u0131 olan\u0131 tercih etti\u011fi bilinen bir ger\u00e7ektir. \u00d6calan bu ger\u00e7e\u011fi kullanarak kendini \u201cdevleti kullanarak devrim hareketi kurmu\u015f\u201d zeki bir\u00a0 lider gibi g\u00f6stermek i\u00e7in \u00f6zel bir \u00e7aba harcam\u0131\u015ft\u0131r. Fakat\u00a0 \u00a0zaman ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00d6calan ve T\u00fcrk devleti aras\u0131ndaki ili\u015fkinin daha farkl\u0131 boyutlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n 1980\u2019ler: Bir el \u00d6calan\u2019\u0131 koruyor<\/strong><\/p>\n 1980\u2019lerde T\u00fcrk devleti t\u00fcm siyasi hareketlerde bir dizayn ba\u015flatt\u0131. Sadece sol de\u011fil ayr\u0131ca sa\u011f \u00f6rg\u00fctlerde de devlet d\u0131\u015f\u0131 isimleri tasfiye etti. Sadece devlet i\u00e7in \u201ckontrol edilebilir, zarars\u0131z \u00f6\u011feler\u201d b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ermeni \u00f6rg\u00fct\u00fc ASALA\u2019n\u0131n t\u00fcm lider kadrolar\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131 operasyonlar\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00a0Fakat \u00d6calan 80\u2019lerdeki bu dizayn operasyonlar\u0131na da tak\u0131lmad\u0131. O ayn\u0131 d\u00f6nemde L\u00fcbnan ve \u015eam aras\u0131nda hi\u00e7 korumas\u0131 olmadan bir iki ki\u015fi ile gidip gelebiliyordu. \u00a0Hatta 1987 y\u0131l\u0131ndan sonra T\u00fcrk devletinin askeri ate\u015fesi ile beraber ayn\u0131 apartmanda ya\u015fad\u0131.<\/p>\n \u00dcstelik \u00d6calan\u2019\u0131n PKK i\u00e7indeki tek ve tart\u0131\u015fmas\u0131z liderlik pozisyonuna engel olacak ki\u015filer bu s\u00fcre\u00e7te tek tek yok edildi. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6calan taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclse de T\u00fcrk devleti de Mazlum Do\u011fan ve Kemal Pir gibi \u00d6calan\u2019a \u201cAli arkada\u015f\u201d diyerek herkes gibi \u201c\u00f6rg\u00fct\u00fcn bir \u00fcyesi\u201d olarak kabul eden g\u00fc\u00e7l\u00fc ki\u015fileri yok etti.<\/p>\n Asl\u0131nda 1980\u2019ler \u00d6calan liderli\u011finin kulu\u00e7kaya yat\u0131\u015f\u0131 ve yava\u015f yava\u015f b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc oldu.<\/p>\n 1990\u2019lar: Tasfiye Edilmeyen Lider<\/strong><\/p>\n 1990\u2019lar, devletin K\u00fcrt hareketine kar\u015f\u0131 en sert y\u00f6ntemleri uygulad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdi. K\u00f6yler yak\u0131ld\u0131, siyaset\u00e7iler infaz edildi, gazeteciler kaybedildi. Buna ra\u011fmen \u00d6calan, y\u0131llarca Ortado\u011fu\u2019da rahat\u00e7a dola\u015fabildi. Y\u0131llarca Beyrut, \u015eam, Halep, Lazkiye hatt\u0131nda tek bir g\u00fcn eline silah almadan ve yan\u0131nda bir \u015fof\u00f6r ve bir sekreter ile gezdi.<\/p>\n Bu tablo, \u00d6calan\u2019\u0131n T\u00fcrk devleti ile olan ili\u015fkilerini daha ku\u015fkulu hale getiriyor. Ve aralar\u0131ndaki karma\u015f\u0131k ili\u015fkiye dikkat \u00e7ekiyor: Kontrol alt\u0131nda tutulan, y\u00f6nlendirilen ya da belli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde faydal\u0131 g\u00f6r\u00fclen bir liderlik.<\/p>\n Bu y\u0131llara de\u011fin K\u00fcrtler \u00d6calan hakk\u0131nda \u00e7ok bilgi sahibi de\u011fildi. Apo de\u011fil Diyarbak\u0131r zindan\u0131nda direnen Mehmet \u015eener, Sakine Cans\u0131z, Mazlum Do\u011fan vb isimler tan\u0131n\u0131yordu. Devlet 1990\u2019larda bu durumu de\u011fi\u015ftirdi. T\u00fcrkiye medyas\u0131 her g\u00fcn \u00d6calan\u2019\u0131n resimlerini payla\u015ft\u0131. Hep ha vurduk ha vuraca\u011f\u0131z diyerek s\u00fcrekli \u00f6ld\u00fcrmek istedi\u011fi bir isim gibi yans\u0131tt\u0131.<\/p>\n Burada durup d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir: E\u011fer \u00d6calan devlet i\u00e7in \u201cmutlak d\u00fc\u015fman\u201d idiyse, neden ortadan kald\u0131r\u0131lmad\u0131? Neden onlarca K\u00fcrt siyaset\u00e7i g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, hareketin tepe ismi s\u00fcrekli bir \u015fekilde \u201c ya\u015fat\u0131lan\u201d bir fig\u00fcr olarak kald\u0131? Hatta 1996 y\u0131l\u0131ndaki ger\u00e7ekle\u015ftirilmek istenen bir suikast giri\u015fiminde devlet taraf\u0131ndan uyar\u0131ld\u0131.<\/p>\n \n Devlet bu d\u00f6nemde \u00f6zellikle de T\u00fcrk solu \u00e7ok etkili rol oynad\u0131. Bir yanda bas\u0131nlar\u0131 yolu ile \u00d6calan\u2019\u0131 topluma takdim ettiler. \u00d6te yandan da devlet ile ili\u015fkisini kesintisiz devam etmesine yol a\u00e7t\u0131lar ve bu ili\u015fkiyi normal bir \u201centelekt\u00fcel al\u0131\u015fveri\u015f\u201d gibi g\u00f6sterdiler.<\/p>\n 1990\u2019larda \u00d6calan K\u00fcrtlerin y\u00fckselen ulusal taleplerini yava\u015f yavas \u0131l\u0131mla\u015ft\u0131rmaya ve devletin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgilerini zorlamayan hatta \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. A\u015fk, kad\u0131n, sosyal ya\u015fam, \u00f6zg\u00fcr ili\u015fki, tanr\u0131\u00e7ala\u015fan kad\u0131n gibi kavramlarla devlet kurmak i\u00e7in daha giden insanlar bir nevi had\u0131m edildiler.<\/p>\n \u0130mral\u0131 Sonras\u0131: Talepsiz Bir Liderlik<\/strong><\/p>\n \u00d6calan\u2019\u0131n \u0130mral\u0131\u2019ya getirili\u015f ve sonras\u0131nda olanlarda olduk\u00e7a ilgin\u00e7tir. \u00a0Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da sava\u015f asl\u0131nda daha 1999 y\u0131l\u0131nda kaybedildi.\u00a0 Devlet isterse PKK\u2019yi bitirebilirdi. Fakat ne \u00d6calan\u2019\u0131 ne de PKK\u2019yi bitirdi.\u00a0 Tam tersine\u00a0 \u00d6calan devlet eli ile yeniden in\u015fa edildi. r. Devlet \u00d6calan\u2019\u0131, \u00d6calan, PKK\u2019yi, PKK ise K\u00fcrtleri yeniden in\u015fa etti.<\/p>\n \u00a0 Bu s\u00fcrekli in\u015fa durumunda ise\u00a0 art\u0131k \u201cNe ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ne somut stat\u00fc ne de geri d\u00f6n\u00fclmez bir siyasal kazan\u0131m\u201d vard\u0131r. Her \u015fey hep ertelenmi\u015f, mu\u011flakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve nihayetinde buharla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Sava\u015flar kaybedile bilir, geri \u00e7ekilmeler olabilir fakat PKK\u2019nin durum sava\u015f\u0131 kaybetmek\u00a0 de\u011fildir. Bir m\u00fccadelenin i\u00e7ini bo\u015faltmakt\u0131r. Kuzey\u2019deki devasa \u201cK\u00fcrtlerin ulusal talepleri\u201d bir enkaza d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hatta bundan da \u00f6nemlisi K\u00fcrtlerin, hi\u00e7bir \u015fey istemeyen \u00d6calan\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn herkese \u00f6zg\u00fcrl\u00fck getirece\u011fi gibi girdaba kap\u0131lmalar\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir?<\/p>\n Ba\u015fa d\u00f6nenelim ve ayn\u0131 soruyu soral\u0131m: \u201c\u00d6calan ajan m\u0131 ?\u201d<\/p>\n D\u00f6nemleri a\u015famalar\u0131 ile kavrayanlar art\u0131k bu soruyu bile sormuyor, \u015fu yorumu yap\u0131yor: \u201c \u00d6calan bir ajan\u0131n kaybettirece\u011finden daha fazla kaybettirmi\u015ftir\u201d.\u00a0 Yani asl\u0131nda art\u0131k ajanm\u0131 de\u011fil mi tart\u0131\u015fmas\u0131 talidir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00d6calan sorusu, bir ki\u015fiyi de\u011fil, bir d\u00f6nemi, bir y\u00f6ntemi, istikrarl\u0131 bir y\u00f6nlendirmeyi ve \u00a0bir teslimiyet bi\u00e7imini sorgulama sorusudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" PKK\u2019nin\u00a0 7 May\u0131s\u2019ta kendini feshetmesi ile beraber yak\u0131n K\u00fcrt tarihini yeniden yorumlamaya ihtiya\u00e7 var. \u00d6zellikle de Kuzey K\u00fcrdistan\u2019daki yak\u0131n K\u00fcrt tarihi ac\u0131lar, \u00f6l\u00fcmler, bask\u0131lar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sisli ortamda olduk\u00e7a g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kuzey K\u00fcrdistan\u2019\u0131n yak\u0131n tarihi propagandalar\u0131n ve hamasi s\u00f6ylemlerin i\u00e7inde se\u00e7ilmez durumdad\u0131r. Kuzey K\u00fcrdistan\u2019da \u00f6yle bir ortam yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki baz\u0131 sorular\u0131 sormak, tart\u0131\u015fmak ve yeni \u015feyler […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1036052,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-1036051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurdistan","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n