Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP) Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli, “Suriye\u2019de K\u00fcrtler ba\u015fka SDG ba\u015fkad\u0131r. SDG ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr ve Suriye K\u00fcrtlerini temsil etmemektedir” dedi.<\/p>\n
MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli, Suriye’de ya\u015fanan geli\u015fmelere ili\u015fkin yaz\u0131l\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131.<\/p>\n
Bah\u00e7eli a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015fu ifadelere yer verdi:<\/p>\n
“Suriye\u2019de SDG\u2019n\u0131n, \u00fclkenin kuzey ve kuzeydo\u011fu b\u00f6lgelerinde fiil\u00ee kontrol alanlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131, yeniden in\u015fa ve istikrar s\u00fcrecinin \u00f6n\u00fcndeki en temel engellerden biri h\u00e2line gelmi\u015ftir. Ahmed el-\u015eara liderli\u011findeki yeni Suriye y\u00f6netimi, par\u00e7al\u0131 yap\u0131y\u0131 sona erdirerek merkezi devlet otoritesini yeniden tesis etmeyi temel \u00f6ncelik olarak belirlemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede 10 Mart 2025 tarihinde SDG ile var\u0131lan mutabakat, \u00f6rg\u00fct\u00fcn silahl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona erdirilmesi ve devlet kurumlar\u0131na entegrasyonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Ancak aradan ge\u00e7en yakla\u015f\u0131k on ayda SDG eleba\u015fl\u0131\u011f\u0131, mutabakat\u0131n ruhu ve h\u00fck\u00fcmleriyle a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde \u00e7eli\u015fen bir tutum sergilemi\u015f; \u00f6zerklik ve federasyon taleplerini g\u00fcndemde tutarak s\u00fcreci oyalamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, \u015eam y\u00f6netimi taraf\u0131ndan Suriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k bir tehdit olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Merkezi h\u00fck\u00fcmetin bu s\u00fcre\u00e7teki tutumunu g\u00fc\u00e7lendiren en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri, T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye\u2019nin \u00fcniter yap\u0131s\u0131na verdi\u011fi a\u00e7\u0131k ve kararl\u0131 destek olmu\u015ftur. Suriye merkez\u00ee h\u00fckumetinin, uzla\u015f\u0131lan mutabakat gere\u011fince SDG\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonland\u0131rmas\u0131 ve merkezi y\u00f6netime entegre olmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na SDG eleba\u015f\u0131 Mazlum Abdi, \u0130srail\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 destek ve tahrik sonucu olumlu cevap vermemi\u015ftir. Mazlum Abdi, \u00f6zerklik\/federasyon talebini dile getirmekle \u015eam y\u00f6netiminden taviz alma giri\u015fimlerinde bulunmu\u015fsa da \u015eara y\u00f6netimi \u00fclkede siyasi birlik ve s\u0131n\u0131r b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tesisinde kararl\u0131 davranm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin de her f\u0131rsatta Suriye\u2019nin \u00fcniter bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131 gerekti\u011fine dair s\u00f6ylemde bulunmas\u0131, \u015eara\u2019ya g\u00fc\u00e7 vermi\u015f ve SDG taraf\u0131n\u0131n ayak diremesine kar\u015f\u0131 merkezi h\u00fck\u00fcmeti cesaretlendirmi\u015ftir.<\/p>\n
SDG\u2019nin 10 Mart mutabakat\u0131n\u0131n gereklerini yerine getirmemesi, hem Ankara\u2019dan hem de \u015eam\u2019dan ciddi tepkilerin y\u00fckselmesine sebep olmu\u015ftur. 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde ba\u015flayan askeri hareketlilik, Halep\u2019te halen silahl\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 tutan SDG\u2019ye kar\u015f\u0131 operasyonlar\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131yla yeni bir a\u015famaya ge\u00e7mi\u015f, Halep k\u0131sa s\u00fcrede SDG\u2019li ter\u00f6rist unsurlardan ve ona destek \u00e7\u0131kan Esad rejimi kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan temizlenmi\u015ftir. Halep\u2019in do\u011fusuna do\u011fru hareket eden Suriye ordusu, son olarak F\u0131rat Nehri\u2019nin bat\u0131s\u0131nda SDG i\u015fgalindeki Deyr Hafir\u2019den sonra Meskene\u2019yi ve 34 k\u00f6y ve kasabay\u0131 kontrol\u00fcne alm\u0131\u015f, Suriye ordusu unsurlar\u0131 birliklerini Rakka’n\u0131n g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda toplamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Suriye ordusu, 17 Ocak sabah saatlerinde, F\u0131rat\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131ndaki b\u00f6lgenin askeri kapal\u0131 b\u00f6lge ilan edildi\u011fini duyurmu\u015f, b\u00f6lgedeki sivilleri PKK ter\u00f6r milislerinin mevzilerinden ve SDG\u2019nin m\u00fcttefiki devrik rejim kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan derhal uzak durmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00a0Suriye ordusunun SDG\/PKK kar\u015f\u0131s\u0131nda sahada g\u00f6sterdi\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u015eam y\u00f6netiminin \u00fclkenin tamam\u0131nda kontrol\u00fc sa\u011flama iradesini ortaya koymakla kalmam\u0131\u015f, SDG\u2019nin iddia etti\u011fi kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkin olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini de if\u015fa etmi\u015ftir. Di\u011fer yandan, SDG\u2019nin kontrol etti\u011fi b\u00f6lgede ya\u015fayan bir\u00e7ok K\u00fcrt ve Arap a\u015firetinin SDG\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k duydu\u011fu, \u015eam y\u00f6netiminin egemenli\u011fini tercih etti\u011fi ve Suriye Ordusu ile SDG aras\u0131nda ya\u015fanacak olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmada \u015eam taraf\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer alaca\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te daha net anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye ordusunun 17 ve 18 Ocak tarihlerinde Rakka\u2019ya do\u011fru ilerledi\u011fi s\u00fcre\u00e7te bir\u00e7ok a\u015firet \u00fcst \u00fcste Suriye merkezi y\u00f6netiminin yan\u0131nda oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Do\u011fru olan da budur, zira Suriye\u2019de K\u00fcrtler ba\u015fka SDG ba\u015fkad\u0131r. SDG ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr ve Suriye K\u00fcrtlerini temsil etmemektedir. Bu geli\u015fmeler, SDG\u2019nin \u00e7o\u011funlu\u011fu Araplardan olu\u015fan bir co\u011frafyay\u0131 silah zoruyla kontrol alt\u0131nda tutamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve tutmak istese de \u015eam y\u00f6netimi ile SDG\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan yerel unsurlar\u0131n i\u015fbirli\u011fiyle SDG\u2019ye f\u0131rsat verilmeyece\u011fine i\u015faret etmi\u015ftir. Bu tablo, SDG\/PKK a\u00e7\u0131s\u0131ndan zaman\u0131n art\u0131k lehlerine i\u015flemedi\u011fini g\u00f6stermektedir. Nitekim 17 Ocak tarihinde SDG ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na Mazlum Abdi\u2019nin \u201cDost \u00fclkelerin ve arabulucular\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine; entegrasyon s\u00fcrecini tamamlama konusundaki iyi niyetimizi g\u00f6stermek ve 10 Mart anla\u015fmas\u0131n\u0131n maddelerini uygulamaya olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z gere\u011fi; F\u0131rat’\u0131n do\u011fusuna \u00e7ekilme karar\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 Suriye ordusunun cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde olsa da 10 mart mutabakat\u0131n\u0131n yerine getirilmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir a\u015famad\u0131r. \u015eam y\u00f6netimi, sahada do\u011frudan ve kapsaml\u0131 bir asker\u00ee \u00e7at\u0131\u015fmaya girmeden; siyasi me\u015fruiyetini, b\u00f6lgesel dengeleri ve yerel unsurlar\u0131n memnuniyetsizli\u011fini kullanarak SDG\u2019nin manevra alan\u0131n\u0131 daraltan bir strateji izlemektedir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m, merkezi otoritenin yeniden tesisine y\u00f6nelik kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sadece s\u00f6ylem d\u00fczeyinde kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u015famal\u0131 ve kontroll\u00fc bir planlamaya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
SDG\u2019nin \u00f6zerklik veya federasyon \u0131srar\u0131, sahadaki sosyolojik ger\u00e7eklikle giderek daha fazla \u00e7eli\u015fmektedir. Kontrol etti\u011fi alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Arap n\u00fcfusun a\u011f\u0131rl\u0131kta olmas\u0131, yerel a\u015firetlerin d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve ideolojik bir yap\u0131 olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131 SDG y\u00f6netimine mesafeli yakla\u015fmalar\u0131 ve ekonomik\u2013asker\u00ee y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden kaynaklanan rahats\u0131zl\u0131klar, \u00f6rg\u00fct\u00fcn toplumsal taban\u0131n\u0131 zay\u0131flatmaktad\u0131r. Bu durum, SDG\u2019nin uzun vadede silahl\u0131 zor yoluyla mevcut stat\u00fckoyu devam ettirmesinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00d6te yandan T\u00fcrkiye\u2019nin, Suriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00fcniter yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin tutarl\u0131 ve net s\u00f6ylemi, sahadaki denklemi do\u011frudan etkilemektedir. Ankara\u2019n\u0131n bu yakla\u015f\u0131m\u0131, hem \u015eam y\u00f6netiminin elini g\u00fc\u00e7lendirmekte hem de SDG\u2019nin d\u0131\u015f destek beklentilerini s\u0131n\u0131rlayan bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k \u00fcretmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenlik hassasiyetlerini merkeze alan bu tutum, SDG\u2019nin \u201ckoruyucu \u015femsiye\u201d aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da giderek daha k\u0131r\u0131lgan h\u00e2le getirmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, SDG\u2019nin \u00f6n\u00fcnde \u00fc\u00e7 temel se\u00e7enek bulundu\u011fu s\u00f6ylenebilir: Bunlar; Merkezi h\u00fck\u00fcmetle b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi kabul ederek silahl\u0131 ve siyasi iddialar\u0131ndan geri ad\u0131m atmak; Mevcut stat\u00fckoyu s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015farak asker\u00ee ve siyasi bask\u0131n\u0131n giderek artmas\u0131n\u0131 g\u00f6ze almak; D\u0131\u015f akt\u00f6rlere dayanarak zaman kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n
Mevcut b\u00f6lgesel konjonkt\u00fcr ve sahadaki g\u00fc\u00e7 dengeleri ile ya\u015fanan geli\u015fmeler SDG\/PKK\u2019n\u0131n iddia etti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7l\u00fc, vazge\u00e7ilmez ve alternatifsiz bir akt\u00f6r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; aksine, merkezi devlet otoritesi, b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin tutumu ve yerel sosyolojik dinamikler kar\u015f\u0131s\u0131nda giderek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla tek ve makul se\u00e7enek: Suriye\u2019nin birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde karar k\u0131lmak ve 10 Mart mutabakat\u0131n\u0131n gereklerini tam manas\u0131yla yerine getirmektir. \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n kimseye fayda getirmeyece\u011fi ortadad\u0131r. Suriye’nin yeniden yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n anahtar\u0131 Suriye ordusunun tek bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde toplanmas\u0131d\u0131r. Suriye ordusunun yeniden yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6neminden kalan al\u0131\u015fkanl\u0131klar sona ermelidir. YPG\/SDG ve alt\u0131ndaki t\u00fcm yap\u0131lanmalar h\u0131zla ve tamamen feshedilmeli, ilgili kurumlara geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak \u015fekilde ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te, Suriye sahas\u0131nda belirleyici olacak unsur, silahl\u0131 dayatmalar de\u011fil; merkezi otoritenin yeniden in\u015fas\u0131 ve yerel unsurlar\u0131n bu s\u00fcrece ne \u00f6l\u00e7\u00fcde entegre edilece\u011fidir.<\/p>\n
\u015eara\u2019n\u0131n K\u00fcrt dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama ve imzalad\u0131\u011f\u0131 13 say\u0131l\u0131 kararnameyle; Suriyeli K\u00fcrt vatanda\u015flar\u0131n Suriye halk\u0131n\u0131n asli ve ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131, k\u00fclt\u00fcrel ve dilsel kimliklerinin \u00e7okluk i\u00e7inde birlik ta\u015f\u0131yan Suriye ulusal kimli\u011finin vazge\u00e7ilmez bir unsuru oldu\u011funu belirtmi\u015f olmas\u0131n\u0131n birlik ve istikrar\u0131n tesisi i\u00e7in olumlu etkisi olacakt\u0131r. S\u00f6z konusu kararname, \u00fcniter yap\u0131 tesis etmeye ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin kontrol sahalar\u0131n\u0131 bertaraf etmeye y\u00f6nelik kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n toplumsal mutabakatla desteklenmek istendi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Toplumsal uzla\u015fma ve birli\u011fin g\u00fc\u00e7lendirilmesine y\u00f6nelik olumlu bir ad\u0131m olan kararname, SDG\u2019ye y\u00f6nelik bir taviz olmay\u0131p tam aksine SDG\u2019nin \u201cK\u00fcrtlerin temsilcisi\u201d oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki temelsiz iddias\u0131n\u0131 zay\u0131flatan bir geli\u015fme olmu\u015ftur. K\u00fcrtlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren kararnamenin, \u201cSuriye Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, daha geni\u015f kitleler taraf\u0131ndan benimsenmesi ve etnik temelde ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k talep eden g\u00f6r\u00fc\u015flerin zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 gibi etkileri olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu kararname, Suriye\u2019de ya\u015fayan \u201cT\u00fcrkmen\u201d gibi di\u011fer etnik k\u00f6kenli unsurlar\u0131n aleyhine bir durum olmay\u0131p, yeni Suriye Cumhuriyeti Anayasas\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken, T\u00fcrkmenler gibi asli unsurlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131n g\u00f6rmezden gelinemeyece\u011fine i\u015faret etmektedir. Zira K\u00fcrtlere sunulan bu haklar\u0131n belli bir gruba y\u00f6nelik imtiyaz olarak de\u011ferlendirilmesinin milli birlik ve beraberli\u011fi riske atabilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r ve bu konuda dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Bu do\u011frultuda vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131n\u0131 elde edememi\u015f ve kimliksiz kalm\u0131\u015f K\u00fcrtler ile K\u00fcrt dili konusundaki d\u00fczenlemelerin \u00fclke genelinde di\u011fer gruplar i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131, Suriye genelinde demokratik ve kapsay\u0131c\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal atmosfer olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte 10 Mart mutabakat\u0131n\u0131n bir an \u00f6nce t\u00fcm maddeleri ile uygulanmas\u0131 i\u00e7in ad\u0131mlar ciddiyetle at\u0131lmaya devam edilmelidir. SDG’nin F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131ndan \u00e7ekilmi\u015f olmas\u0131 \u00f6nemlidir ve Suriye h\u00fck\u00fcmeti k\u0131sa s\u00fcrede bu b\u00f6lgelerde istikrar\u0131 tamamen sa\u011flayabilecek ve ya\u015fam\u0131 normalle\u015ftirecektir. Fakat F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131yla da s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131nmamal\u0131, Irak\u2019takine benzer bir federasyon pe\u015finde ko\u015fma hayalinden vaz ge\u00e7ilmelidir. Suriye, F\u0131rat’\u0131n bat\u0131s\u0131 ve do\u011fusu \u015feklinde yapay, co\u011frafi veya etnik b\u00f6l\u00fcnmelerle par\u00e7alanmamal\u0131d\u0131r. Suriye H\u00fck\u00fcmeti t\u00fcm Suriye sath\u0131nda egemen olmal\u0131, her yere hizmet g\u00f6t\u00fcrmeli, do\u011fal kaynaklar\u0131 kontrol etmeli ve istikrar\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Suriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve siyasal birli\u011fi \u00e7er\u00e7evesine ayk\u0131r\u0131 olabilecek herhangi bir model yerine Suriye\u2019nin ortakl\u0131klara vurgu yapan demokratik temelde, kapsay\u0131c\u0131 ve uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir Cumhuriyet olarak in\u015fa edilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP) Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli, “Suriye\u2019de K\u00fcrtler ba\u015fka SDG ba\u015fkad\u0131r. SDG ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr ve Suriye K\u00fcrtlerini temsil etmemektedir” dedi. MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli, Suriye’de ya\u015fanan geli\u015fmelere ili\u015fkin yaz\u0131l\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. Bah\u00e7eli a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015fu ifadelere yer verdi: “Suriye\u2019de SDG\u2019n\u0131n, \u00fclkenin kuzey ve kuzeydo\u011fu b\u00f6lgelerinde fiil\u00ee kontrol alanlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131, yeniden in\u015fa ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1036221,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[31],"class_list":["post-1036220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategory","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n