Bireysel d\u00fczeyde “karde\u015flik” kavram\u0131, \u00f6ncelikle biyolojik bir ba\u011f\u0131 ifade eder: Ortak ebeveyn(ler) \u00fczerinden tan\u0131mlanan kan ba\u011f\u0131. Ancak insan topluluklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131k niteli\u011fi, bu kavram\u0131 biyolojik s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131r. Dayan\u0131\u015fma, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fedak\u00e2rl\u0131k, i\u015fbirli\u011fi ve ahlaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck gibi unsurlarla zenginle\u015ftirilen karde\u015flik, sosyal normlar ve deyimler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla peki\u015ftirilir (“karde\u015f karde\u015fe yapar m\u0131?”, “karde\u015fli\u011fe s\u0131\u011far m\u0131?” gibi ifadeler). Biyolojik ba\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda dahi “karde\u015f gibi” ifadesinin kullan\u0131m\u0131, samimiyet ve dayan\u0131\u015fma de\u011ferlerine i\u015faret eder.<\/p>\n
Bu bireysel analoji, kolektif (halklar aras\u0131) d\u00fczeye ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda da benzer bir geni\u015fleme g\u00f6zlenir. “Halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi” s\u00f6ylemi, biyolojik de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel ve politik bir zemine oturur. “Halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi” ifadesi, genellikle \u015fu temel varsay\u0131ma dayan\u0131r: Toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n k\u00f6keni egemen s\u0131n\u0131flar\/uluslar aras\u0131 \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndad\u0131r; halklar aras\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131klar yapayd\u0131r ve ideolojik manip\u00fclasyon ara\u00e7lar\u0131yla \u00fcretilmektedir. Bu \u00e7er\u00e7eve, bir\u00e7ok ba\u011flamda ge\u00e7erli bir ele\u015ftiri olarak kabul edilebilir.<\/p>\n
Ancak T\u00fcrkiye \u00f6zelinde bu s\u00f6ylem, asimetrik ulusal konumlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 eden bir kullan\u0131m bi\u00e7imi kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Toplumlar, tarihsel geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde e\u015fit konumda de\u011fildir; insanl\u0131\u011f\u0131n ortak birikiminden, haklardan ve kaynaklardan e\u015fit yararlanmamaktad\u0131rlar. Bu farkl\u0131la\u015fma, ulusal sorunlar\u0131n \u00f6ncelik ve niteli\u011fini belirler. Egemen ulus konumundaki T\u00fcrk toplumunun ulusal kimlik ve k\u00fclt\u00fcrel haklar konusunda kurumsal bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, K\u00fcrd toplumu i\u00e7in ulusal kimlik, dil, k\u00fclt\u00fcr ve siyasi stat\u00fc, y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir sistematik ink\u00e2r, asimilasyon ve bask\u0131 politikalar\u0131n\u0131n nesnesi olmu\u015ftur. Bu tarihsel ger\u00e7eklik, iki toplumun ulusal sorun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131n\u0131 temelden farkl\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
E\u015fitsiz g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri zemininde “halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi” s\u00f6ylemini, ortak m\u00fccadele ve ortak kader vurgusuyla birlikte hareket \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 olarak sunmak, ger\u00e7ek\u00e7i olmaktan uzakla\u015f\u0131r. Zira bu s\u00f6ylem, ezilen ulusun temel taleplerini (kendi kaderini tayin hakk\u0131, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerklik, e\u015fit stat\u00fc) ertelemeye veya ko\u015fullu hale getirmeye yol a\u00e7abilmektedir. Tarihsel olarak devlet mekanizmas\u0131 taraf\u0131ndan da benimsenen bu retorik, ulusal taleplerin bast\u0131r\u0131lmas\u0131na me\u015fruiyet zemini olu\u015fturmu\u015ftur: “Ulusal hak talebinden vazge\u00e7ildi\u011finde karde\u015f\u00e7e bir arada ya\u015fanabilir” \u00f6nermesi, teslimiyet\u00e7i bir \u00e7er\u00e7eveye d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir.<\/p>\n
Benzer bi\u00e7imde, baz\u0131 K\u00fcrd siyasi akt\u00f6rleri (\u00d6calan ve PKK gibileri\u2026) taraf\u0131ndan da bu s\u00f6ylem, farkl\u0131 i\u00e7erikle yeniden \u00fcretilmi\u015ftir. Pratikte e\u015fitlik\u00e7i bir ortakl\u0131k yerine, tek\u00e7i bir yap\u0131 ve ko\u015fulsuz kabul talebi \u00f6n plana \u00e7\u0131kabilmektedir. \u00dcmmet\u00e7ilik, enternasyonalizm ve “halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi” gibi \u00fcst kimlik s\u00f6ylemlerinin K\u00fcrd toplumunda yaratt\u0131\u011f\u0131 yabanc\u0131la\u015fma ve kimlik erozyonu, bu tahribat\u0131n somut g\u00f6stergelerindendir.<\/p>\n
Samimi dayan\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nko\u015fulu halklar\u0131n ger\u00e7ek anlamda karde\u015fli\u011fine katk\u0131 sunmak isteyen, egemen ulusa mensup demokrat, ayd\u0131n ve entelekt\u00fcel kesimler i\u00e7in yol g\u00f6sterici bir ilke vard\u0131r: Ezilen uluslar\u0131n ulusal-demokratik haklar\u0131n\u0131 ko\u015fulsuz ve \u00f6n ko\u015fulsuz savunmak. Bu tutum, birlikte hareket etme zorunlulu\u011funa ba\u011flanmamal\u0131; tam tersine, asimetrik ili\u015fkilerin tan\u0131nmas\u0131 \u00fczerine kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu konuda \u0130smail Be\u015fik\u00e7i’nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve tutumu, akademik ve etik bir referans noktas\u0131d\u0131r. Be\u015fik\u00e7i, resmi ideolojinin ink\u00e2rc\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 sistematik olarak ele\u015ftirirken, “\u0130slam karde\u015fli\u011fi” gibi s\u00f6ylemlerin de K\u00fcrdleri oyalama ve kand\u0131rma arac\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulam\u0131\u015f; ulusal haklar\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc \u00fcst kimlik s\u00f6yleminin \u00f6n\u00fcne koymu\u015ftur. Bu yakla\u015f\u0131m, e\u015fitsiz ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131nda ger\u00e7ek\u00e7i ve ilkeli bir dayan\u0131\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, “halklar\u0131n karde\u015fli\u011fi” s\u00f6ylemi ancak ulusal haklar\u0131n e\u015fit ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131nmas\u0131 zemininde anlam kazanabilir. Aksi takdirde, tarihsel adaletsizlikleri perdeleyen ideolojik bir ara\u00e7 olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emez.<\/p>\n
S\u00fcleyman Akkoyun<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bireysel d\u00fczeyde “karde\u015flik” kavram\u0131, \u00f6ncelikle biyolojik bir ba\u011f\u0131 ifade eder: Ortak ebeveyn(ler) \u00fczerinden tan\u0131mlanan kan ba\u011f\u0131. Ancak insan topluluklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131k niteli\u011fi, bu kavram\u0131 biyolojik s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131r. Dayan\u0131\u015fma, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fedak\u00e2rl\u0131k, i\u015fbirli\u011fi ve ahlaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck gibi unsurlarla zenginle\u015ftirilen karde\u015flik, sosyal normlar ve deyimler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla peki\u015ftirilir (“karde\u015f karde\u015fe yapar m\u0131?”, “karde\u015fli\u011fe s\u0131\u011far m\u0131?” gibi ifadeler). Biyolojik […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1036367,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1036443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n