Ortado\u011fu’nun jeopolitik haritas\u0131, 7 Ekim 2023’te Hamas’\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131dan bu yana k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015fti. \u0130ran’\u0131n y\u0131llard\u0131r \u00f6zenle \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc “\u015eii hilali” (Tahran-Ba\u011fdat-\u015eam-Beyrut) stratejisi, \u0130srail’in kar\u015f\u0131 hamleleri ve \u00f6zellikle 28 \u015eubat 2026’da ba\u015flayan ABD-\u0130srail ortak operasyonuyla (ABD: Operation Epic Fury, \u0130srail: Operation Roaring Lion) b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6kt\u00fc. Bu harek\u00e2t, \u0130ran’\u0131n n\u00fckleer tesislerini (Natanz, Fordow, Isfahan), balistik f\u00fcze \u00fcslerini ve en \u00fcst d\u00fczey askeri-siyasi hedeflerini vurdu. En a\u011f\u0131r darbe ise Y\u00fcce Lider Ayetullah Ali Khamenei’nin ayn\u0131 g\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi oldu. Rejim hen\u00fcz tamamen y\u0131k\u0131lmad\u0131; yerine Ge\u00e7ici Liderlik Konseyi kuruldu, f\u00fcze ve drone misillemeleri devam ediyor. Ama \u0130ran’\u0131n askeri g\u00fcc\u00fc, vekil a\u011flar\u0131 (Hizbullah, Ha\u015fdi \u015eabi vb.) ve b\u00f6lgesel n\u00fcfuzu a\u011f\u0131r, belki de onar\u0131lamaz bir yara ald\u0131.<\/p>\n
Bu kriz Suriye’ye de s\u0131\u00e7rad\u0131. Ocak 2026 ba\u015f\u0131ndan itibaren Suriye ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmeti, Rojava’daki Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri’nin (SDF) kontrol\u00fcndeki geni\u015f alanlarda h\u0131zla ilerledi. \u00d6zellikle Arap \u00e7o\u011funluklu b\u00f6lgeler (Raqqa, Deir ez-Zor ve \u00e7evresi) geri al\u0131nd\u0131. SDF i\u00e7indeki Arap unsurlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 ayr\u0131ld\u0131, kabileler merkezi y\u00f6netime y\u00f6neldi.<\/p>\n
G\u00fcvenilir kaynaklara g\u00f6re SDF’nin toprak kontrol\u00fc yakla\u015f\u0131k %80 darald\u0131. Kalan K\u00fcrd yo\u011funluklu \u00e7ekirdek b\u00f6lgeler (Haseke, Kam\u0131\u015flo, Koban\u00ea civar\u0131) ise 30 Ocak 2026’da imzalanan kapsaml\u0131 anla\u015fmayla kademeli olarak merkezi otoriteye entegre edilmeye ba\u015fland\u0131: \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 birimleri \u015fehirlere yerle\u015fti, Asayi\u015f k\u0131smen yerel kald\u0131, a\u011f\u0131r silahlar, s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015fleri, petrol sahalar\u0131 ve havaalanlar\u0131 devlet kontrol\u00fcne ge\u00e7ti. Bu geli\u015fme, \u0130ran’\u0131n Suriye \u00fczerinden L\u00fcbnan’a uzanan lojistik hatt\u0131n\u0131 fiilen kopard\u0131 ve \u015eii hilalinin belkemi\u011fini k\u0131rd\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu a\u011f\u0131r zay\u0131fl\u0131k, Do\u011fu K\u00fcrdistan (Rojhilat) K\u00fcrdleri i\u00e7in tarihi bir f\u0131rsat penceresi a\u00e7t\u0131. Rejim fel\u00e7 edilmi\u015f durumda, ama tamamen \u00e7\u00f6km\u00fcyor. Yine de kal\u0131c\u0131 siyasi ve ulusal kazan\u0131mlar i\u00e7in sa\u011flam bir zemin olu\u015ftu. Bu zeminde, 22 \u015eubat 2026’da -\u0130ran K\u00fcrdistan\u0131 Siyasi G\u00fc\u00e7ler Koalisyonu- (Coalition of Political Forces of Iranian Kurdistan) kuruldu. Koalisyona kat\u0131lan ba\u015fl\u0131ca partiler: PDKI (K\u00fcrdistan Demokrat Partisi-\u0130ran), PJAK, PAK (K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi), Khabat ve Komala (K\u00fcrdistan Emek\u00e7ileri Partisi).<\/p>\n
Koalisyonun ortak hedefleri:<\/p>\n
a- \u0130slam Cumhuriyeti’nin devrilmesi,<\/p>\n
b- K\u00fcrdlerin self-determinasyon hakk\u0131,<\/p>\n
c- K\u00fcrd b\u00f6lgesinde ulusal ve demokratik bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131n kurulmas\u0131.<\/p>\n
Bu birlik, K\u00fcrd siyasi hareketinin y\u0131llard\u0131r bekledi\u011fi tarihi ad\u0131md\u0131r; rejim kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadeleyi koordine etme ve g\u00fc\u00e7lendirme potansiyeli ta\u015f\u0131r. Ancak koalisyonun gelece\u011fini en ciddi tehdit eden unsur, PJAK’\u0131n rol\u00fc ve PKK k\u00f6kenli ideolojinin yaratt\u0131\u011f\u0131 uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkidir. PJAK, 2004’ten beri PKK’nin \u0130ran kolu olarak faaliyet g\u00f6steriyor ve “demokratik konfederalizm” modelini birebir benimsemi\u015f durumda.<\/p>\n
Bu ideoloji:<\/p>\n
a- Ulus-devlete ilkesel olarak kar\u015f\u0131d\u0131r,<\/p>\n
b- Devlet kurmay\u0131 “ilkel-burjuva milliyet\u00e7i” diye reddeder,<\/p>\n
c- Yerine yerel \u00f6zerklik, do\u011frudan demokrasi ve devlet d\u0131\u015f\u0131 konfederal yap\u0131lar \u00f6nerir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m, PDKI ve PAK gibi geleneksel milliyet\u00e7i partilerin savundu\u011fu ulusal self-determinasyon, \u00f6zerk b\u00f6lge stat\u00fcs\u00fc veya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hedefleriyle taban tabana z\u0131tt\u0131r.<\/p>\n
Rojava (Kuzey ve Do\u011fu Suriye) deneyimi bu \u00e7eli\u015fkinin en somut ve ac\u0131 sonucunu g\u00f6sterdi: PYD\/SDF’nin PKK \u00e7izgisindeki hakimiyeti, uluslararas\u0131 deste\u011fi (\u00f6zellikle ABD ve Bat\u0131’dan) b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rlad\u0131, koalisyon i\u00e7i d\u0131\u015flamalara yol a\u00e7t\u0131 ve 2026 ba\u015f\u0131ndaki entegrasyon s\u00fcreciyle kontrol edilen alanlar\u0131n ezici k\u0131sm\u0131n\u0131 devretmeye\/kaybetmeye neden oldu.<\/p>\n
Do\u011fu K\u00fcrdistan’da benzer bir ideolojik egemenlik olu\u015fursa sonu\u00e7 ayn\u0131 olur:<\/p>\n
a- Koalisyon t\u0131kan\u0131r,<\/p>\n
b- Uluslararas\u0131 me\u015fruiyet erir,<\/p>\n
c- Rejimin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sundu\u011fu tarihi f\u0131rsat heba edilir.<\/p>\n
K\u00fcrdler bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirmek istiyorsa:<\/p>\n
a- \u0130\u00e7 birli\u011fi her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde tutmal\u0131,<\/p>\n
b- \u0130deolojik farklar\u0131 ak\u0131ll\u0131ca y\u00f6netmeli,<\/p>\n
c- PJAK\/PKK \u00e7izgisi koalisyonun omurgas\u0131ndan ve stratejik hedeflerinden ayr\u0131 tutulmal\u0131,<\/p>\n
d- Geleneksel milliyet\u00e7i partiler (PDKI, PAK) merkezde ve ideolojik liderlikte olmal\u0131,<\/p>\n
e- PJAK’\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ancak taktiksel birlik i\u00e7in kabul edilebilir; ideolojik egemenlik riski kesinlikle \u00f6nlenmeli.<\/p>\n
f- Aksi takdirde Rojava’daki gibi i\u00e7 engeller, d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlardan daha a\u011f\u0131r basar ve f\u0131rsatlar yok olur.<\/p>\n
Koalisyonun yapmas\u0131 gerekenler bellidir:<\/p>\n
a- Uluslararas\u0131 me\u015fruiyet ve diplomatik a\u011flar\u0131 acilen devreye sokmal\u0131,<\/p>\n
b- Diaspora (Avrupa, ABD) ve G\u00fcney K\u00fcrdistan (Ba\u015f\u00fbr \u2013 \u00f6zellikle KDP\/Berzani) deste\u011fi g\u00fc\u00e7lendirilmeli,<\/p>\n
c- ABD ve \u0130srail’in \u0130ran kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanarak anti-rejim koalisyonu konumunda yer almal\u0131,<\/p>\n
d- BM ve uluslararas\u0131 platformlarda self-determinasyon i\u00e7in etkili lobi yap\u0131lmal\u0131; \u015fiddetsiz direni\u015f, Hewl\u00ear benzeri toplant\u0131lar ve diplomatik arabuluculuk \u00f6n planda tutulmal\u0131,<\/p>\n
e- Ortak hedefe odaklan\u0131lmal\u0131,<\/p>\n
f- Demokratik y\u00f6netim vizyonu benimsenmeli ama devletle\u015fme odakl\u0131 (self-determinasyon ve ulusal stat\u00fc) yakla\u015f\u0131m korunmal\u0131.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak:<\/p>\n
Ortado\u011fu kritik bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda. \u0130ran krizi \u015eii hilalini da\u011f\u0131tt\u0131, b\u00f6lgenin haritas\u0131n\u0131 yeniden \u00e7iziyor. Do\u011fu K\u00fcrdistan K\u00fcrdleri i\u00e7in bu, self-determinasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarihi bir f\u0131rsat penceresidir. Rejim muhtemelen tamamen y\u0131k\u0131lmayacak, ama kal\u0131c\u0131 zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 somut kazan\u0131mlar getirebilir. Rojava’daki hatalardan \u2013\u00f6zellikle devlet kar\u015f\u0131t\u0131 ideolojinin uluslararas\u0131 deste\u011fi s\u0131n\u0131rlamas\u0131\u2013 mutlaka ders \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131. Birlik, stratejik ayr\u0131m ve ak\u0131ll\u0131 diplomasiyle hareket edilirse gelecek art\u0131k Tahran’\u0131n de\u011fil, K\u00fcrdlerin elinde olabilir. Yeter ki bu f\u0131rsat i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerle, yanl\u0131\u015f hesaplarla veya ideolojik k\u00f6rl\u00fckle heba edilmesin.<\/p>\n
S\u00fcleyman Akkoyun<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ortado\u011fu’nun jeopolitik haritas\u0131, 7 Ekim 2023’te Hamas’\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131dan bu yana k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015fti. \u0130ran’\u0131n y\u0131llard\u0131r \u00f6zenle \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc “\u015eii hilali” (Tahran-Ba\u011fdat-\u015eam-Beyrut) stratejisi, \u0130srail’in kar\u015f\u0131 hamleleri ve \u00f6zellikle 28 \u015eubat 2026’da ba\u015flayan ABD-\u0130srail ortak operasyonuyla (ABD: Operation Epic Fury, \u0130srail: Operation Roaring Lion) b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6kt\u00fc. Bu harek\u00e2t, \u0130ran’\u0131n n\u00fckleer tesislerini (Natanz, Fordow, Isfahan), balistik f\u00fcze \u00fcslerini […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1036546,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1036622","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n