Kapal\u0131 hi\u00e7bir inanc\u0131 sorgulama ve mahk\u00fbm etme hakk\u0131m\u0131z yoktur. D\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00f6zellikle de inan\u00e7lar kapal\u0131 iken (yani toplumsal ko\u015fullara m\u00fcdahil olmad\u0131\u011f\u0131 ve toplumsal ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleme giri\u015fimine kalk\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece) zarars\u0131z ve yarars\u0131zd\u0131rlar. \u0130nan\u00e7lar\u0131n toplumsal ya\u015fama a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve yorumlanma bi\u00e7imi onlar\u0131n oynayaca\u011f\u0131 iyi\/k\u00f6t\u00fc rol\u00fc belirler. Ayn\u0131 inan\u00e7 sistemi \u00e7ok farkl\u0131 yorumlanabiliyor ve farkl\u0131 toplumlarda farkl\u0131 roller oynayabiliyor. Baz\u0131 toplumlarda inan\u00e7, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden yolda motive edici, te\u015fvik edici ve ilerici bir rol oynarken; baz\u0131 toplumlarda ise ayn\u0131 inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kar\u015f\u0131t\u0131 ve egemenlerin hizmetinde gerici bir rol alabiliyor.<\/p>\n
H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n Orta\u00e7a\u011f’da egemenlerin hizmetinde bask\u0131c\u0131 ve gerici bir rol oynamas\u0131na kar\u015f\u0131n, ayn\u0131 inan\u00e7 (H\u0131ristiyanl\u0131k) G\u00fcney Amerika’da (20. y\u00fczy\u0131lda) papazlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bask\u0131ya\/diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 halk\u0131n yan\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Benzer ikili rol \u0130slam i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u0130slam inanc\u0131n\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 ikili ve kar\u015f\u0131t role verilebilecek en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnek Filistin ile K\u00fcrdistan’d\u0131r. \u0130slam inanc\u0131 Filistin’de devletle\u015fmeyi ve direni\u015fi te\u015fvik ederken inan\u00e7 ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131nda zorunlu bir ba\u011f kurmu\u015f oluyor. Bu zorunlu ba\u011f, ‘\u00f6zg\u00fcrle\u015fmeden\/devletle\u015fmeden inanc\u0131n\u0131z\u0131n gere\u011fini yerine getiremezsiniz’ mesaj\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Bu mesaj, adaletli-imanl\u0131 ve ahlakl\u0131 olman\u0131n yolunun devletle\u015fmekten ge\u00e7ti\u011fini anlat\u0131yor.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131 \u015fu: Filistin’de iyi bir M\u00fcsl\u00fcman olman\u0131n yolu, i\u015fgale kar\u015f\u0131 devletle\u015fmeyi ve direni\u015fi savunmaktan ge\u00e7iyor. Ama ayn\u0131 \u0130slam inanc\u0131 K\u00fcrdistan’da tamamen kar\u015f\u0131t bir rol oynuyor. T\u00fcrk-\u0130slam, Arap-\u0130slam ve Fars-\u0130slam ideolojileri, inanc\u0131 kendi ulusal egemenlikleri i\u00e7in bir g\u00fcvence olarak g\u00f6r\u00fcyor ve i\u015fgal ettikleri K\u00fcrdistan’\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesine engel olacak \u015fekilde inanc\u0131 kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yorumlayarak ideolojile\u015ftiriyorlar.<\/p>\n
Bu \u00e7ifte standard\u0131n somut \u00f6rnekleri tarihin sayfalar\u0131ndad\u0131r:<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de Efr\u00een i\u015fgali (2018 Zeytin Dal\u0131 Harek\u00e2t\u0131): T\u00fcrk g\u00fc\u00e7leri ve destekledi\u011fi \u00e7eteler, Efr\u00een’de keyfi tutuklamalar, zorla kaybetmeler, m\u00fclk gasp\u0131, ya\u011fma ve sivillere y\u00f6nelik ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctler bu ihlalleri belgeledi; binlerce K\u00fcrd sivil yerinden edildi, demografik de\u011fi\u015fim politikalar\u0131 uyguland\u0131. Ancak T\u00fcrk M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu operasyonu “milli g\u00fcvenlik” ve “vatan g\u00f6revi” diye destekledi. Ayn\u0131 halk, Filistin i\u00e7in mitingler d\u00fczenler, boykot \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yaparken Efr\u00een’deki K\u00fcrd mazlumlara kar\u015f\u0131 sessiz kald\u0131 veya ihlalleri me\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Irak’ta Saddam H\u00fcseyin’in Enfal Kampanyas\u0131 ve Halep\u00e7e Soyk\u0131r\u0131m\u0131 (1988): Baas rejimi, K\u00fcrd n\u00fcfusa kar\u015f\u0131 sistematik bir soyk\u0131r\u0131m y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Bu kampanyan\u0131n en vah\u015fi a\u015famas\u0131, 16 Mart 1988’de Halep\u00e7e’ye d\u00fczenlenen kimyasal silah sald\u0131r\u0131s\u0131yd\u0131. Saddam’\u0131n emriyle Halep\u00e7e’ye hardal gaz\u0131, sinir gaz\u0131 ve di\u011fer kimyasal maddelerle bombalanan kentte \u00e7o\u011funlu\u011fu kad\u0131n ve \u00e7ocuk olmak \u00fczere 5.000\u2019den fazla K\u00fcrd sivil bir g\u00fcnde katledildi, 7.000-10.000 ki\u015fi yaraland\u0131. Enfal operasyonunun tamam\u0131nda ise 182.000 K\u00fcrd\u00fcn sistematik olarak katledildi\u011fi, binlerce k\u00f6y\u00fcn yok edildi\u011fi tespit edildi. Irak’taki Arap M\u00fcsl\u00fcman kamuoyunda bu katliamlar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde “i\u00e7 g\u00fcvenlik” veya sessizlikle kar\u015f\u0131land\u0131. Pan-Arap ve M\u00fcsl\u00fcman dayan\u0131\u015fma Filistin’e akarken, K\u00fcrd soyk\u0131r\u0131m\u0131na ve Halep\u00e7e’deki kimyasal katliama kar\u015f\u0131 anlaml\u0131 bir kitlesel duru\u015f sergilenmedi.<\/p>\n
\u0130ran’da Molla rejiminin K\u00fcrd politikas\u0131: Rejim, Filistin direni\u015fine (Hizbullah, Hamas ve di\u011fer gruplara) y\u00fcz milyonlarca dolar destek verip “Direni\u015f Ekseni” diye kutsarken, kendi(!) K\u00fcrd n\u00fcfusuna kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r bask\u0131 ve idam politikas\u0131 uyguluyor. Son y\u0131llarda y\u00fczlerce K\u00fcrd siyasi mahk\u00fbm idam edildi; rejim kar\u015f\u0131t\u0131 protestolarda K\u00fcrdler \u00f6zellikle hedef al\u0131nd\u0131. \u0130ranl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 Filistin’e sempati g\u00f6sterirken, kendi \u00fclkelerindeki K\u00fcrd \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerine “ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ter\u00f6r” g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yor.<\/p>\n
Yani, Filistin’de \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir rol oynayan \u0130slam, K\u00fcrdistan’da egemen devletlerin bir ideolojisine d\u00f6n\u00fc\u015ferek gericile\u015fiyor ve K\u00fcrdlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6n\u00fcnde bir engele d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. S\u00f6m\u00fcrge bir \u00fclkede \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6n ko\u015fulu devletle\u015fmektir. Devletle\u015fmeyen, ezilen bir halk\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden s\u00f6z etmek \u015faklabanl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6m\u00fcrge halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden s\u00f6z ederken mutlaka ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa vurgu yap\u0131l\u0131r. S\u00f6m\u00fcrge bir halk\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmadan s\u00f6z konusu halk\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden s\u00f6z etmek olanakl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Hem sol hem de din ad\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa vurgu yapmadan K\u00fcrdlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden s\u00f6z etmek halk\u0131 yan\u0131ltmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz ki egemen devletlerin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yorumlay\u0131p ideolojile\u015ftirdikleri inan\u00e7, inanc\u0131n kendisini (\u0130slam dinini) temsil etmiyor. Bu nedenle “\u00dcmmet\u00e7ilik” ad\u0131 alt\u0131nda ideolojile\u015fen egemen devletlerin inanc\u0131n\u0131 ele\u015ftirirken \u0130slam’\u0131n kendisi ele\u015ftiri konusu olmamal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde egemen devletlerin K\u00fcrdlere k\u00f6leli\u011fi reva g\u00f6ren “\u00dcmmet\u00e7ilik” anlay\u0131\u015f\u0131 ele\u015ftirilirken de, bu hakl\u0131 ele\u015ftirinin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek i\u00e7in “dine\/inanca sald\u0131r\u0131 yap\u0131l\u0131yor” diyenler ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir; bilin\u00e7li olarak ger\u00e7e\u011fi \u00e7arp\u0131tarak egemen devletlerin i\u015fgalci anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n
Bu \u00e7ifte standart, “her toplumun dini inanc\u0131 kendisini anlat\u0131r” ger\u00e7e\u011fini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n
T\u00fcrk, Arap ve Fars M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n Filistin davas\u0131na g\u00f6sterdikleri yo\u011fun dayan\u0131\u015fma ile kendi devlet-canavarlar\u0131n\u0131n K\u00fcrdistan’da i\u015fledi\u011fi insanl\u0131k su\u00e7lar\u0131na \u2013Efr\u00een’deki ihlallere, Enfal ve Halep\u00e7e soyk\u0131r\u0131mlar\u0131na ve \u0130ran’daki sistematik bask\u0131ya\u2013 kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 sessizlik veya destek aras\u0131ndaki z\u0131tl\u0131k, inanc\u0131n nas\u0131l ulusal egemenlik arac\u0131 haline getirildi\u011finin en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu durum, K\u00fcrd potansiyelinden beslenen siyasalla\u015fm\u0131\u015f \u0130slamc\u0131 \u00e7evrelerde de g\u00f6r\u00fclmektedir. H\u00dcDA-PAR \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, baz\u0131 K\u00fcrd \u0130slamc\u0131lar inanc\u0131 “T\u00fcrk-\u0130slam sentezi” ile paralel bir \u00fcmmet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yorumlamakta, Filistin direni\u015fine g\u00fc\u00e7l\u00fc destek verirken K\u00fcrdistan’daki i\u015fgallere, Enfal ve Halep\u00e7e soyk\u0131r\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 yeterince net ve kararl\u0131 bir duru\u015f sergilememekte, “\u0130slam karde\u015fli\u011fi” ve “\u00fcmmet birli\u011fi” retori\u011fiyle T\u00fcrk M\u00fcsl\u00fcman halkla ortakla\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece egemen devletlerin ideolojik ayg\u0131t\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde, K\u00fcrd toplumunun i\u00e7inden bir engel olu\u015fturmakta ve inanc\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici potansiyelini daha da zedelemektedirler.<\/p>\n
Hi\u00e7bir inan\u00e7, K\u00fcrdlerin devletle\u015fmesi \u00f6n\u00fcnde engel de\u011fildir\/olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Herhangi bir inan\u00e7 veya d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00f6m\u00fcrge bir halk\u0131n devletle\u015fmesine (hangi gerek\u00e7eyle olursa olsun) engel olacak \u015fekilde yorumlan\u0131yorsa, s\u00f6z konusu inanc\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin evrenselli\u011finden\/adaletinden ve do\u011frulu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Bu nedenle, inanc\u0131 egemenlik arac\u0131 olarak yorumlayanlar\u0131n inanc\u0131na sayg\u0131 duymak olanakl\u0131 de\u011fildir; egemenlerin ideolojik ayg\u0131t\u0131 haline gelen bu t\u00fcr inan\u00e7lara sayg\u0131 beklemek de d\u00fcr\u00fcstl\u00fck de\u011fildir\u2026<\/p>\n
K\u00fcrdistan’da inan\u00e7, toplumsal ya\u015fam\u0131 bi\u00e7imlendirmede ve d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini belirlemede \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. K\u00fcrdlerin esas sorunu i\u015fgalden kurtularak kendi kendini y\u00f6netmek (devletle\u015fmek) oldu\u011fu i\u00e7in inanc\u0131n bu esas sorunla ili\u015fkisi hep tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftur. S\u00f6m\u00fcrgecilerin ideolojisinden etkilenmeyen dindar K\u00fcrdlerin, medrese gelene\u011finden gelen din \u00e2limlerinin (Mellelerin) \u00e7izdi\u011fi ulusal davaya ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f, inan\u00e7 ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131nda zorunlu bir ba\u011f kurarak inanc\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir rol oynamas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131n egemen devletlerin ideolojilerini “evrensel bir inan\u00e7 sistemi” gibi yans\u0131tan ve “\u00dcmmet\u00e7ilik” ad\u0131 alt\u0131nda topluma sunan siyasalla\u015fm\u0131\u015f \u0130slamc\u0131lar, inanc\u0131 K\u00fcrdlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6n\u00fcnde bir set olu\u015fturacak \u015fekilde konumland\u0131rm\u0131\u015flar ve inanc\u0131n gerici bir rol oynamas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flar\/sa\u011flamaya devam ediyorlar. Bu kesim sadece K\u00fcrdlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6n\u00fcnde bir engel te\u015fkil etmekle kalm\u0131yorlar ayn\u0131 zamanda inanc\u0131n kendisine de hakaret etmi\u015f oluyorlar\u2026<\/p>\n
Her toplumun dini inanc\u0131 kendisini anlat\u0131r!<\/p>\n
K\u00fcrdler ile i\u015fgalcilerin dini ayn\u0131 olsa da, i\u015flevleri ve i\u00e7erikleri bamba\u015fkad\u0131r!<\/p>\n
\u0130\u015fgalcilerin camilerinde caniler, daha \u00e7ok can als\u0131n diye dua okunur; K\u00fcrdlerin camilerinde ise mazlumlar, daha fazla zul\u00fcm g\u00f6rmesin diye dua edilir…<\/p>\n
Siz siz olun, i\u015fgalcilerin dinine itibar etmeyin!<\/p>\n
S\u00fcleyman Akkoyun<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kapal\u0131 hi\u00e7bir inanc\u0131 sorgulama ve mahk\u00fbm etme hakk\u0131m\u0131z yoktur. D\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00f6zellikle de inan\u00e7lar kapal\u0131 iken (yani toplumsal ko\u015fullara m\u00fcdahil olmad\u0131\u011f\u0131 ve toplumsal ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleme giri\u015fimine kalk\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece) zarars\u0131z ve yarars\u0131zd\u0131rlar. \u0130nan\u00e7lar\u0131n toplumsal ya\u015fama a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve yorumlanma bi\u00e7imi onlar\u0131n oynayaca\u011f\u0131 iyi\/k\u00f6t\u00fc rol\u00fc belirler. Ayn\u0131 inan\u00e7 sistemi \u00e7ok farkl\u0131 yorumlanabiliyor ve farkl\u0131 toplumlarda farkl\u0131 roller oynayabiliyor. Baz\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1037902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[31],"class_list":["post-1037901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategory","tag-onemli"],"blocksy_meta":[],"seo_head":"\n