KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Bese Hozat, T24’ten gazeteci Tu\u011f\u00e7e Tatari’ye bir r\u00f6portaj verdi. Hozat,\u00a0 Kandil’de ulus devlet hedefinden vazge\u00e7tiklerini s\u00f6yledi: “Ulus devlet hi\u00e7bir halk i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck getirmemi\u015ftir.” dedi. Hozat ayr\u0131ca \u00d6calan ve bir \u00e7ok \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticinin hi\u00e7 bir zaman silah kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve yasa \u00e7er\u00e7evesinde “silah kullanmam\u0131\u015f” olarak de\u011ferlendirmelerini istedi.<\/p>\n
\u201cAbdullah \u00d6calan’\u0131n “tek bir kur\u015fun s\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” ve yasadaki “eyleme kar\u0131\u015fmayan” kapsam\u0131na girmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Hozat, \u00d6calan’a hukuki bir stat\u00fc tan\u0131nmadan \u0130mral\u0131’ya y\u00fczlerce ki\u015finin gidece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki tart\u0131\u015fmalara “itibar edilmemesi” gerekti\u011fini belirtti.\u201d<\/p>\n
\n
KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Bese Hozat, T24’ten gazeteci Tu\u011f\u00e7e Tatari’ye Kandil’de verdi\u011fi s\u00f6yle\u015finin tamam\u0131:<\/p>\n
\u201cBiz ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildi\u011fimiz i\u00e7in hem heyecanl\u0131yd\u0131k ama hem de sakindik. Silah yakmak sembolik bir eylemdi, demokratik siyaset stratejisine ge\u00e7i\u015fin bir ifadesiydi, bunun kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131yd\u0131. T\u00f6rende yer alan her bir arkada\u015f da bu bilin\u00e7teydi, bu eylemin ne anlama geldi\u011fini biliyordu. Strateji de\u011fi\u015ftirmi\u015ftik ve bu konudaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, iddiam\u0131z\u0131 bu sembolik eylemle ortaya koyuyorduk.<\/p>\n
Elbette onlarca y\u0131l\u0131 bulan bir silahl\u0131 m\u00fccadele s\u00fcreci var, bunun getirdi\u011fi bir \u015fekillenme var, yaratt\u0131\u011f\u0131 bir zihniyet var, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 var. Elbette paradigma de\u011fi\u015fimiyle 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r bunun tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. Bu konuda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00f6z konusudur. Fakat yine de silahl\u0131 m\u00fccadele s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Devletin demokratik, siyasi y\u00f6ntemlerle sorunu \u00e7\u00f6zme y\u00f6n\u00fcnde irade koymamas\u0131ndan kaynakl\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n devam etmesi, sava\u015f\u0131n dayat\u0131lmas\u0131ndan kaynakl\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadele paradigma de\u011fi\u015fimi s\u00fcrecinde de devam etti. Bunun yaratt\u0131\u011f\u0131 elbette bir psikoloji var; duygusal, ruhsal bir \u015fekillenme ve duru\u015f var ve ku\u015fkusuz bunun zorlanmalar\u0131 da oldu biraz, duygusall\u0131\u011f\u0131 da oldu. Ama bilin\u00e7 olarak, ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 iyi biliyorduk, strateji de\u011fi\u015ftirmi\u015ftik ve bu konudaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biz o sembolik eylemle ortaya koyuyorduk.<\/p>\n
\u00d6zetle o t\u00f6rende, devlet ad\u0131m atarsa demokratik siyaset yapabilece\u011fimizi, yapmak istedi\u011fimizi belirtiyorduk ve bunu ortaya koyuyorduk. Her bir arkada\u015f da bu bilin\u00e7te, \u00e7e\u015fitli duygusal etkilenmeler olsa da…<\/p>\n
Yani temsil etti\u011fimiz kurum, ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6rev, sorumluluk elbette halkta bir g\u00fcven duygusunu yarat\u0131yor. KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi E\u015f Ba\u015fkan\u0131 olarak bu eylemin y\u00f6netim ekibinde yer ald\u0131m, s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131m, \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131m. Ku\u015fkusuz onun yaratt\u0131\u011f\u0131 bir etki var. Yani halkta ya\u015fanan endi\u015feler, kayg\u0131lar var devlete d\u00f6n\u00fck, s\u00fcrece d\u00f6n\u00fck. Bizim o eylemin i\u00e7inde olu\u015fumuz, s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olu\u015fumuz, bu anlamda daha pozitif bir etkilenmeye, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de neden olmu\u015ftur.\u201d<\/p>\n
\n
\u201cBizimle devlet aras\u0131nda da bir kanal var, bir mekanizma var, zaman zaman bir araya geliniyor\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cYasan\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131, hatalar\u0131, yetersizlikleri \u00e7ok \u00e7ok fazlad\u0131r. Ba\u015ftan itibaren \u00f6nderli\u011fimiz de bu yasan\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir yasa olmas\u0131 gerekti\u011fini, \u00d6nder Apo’nun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de dahil t\u00fcm y\u00f6netimin, t\u00fcm kadro yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrce \u00e7al\u0131\u015fma, siyaset yapma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yacak, ayn\u0131 zamanda K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in de yol a\u00e7acak, bunun zeminini d\u00f6\u015feyecek nitelikte bir yasan\u0131n olmas\u0131 gerekti\u011fini\u2026 \u00d6nderli\u011fimiz de bunu devlet heyetiyle tart\u0131\u015fm\u0131\u015f, hatta onlara bir yasa tasla\u011f\u0131 da sunmu\u015ftu.<\/p>\n Biz de g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi ilettik. Bizimle devlet aras\u0131nda da bir kanal var, bir mekanizma var. Zaman zaman bir araya geliniyor, \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler oluyor. Hem o mekanizma hem arada \u00e7al\u0131\u015fan, irtibat kuran bir mekanizma var bizimle \u00f6nderlik aras\u0131nda, devlet aras\u0131nda. O mekanizmalar yoluyla, heyetler yoluyla biz yasaya dair g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi \u00f6nderli\u011fimize iletmi\u015ftik. Hem de o g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde devlet yetkililerine de bildirmi\u015ftik yasan\u0131n yeterli olmas\u0131 gerekti\u011fini. B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olmas\u0131 gerekti\u011fini, ba\u015fta \u00d6nder Apo’nun fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olmak \u00fczere \u00f6rg\u00fct y\u00f6netiminin, t\u00fcm \u00f6rg\u00fct kadrosunun eyleme kar\u0131\u015fan-kar\u0131\u015fmayan ayr\u0131m\u0131na gitmeden t\u00fcm kadroyu kapsayan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yasalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftik.\u201d<\/p>\n \n \u201c\u0130lk defa \u00f6rt\u00fcl\u00fc de olsa bir hukuki metnin \u00e7\u0131kmas\u0131 anlaml\u0131, ancak ek yasalarla g\u00fc\u00e7lendirilmezse hi\u00e7bir sorun \u00e7\u00f6z\u00fclmez\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cBu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yasalar\u0131yla demokratik siyaset hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131, silahl\u0131 m\u00fccadele stratejisini T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 bitirdi\u011fimizi, demokratik siyaset stratejisine ge\u00e7ti\u011fimizi, bu temelde demokratik siyaset yapmak istedi\u011fimizi, bunun da ancak \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir bi\u00e7imde olabilece\u011fini, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yasalar\u0131 \u00e7\u0131karsa m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olmas\u0131 gerekti\u011fini pek \u00e7ok defa biz belirtmi\u015ftik. Hem kamuoyuna biz bunu deklare ettik hem de dedi\u011fim gibi \u00f6nderli\u011fimizle ilettik, devletle aram\u0131zdaki mekanizmalar \u00fczerinden g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi devlet yetkililerine ilettik. Fakat buna uygun bir yasa \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/p>\n \u2018K\u00f6k yasa\u2019 diyebilece\u011fimiz nitelikte bir yasa da de\u011fil. Evet bir \u00e7er\u00e7eve yasad\u0131r. Bir hukuk belgesidir. Bunun belki b\u00f6yle bir anlam\u0131 vard\u0131r. Herh\u00e2lde bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde belki de, yani y\u00fczy\u0131ll\u0131k Cumhuriyet s\u00fcrecinde ilk defa K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne d\u00f6n\u00fck, \u00f6rt\u00fcl\u00fc de olsa b\u00f6yle bir hukuki metin \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunun bu anlamda belki bir anlam\u0131 vard\u0131r, fakat ger\u00e7ekten onun \u00f6tesi bir anlam\u0131 yoktur.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7eve yasay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek yeni yasalara dair \u00e7al\u0131\u015fmalar olmazsa, bu yasa ek yasalarla g\u00fc\u00e7lendirilmezse zaten bu yasayla hi\u00e7bir sorun \u00e7\u00f6z\u00fclmez. Yani bu yasan\u0131n belirtti\u011fi \u00e7er\u00e7evede yasan\u0131n pratikle\u015fmesi \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Yani ger\u00e7ekten kendi i\u00e7inde son derece \u00e7eli\u015fkili, sorunlu bir yasa.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201c\u00d6nder Apo tek bir kur\u015fun s\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r, \u2018eli silah tutmayan\u2019 olarak kabul edilmesi gerekiyor\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cT\u00fcrk devletinin hukukuna g\u00f6re eline silah alan herkes su\u00e7ludur, herkes ter\u00f6risttir, onlar\u0131n ifadesiyle yasa d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla eline silah alm\u0131\u015fsan, da\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015fsan, o kanunlara g\u00f6re art\u0131k sen su\u00e7lusun. Yani sen her t\u00fcrl\u00fc eylem yapma potansiyeline sahipsin ve eylemcisin.<\/p>\n Yani o kanunlar\u0131n ruhu, anlay\u0131\u015f\u0131, zihniyeti bunu s\u00f6yl\u00fcyor. Fakat yasan\u0131n kendisi eyleme kar\u0131\u015fanlar-kar\u0131\u015fmayanlar ayr\u0131m\u0131na gitmi\u015f. Yani devletin o anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, kanunlar\u0131n o zihniyetine g\u00f6re herkes eyleme kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Eyleme kar\u0131\u015fmayan tek bir ki\u015fi yoktur. Bu konuda b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fkiyi zaten i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor bu yasa. E\u011fer \u2018eli silah tutan\u2019 tan\u0131m\u0131nda bir eylem, yani insan \u00f6ld\u00fcrmeyi i\u00e7eren bi\u00e7imde bir eylem kastediliyorsa o zaman en ba\u015fta \u00f6nderli\u011fimizin bu yasadan birinci derecede yararlanmas\u0131 gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nder Apo tek bir kur\u015fun s\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r bu devlete. Tek bir planl\u0131 eyleme kar\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir asker \u00f6ld\u00fcrmemi\u015ftir, bir polis \u00f6ld\u00fcrmemi\u015ftir. O zaman \u00d6nder Apo’nun bu yasadan yararlanmas\u0131 gerekiyor. O zaman bu ba\u011flamda \u2018eli silah tutmayan\u2019 olarak kabul edilmesi gerekiyor. Derhal \u00d6nder Apo’nun fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn -hadi onu da b\u0131rakal\u0131m- umut hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n Yine \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticileri i\u00e7erisinde de eyleme kar\u0131\u015fmayan, silah kullanmayan, tek bir mermi s\u0131kmayan arkada\u015flar\u0131m\u0131z var. \u00d6rg\u00fct\u00fcn en \u00fcst y\u00f6netimidir, fakat devlete kar\u015f\u0131 tek bir mermi s\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. O zaman bu yasadan yararlanmas\u0131 gerekiyor. Dedi\u011fim gibi, kendi i\u00e7inde \u00e7ok \u00e7eli\u015fkilidir. Nereden baksan \u00f6yle, \u00e7ok fazla elle tutulur bir taraf\u0131 da yoktur. O a\u00e7\u0131dan bu yasan\u0131n d\u00fcz uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n Yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yasalar\u0131 \u00e7\u0131kmadan, \u00f6nder Apo\u2019nun \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 olu\u015fmadan, bu tecrit bir b\u00fct\u00fcnen ortadan kalkmadan, \u00f6nderli\u011fimiz bu s\u00fcreci \u00f6zg\u00fcrce y\u00fcr\u00fctmeden, fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flanmadan \u00f6yle 200 ki\u015fi, 300 ki\u015fi, bilmem 400, 800 ki\u015finin \u0130mral\u0131’ya ya da ba\u015fka bir yere gitmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. O t\u00fcr s\u00f6ylemlere, tart\u0131\u015fmalara \u00e7ok itibar etmemek laz\u0131m.<\/p>\n \u00d6nder Apo’nun \u00f6zg\u00fcrce \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n stat\u00fcs\u00fc, hukuki stat\u00fcs\u00fc de olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Yani bunun yasal, hukuksal g\u00fcvencesi olmadan bug\u00fcn ko\u015fullar biraz d\u00fczeltilir, belli bir \u00e7al\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flan\u0131r, yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn i\u015fine gelmedi mi onu tamamen ortadan kald\u0131r\u0131p tekrardan s\u00fcreci a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatabilirler. Bunun g\u00fcvencesi yoktur yani.<\/p>\n Bu anlamda hukuksal g\u00fcvence \u00f6nemlidir. Bunun resmi olarak da tan\u0131nmas\u0131, \u00f6nder Apo’nun resmi ve fiili yasal stat\u00fcye kavu\u015fturularak s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctmesi, y\u00f6netmesi \u00e7ok \u00f6nemli oluyor. Yani bizim kast\u0131m\u0131z budur.<\/p>\n Yasa bu h\u00e2liyle b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc de\u011fil. \u00d6rg\u00fct y\u00f6netimini d\u0131\u015f\u0131nda tutuyorlar, \u00f6nderli\u011fimizi d\u0131\u015f\u0131nda tutuyorlar. \u2018Eyleme kar\u0131\u015fmayanlar\u2019 olarak bir kategorile\u015fmeye gidiyorlar. Dedi\u011fim gibi, yani bu bi\u00e7imde zaten biz yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 da g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi de ifade ettik. Bu yasa bu bi\u00e7imde uygulanamaz.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cBiz \u015funa karar k\u0131ld\u0131k, bizim ulus devlet kurma gibi bir hedefimiz yoktur.\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cDevasa bir sorun var, K\u00fcrt sorunu. PKK bu sorunun sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. PKK kadrolar\u0131 onlarca y\u0131ld\u0131r silahl\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrtler \u00fczerinde bir ink\u00e2r ve imha politikas\u0131 bir y\u00fczy\u0131ld\u0131r devam ediyor. Silahl\u0131 m\u00fccadele bunun bir sonucuydu. Bu s\u00fcre\u00e7 de K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zme s\u00fcrecidir. Biz \u00f6yle anl\u0131yoruz. Yani nihayetinde bu s\u00fcrecin sonunda K\u00fcrt sorunu demokratik \u00e7\u00f6z\u00fclmek durumundad\u0131r. T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fmesi ve yerel demokrasiyi tan\u0131ma temelinde bu s\u00fcre\u00e7 K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne evrilmezse; sadece silah b\u0131rakmaya, silahl\u0131 g\u00fcc\u00fc tasfiye etmeye, da\u011f\u0131tmaya d\u00f6n\u00fck bir zihniyet ve konsepte indirgenirse bu s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fcmez. Bu s\u00fcre\u00e7 ba\u015flarken \u00f6nderli\u011fimiz dedi ki, bana imk\u00e2n sunulsun ben \u015fiddet zemininden siyasi ve hukuki zemine bu sorunu \u00e7ekebilirim. \u015eimdi buna imk\u00e2n h\u00e2len sunulmuyor, sunulmu\u015f de\u011fil. Biz m\u00fccadeleyi bitirmiyoruz. Biz m\u00fccadeleyi farkl\u0131 bir y\u00f6ntemle s\u00fcrd\u00fcrmek istiyoruz. Demokratik siyaset stratejisi bunu ifade ediyor. M\u00fccadelenin demokratik siyaset y\u00f6ntemiyle s\u00fcrmesi anlam\u0131na geliyor. Yoksa m\u00fccadele bitmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00e2len K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fil. T\u00fcrkiye demokratikle\u015fmi\u015f de\u011fil. Yani bu m\u00fccadele daha uzun soluklu devam edecek. Bu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Biz \u015funa karar k\u0131ld\u0131k, bizim ulus devlet kurma gibi bir hedefimiz yoktur. Biz bu paradigmadan, bu stratejiden vazge\u00e7tik. Ulus devlet hi\u00e7bir halk i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck getirmemi\u015ftir. D\u00fcnya \u00f6rneklerinde tecr\u00fcbelerden de sabittir.<\/p>\n Biz de elbette bu sonuca kolay ula\u015fmad\u0131k. 10 y\u0131llar i\u00e7erisinde \u00d6nder Apo’nun d\u00fcnya deneyimlerini, ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelelerini, reel sosyalizm deneyimlerini inceleyerek, ara\u015ft\u0131rarak, yo\u011funla\u015farak, analiz ederek ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lard\u0131r bunlar. Hi\u00e7bir ulus devlet ger\u00e7ekten o \u00fclkenin halk\u0131na, toplumuna, kad\u0131nlar\u0131na \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik, demokrasi getirmemi\u015ftir.\u201d<\/p>\n \n \u201c20 y\u0131ld\u0131r silahs\u0131z bir s\u00fcrecin muhatab\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cReel sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fclmesinden sonra da \u00d6nder Apo’nun bu konuda olduk\u00e7a kapsaml\u0131 de\u011ferlendirmeleri, analizleri oldu ulus devlet \u00fczerine. Bu demokratik ulus paradigmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmenin asl\u0131nda ba\u015flang\u0131c\u0131 1993’e dayan\u0131yor. Stratejik de\u011fi\u015fikli\u011fe gitmenin de ilk y\u0131llar\u0131d\u0131r 1993. Hatta bu aray\u0131\u015f \u00e7ok daha \u00f6ncesi ba\u015fl\u0131yor, hat\u0131rlarsan\u0131z 87-88 y\u0131llar\u0131nda Mehmet Ali Birand’la \u00f6nderli\u011fimizin bir r\u00f6portaj\u0131 var, orada da \u2018Bir muhatap ar\u0131yorum, ben bu sorunu demokratik siyasetle \u00e7\u00f6zmek istiyorum\u2019 diyor. Ta o s\u00fcre\u00e7te ba\u015flayan bir aray\u0131\u015ft\u0131r ve 1993’te bu daha da somutla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n K\u00fcrt sorununu demokratik siyaset y\u00f6ntemiyle \u00e7\u00f6zme aray\u0131\u015f\u0131, stratejik de\u011fi\u015fikli\u011fe gitme aray\u0131\u015f\u0131 daha somutluk kazand\u0131 93’te, ate\u015fkes ilan etti. Biliyorsunuz Turgut \u00d6zal’\u0131n da o konuda siyasi yollarla sorunu \u00e7\u00f6zme aray\u0131\u015f\u0131 vard\u0131. Ona kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ate\u015fkes ilan edildi. Sonra devlet i\u00e7indeki \u00e7etecilik, darbeci e\u011filim, \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde de \u015eemdin Sak\u0131k’\u0131n \u00e7eteci prati\u011fi bu s\u00fcreci sabote etti.<\/p>\n 95’te de yine b\u00f6yle bir ate\u015fkes deneyimi oldu. 98’de de oldu. Hemen akabinde uluslararas\u0131 komplo (\u00d6calan\u2019\u0131n yakalanarak T\u00fcrkiye\u2019ye iade s\u00fcreci) ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131 \u00d6nder Apo. Yani bu sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rakmaya d\u00f6n\u00fck, s\u00fcrekli b\u00f6yle sava\u015f denkleminde tutmaya d\u00f6n\u00fck hem uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin politikalar\u0131 hem T\u00fcrkiye’deki bu norm d\u0131\u015f\u0131 darbeci e\u011filim, \u0130ttihat Terakki e\u011filimi. S\u00fcrekli olarak b\u00f6yle bu t\u00fcr aray\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 bir bent olu\u015fturdu, hep bo\u015fa \u00e7\u0131karan, sabote eden giri\u015fimlerde bulundu ve bu \u00e7abalar sonu\u00e7suz kald\u0131.<\/p>\n Bu yeni ba\u015flayan bir durum de\u011fil, yani onu demek istiyorum. Bu anlamda biz 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r demokratik ulus paradigmas\u0131ndan, bu paradigman\u0131n stratejisi olan silahl\u0131 m\u00fccadele stratejisinden asl\u0131nda vazge\u00e7ti\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyoruz, bunu \u00e7ok\u00e7a ifade ettik, fakat muhatap bulamad\u0131k. T\u00fcrk devleti bu konuda zihniyetinde, paradigmas\u0131nda, o y\u00fcz y\u0131ll\u0131k kodlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fikli\u011fe, de\u011fi\u015fime gitmiyor.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cK\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesi anlam\u0131na gelir\u201d<\/strong><\/p>\n \u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fck hareketine objektif bakmayan, ger\u00e7e\u011fi anlamadan, bilmeden milliyet\u00e7i kodlarla yakla\u015f\u0131m hep s\u00fcregeldi. Bundan dolay\u0131 da, T\u00fcrkiye toplumu ile de uzun s\u00fcre sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki, ileti\u015fim kuramad\u0131k.<\/p>\n Sosyalist, \u00e7evrelerle hep ili\u015fkilerimiz oldu, onlarla ileti\u015fimimiz oldu. Elbette ortak m\u00fccadele zeminlerimiz de oldu. H\u00e2len de devam ediyor. Fakat T\u00fcrkiye’deki daha geni\u015f kesimlere, geneline kendimizi anlatmada, ortak m\u00fccadele, demokrasi m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fctmede \u00e7ok fazla s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fad\u0131k. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar h\u00e2len devam ediyor. Dedi\u011fim gibi bu da devletin bu ink\u00e2rc\u0131, imhac\u0131 politikalar\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r. Bunu a\u015fabilmenin yolu yarg\u0131lardan ar\u0131narak bakabilmek, K\u00fcrtlerle empati kurabilmek, biraz K\u00fcrtlerin de d\u00fcnyas\u0131na girebilmek, anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n 100 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r bu K\u00fcrt toplumu ne ya\u015f\u0131yor, tarihi nedir, T\u00fcrklerle ili\u015fkilerin tarihi nedir? Bu y\u00fczy\u0131llar i\u00e7erisinde bu halk birlikte nas\u0131l ya\u015fad\u0131, bu son 100 y\u0131ld\u0131r neden bu kadar d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131, bunda devlet politikas\u0131n\u0131n rol\u00fc etkisi nedir, biraz bunlar\u0131n sorgulamas\u0131 olsa, ara\u015ft\u0131rmas\u0131 olsa, biraz farkl\u0131 bakabilseler\u2026 O durumda inan\u0131yorum ki \u00f6n yarg\u0131lar a\u015f\u0131l\u0131r ve K\u00fcrtlerle daha s\u0131cak ili\u015fkiler, daha demokratik, daha e\u015fitlik\u00e7i, daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ili\u015fkiler ve dostluklar kurulabilir yani. Bu kesinlikle devlet politikas\u0131yla ilgili bir durumdur. On y\u0131llard\u0131r verdi\u011fimiz m\u00fccadele asl\u0131nda T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fme m\u00fccadelesidir\u2026 Yani K\u00fcrtlere d\u00f6n\u00fck geli\u015ftirilen ink\u00e2r-imha politikalar\u0131 T\u00fcrkiye toplumuna da bask\u0131c\u0131 ve otoriter politikalar olarak hep geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrse, K\u00fcrtlerin kolektif haklar\u0131 tan\u0131n\u0131rsa, kimli\u011fi tan\u0131n\u0131rsa, yerel demokrasi tan\u0131n\u0131rsa; bu T\u00fcrkiye’yi de demokratikle\u015ftirir, devleti demokrasiye duyarl\u0131 h\u00e2le getirir. T\u00fcrkiye’de y\u00f6netim bi\u00e7imini de demokratikle\u015ftirir ve T\u00fcrkiye toplumu da ger\u00e7ekten nefes al\u0131r. Bir b\u00fct\u00fcn olarak T\u00fcrkiye’yi etkiler, T\u00fcrkiye toplumunu, T\u00fcrkiye halklar\u0131n\u0131 olumlu bir bi\u00e7imde etkiler\u2026 O a\u00e7\u0131dan K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00f6nemlidir. \u201c<\/p>\n \n \u201cMuhalefet hep \u2018bana dokunmayan y\u0131lan bin ya\u015fas\u0131n\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131nda oldu\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cBa\u015ftan itibaren CHP, \u015fimdi ise Yeni Parti, bu s\u00fcreci g\u00fc\u00e7l\u00fc sahiplenseydi ger\u00e7ekten bu mevcut durumda muhalefet \u00fczerinde de bu kadar bask\u0131 politikalar\u0131 s\u00f6z konusu olmazd\u0131. T\u00fcrkiye’de de muhalefete d\u00f6n\u00fck, t\u00fcm demokrasi g\u00fc\u00e7lerine d\u00f6n\u00fck, t\u00fcm muhalif seslere d\u00f6n\u00fck bu kadar bask\u0131n\u0131n nedeni bir bak\u0131ma da bu s\u00fcrece bu \u00e7evrelerin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc sahip \u00e7\u0131kmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yani T\u00fcrkiye\u2019de hep \u2018Bana dokunmayan y\u0131lan bin ya\u015fas\u0131n\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131nda oldu muhalefet ve \u00e7e\u015fitli \u00e7evreler. Eh o y\u0131lan da bin y\u0131l ya\u015fam\u0131yor i\u015fte. G\u00fcn geliyor herkese dokunuyor. Bir yerde anti demokratik bir anlay\u0131\u015f, zihniyet, politika varsa bug\u00fcn de\u011filse de yar\u0131n herkese bir bi\u00e7imde dokunur.<\/p>\n Bu anlamda muhalefetin ba\u015ftan itibaren yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00e7ok yetersizdi. Biz bunun ele\u015ftirilerini pek \u00e7ok defa yapt\u0131k. CHP, \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel s\u00fcrecinde, \u00f6zellikle yerel se\u00e7imlerle birlikte bir ivme kazanm\u0131\u015ft\u0131. Yerelde bir\u00e7ok belediyeyi alm\u0131\u015ft\u0131. Yerelde iktidard\u0131 ger\u00e7ekten de. Ciddi bir g\u00fc\u00e7t\u00fc. \u0130ktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda da denge unsuruydu. Halk\u0131n da T\u00fcrkiye toplumunda onlardan ciddi bir beklentisi vard\u0131. Fakat bunu do\u011fru de\u011ferlendiremedi. Mesela bunun de\u011ferlendirmesi nas\u0131l olabilirdi? \u00c7ok ciddi bir demokrasi program\u0131 ortaya koyabilirdi. K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne d\u00f6n\u00fck ciddi bir proje ortaya koyabilirdi. Geli\u015fen bu bar\u0131\u015f ve demokratik toplum s\u00fcrecini \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde sahiplenebilirdi. K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm projesini ortaya koyarak, \u00d6nder Apo’yu da muhatap alarak\u2026 \u00d6nder Apo’nun muhatapl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hep b\u00f6yle g\u00f6rmezden geldi, reddetti bir nevi. \u00c7ok olumsuz ve negatif yakla\u015f\u0131mlar i\u00e7erisine, de\u011ferlendirmeler i\u00e7erisine girdi. Bu h\u00e2lleri K\u00fcrt toplumunda ciddi bir tepki geli\u015ftirdi. \u00c7e\u015fitli demokratik ve sosyalist \u00e7evrelerde bu yakla\u015f\u0131m \u00e7ok eksik bulundu. Yetersiz bulundu, rahats\u0131zl\u0131k yaratt\u0131.<\/p>\n Bu konuda hi\u00e7 do\u011fru bir politika y\u00fcr\u00fctmedi CHP, \u015fimdi de Yeni Parti\u2019de bunu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u015eayet K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm projesini ortaya koysayd\u0131, iktidar\u0131 da bu tart\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekseydi, inan\u0131yorum iktidar\u0131 da daha erkenden ve ciddi demokratik ad\u0131mlar atmak zorunda b\u0131rakacakt\u0131. Bamba\u015fka bir s\u00fcrece evrilecekti T\u00fcrkiye.<\/p>\n O ko\u015fullarda muhalefet \u00fczerinde de bu kadar sald\u0131r\u0131lar, bask\u0131lar, tasfiye politikalar\u0131 g\u00fcndeme gelmezdi. O tutum muhalefeti de son derece zay\u0131flatt\u0131. Asl\u0131nda bir nevi muhalefet kendi aya\u011f\u0131na baltay\u0131 vurdu bu s\u00fcreci sahiplenmeyerek. Kendisine de, T\u00fcrkiye toplumuna da, halklar\u0131na da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zarar verdi. Yanl\u0131\u015f bir, politika y\u00fcr\u00fctt\u00fc. h\u00e2l\u00e2 da y\u00fcr\u00fctmeye devam ediyor. Yeni Parti\u2019nin politikas\u0131 da bu konuda benzerdir.\u201d<\/p>\n \n \u201cMuhalefet iktidar\u0131n \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015famad\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cMuhalefeti zaten bu kadar kad\u00fck b\u0131rakan, g\u00fc\u00e7lendirmeyen, ger\u00e7ek bir iktidar aday\u0131 da yapmayan, devletin o y\u00fczy\u0131ll\u0131k kodlar\u0131ndan, ezberlerinden, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f ideolojisinden, kurulu\u015f felsefesinden kopmamas\u0131d\u0131r. Bunu g\u00fcncelleyememesidir. Bu konuda ciddi radikal bir de\u011fi\u015fim, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapamamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Elbette y\u0131llar i\u00e7erisinde belli bir esneme, liberalle\u015fme geli\u015fti. Fakat esas olarak ger\u00e7ekten devletin o kodlar\u0131ndan kopma olmad\u0131. \u00d6zellikle K\u00fcrt politikas\u0131 konusunda. Bizim verdi\u011fimiz m\u00fccadeleyle o kaba ink\u00e2r k\u0131r\u0131ld\u0131, a\u015f\u0131ld\u0131. Ama \u015fu anda h\u00e2len muhalefetin kendisi de K\u00fcrtlerin kollektif haklar\u0131n\u0131 kabul ediyor de\u011fil. K\u00fcrt sorununu yerel demokrasi temelinde, K\u00fcrtlerin kimli\u011fini tan\u0131ma, demokratik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, e\u015fitlik\u00e7i bir anayasay\u0131 yapma temelinde \u00e7\u00f6zme zihniyeti ve yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7erisinde de\u011fil. B\u00f6yle bir politikaya sahip de\u011fil. \u0130\u015fte bunu ba\u015faramamak, zihniyet de\u011fi\u015fikli\u011fine gidememek, devletin y\u00fcz y\u0131ll\u0131k kodlar\u0131ndan kurtulamamak muhalefeti zay\u0131f b\u0131rakt\u0131, kad\u00fck b\u0131rakt\u0131. Gelinen a\u015famada da iktidar\u0131n \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 da a\u015famad\u0131. Mevcut durumda iktidar muhalefeti dizayn eder duruma geldi, yani muhalefet kendisini bu duruma getirdi<\/p>\n K\u00fcrt sorununa y\u00f6nelik de muhalefet tam karar vermi\u015f de\u011fildir. S\u00f6ylemde dile getiriyor evet, \u2018K\u00fcrt sorunu vard\u0131r\u2019 diyor. \u2018Biz bunu program\u0131m\u0131za da koymu\u015fuz, kabul ediyoruz\u2019 diyorlar. S\u00f6ylemde bu ifade ediliyor. Ta Deniz Baykal s\u00fcrecinden beri bunu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bu K\u00fcrt sorunu var da peki bu K\u00fcrt sorunu nedir? Bunun ad\u0131n\u0131 nas\u0131l koyuyorsun? Bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc nedir? Nas\u0131l \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsun? \u00c7\u00f6z\u00fcm plan\u0131n nedir? Projen nedir? K\u00fcrt kimli\u011fini tan\u0131yor musun mesela; bu konuda yeni bir anayasa, demokratik, \u00e7o\u011fulcu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, e\u015fitlik\u00e7i, K\u00fcrtlerin de kimli\u011fini tan\u0131yan, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 tan\u0131yan. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir anayasa yapmaya haz\u0131r m\u0131s\u0131n, kabul ediyor musun, yerel demokrasiyi kabul ediyor musun? K\u00fcrtler ba\u015f m\u00fczakereci olarak, muhatap olarak \u00d6nder Apo’yu g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6nder Apo’yu muhatap olarak kabul ediyor musun? B\u00fct\u00fcn bu sorular\u0131 s\u0131ralasan herhalde ezber cevaplard\u0131r.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cMahir \u00c7ayan\u2019lar\u0131n, Deniz Gezmi\u015f\u2019lerin miras\u0131 \u00fczerinden PKK hareketi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cYani T\u00fcrkiye’de \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sol sosyalist gelenek vard\u0131. PKK hareketi de bu gelenekten etkilenerek olu\u015ftu. Bunu s\u00fcrekli \u00d6nder Apo da ifade ediyor, biz de s\u00fcrekli de\u011ferlendiriyoruz\u2026 Biz de o mirastan \u00e7ok beslendik ger\u00e7ekten, \u00e7ok \u015fey de katt\u0131k oradan bu m\u00fccadeleye\u2026 Fakat T\u00fcrkiye sosyalist hareketi bu gelene\u011fi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc temsil edemedi, s\u00fcrd\u00fcremedi. Bunun da temel nedeni K\u00fcrt sorununa, K\u00fcrtlere yakla\u015f\u0131md\u0131. Tabii t\u00fcm sosyalist hareketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6ylemiyorum, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 taii bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuyorum, onu belirteyim.<\/p>\n \n HDP ile \u015fimdi DEM Parti ile birlikte hareket eden, m\u00fccadele eden, HDP i\u00e7erisinde y\u0131llard\u0131r m\u00fccadele y\u00fcr\u00fcten bir\u00e7ok kesim var. \u00c7ok de\u011ferli insanlar da var, ki\u015fi olarak da. Ben tabii ki bunlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutarak belirtiyorum. Fakat T\u00fcrkiye’de bu gelenekten gelen sol sosyalist \u00e7evreler, devletin kurucu ideolojisinin y\u00fczy\u0131ll\u0131k kodlar\u0131n\u0131n biraz etkisinde kald\u0131lar, Kemalizmin etkisinde kald\u0131lar, milliyet\u00e7ilik, ulus devlet\u00e7ilik bu kesimler \u00fczerinde de belli d\u00fczeyde etkili oldu. Bu a\u00e7\u0131dan da K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketine hep \u00f6n yarg\u0131 ile yakla\u015ft\u0131lar, hep mesafeli durdular, y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri m\u00fccadeleyi K\u00fcrtlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi m\u00fccadelesi ile bulu\u015fturamad\u0131lar, ittifak kurmaya yana\u015fmad\u0131lar, hep bu konuda son derece mesafeli ve ihtiyatl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 oldu. Bu da T\u00fcrkiye’de demokrasi m\u00fccadelesini zay\u0131flatt\u0131, g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131ld\u0131, par\u00e7al\u0131 k\u0131ld\u0131\u2026 Milliyet\u00e7ili\u011fin de etkisinde kalarak, b\u00f6yle kendi kulvar\u0131nda, kendi zemininde y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri m\u00fccadele onlar\u0131 giderek daha da marjinalle\u015ftirdi, kad\u00fckle\u015ftirdi ve son derece zay\u0131f bir m\u00fccadele g\u00fcc\u00fc ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n Y\u0131llard\u0131r, T\u00fcrkiye’de demokrasi m\u00fccadelesini, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketiyle ittifak i\u00e7erisinde olan sol sosyalist demokrasi g\u00fc\u00e7leri y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Yani bug\u00fcn T\u00fcrkiye h\u00e2len bir b\u00fct\u00fcnen T\u00fcrkiye toplumu, halklar\u0131 iradesi k\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, teslim olmam\u0131\u015fsa elbette bu, bu m\u00fccadelenin sayesindedir, bu g\u00fc\u00e7lerin verdi\u011fi m\u00fccadele sayesindedir, kad\u0131n hareketinin verdi\u011fi m\u00fccadele sayesindedir. Bu m\u00fccadele o dinamikleri de hep canl\u0131 tuttu, umutk\u00e2r k\u0131ld\u0131, m\u00fccadeleci k\u0131ld\u0131, direncini biledi, ayakta tuttu. Yani yoksa bu m\u00fccadele de olmasayd\u0131, herh\u00e2lde \u015fimdi T\u00fcrkiye’de yaprak bile k\u0131p\u0131rdamazd\u0131.\u201d<\/p>\n \n \u201cMesele tek adaml\u0131k olsa bu kadar tecrit uygulanmazd\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n \u201c\u00d6nder Apo K\u00fcrt kimli\u011fidir, K\u00fcrt halk\u0131d\u0131r. \u00d6nder Apo’nun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc K\u00fcrt kimli\u011finin kabul\u00fcd\u00fcr, K\u00fcrt sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr, K\u00fcrtlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00d6nder Apo bir ki\u015fi de\u011fil, o kollektif bir kimliktir, kurumsal bir ger\u00e7ekliktir.<\/p>\n Biz \u00d6nder Apo’yu bir \u015fah\u0131s, bir ki\u015fi olarak ele alm\u0131yoruz. Biz \u00d6nder Apo’yu K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n iradesinin, kimli\u011finin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bile\u015fkesi olarak, kolektif iradesi ve kimli\u011fi olarak ele al\u0131yoruz. Halk\u0131m\u0131z da \u00f6yle ele al\u0131yor. B\u00f6yle her \u00f6rg\u00fctte oldu\u011fu gibi klasik bir \u00f6nder de\u011fildir \u00f6nder Apo\u2026 Ama T\u00fcrkiye kendi hukukunu uygulam\u0131yor, 28 y\u0131ld\u0131r hukuk d\u0131\u015f\u0131 bir \u00f6zel politika \u0130mral\u0131’da \u00f6nderli\u011fimize uygulan\u0131yor\u2026 Peki niye bu uygulan\u0131yor? \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk devleti, T\u00fcrk devlet zihniyeti \u00d6nder Apo’nun hakikatini biliyor. Onun K\u00fcrt halk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, T\u00fcrkiye toplumu ve demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne anlam ifade etti\u011fini \u00e7ok iyi biliyor. Bildi\u011fi i\u00e7in de a\u011f\u0131r tecrit uyguluyor, izole ediyor. Sesinin topluma ula\u015fmas\u0131n\u0131 engelliyor. Bu a\u011f\u0131r tecritin temel nedeni \u00d6nder Apo’nun temsil etti\u011fi kolektif kimliktir. Tek adam olsayd\u0131 bunlara hi\u00e7 gerek olmazd\u0131\u2026<\/p>\n \u00d6nder Apo’nun ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015firse, bu hukuksal bir \u00e7er\u00e7eveye de, prosed\u00fcre de kavu\u015fturulursa, stat\u00fcs\u00fc hukuksal olarak da kabul edilirse, \u00f6zg\u00fcrce resmi ve fiili bu s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fcrse… Bu demektir ki T\u00fcrk devleti K\u00fcrt sorunun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne karar vermi\u015ftir. Yani o noktada art\u0131k bu sorunu demokratik bir bi\u00e7imde T\u00fcrk devleti \u00e7\u00f6zecektir. \u00d6nder Apo’yla resmi olarak da muhatapl\u0131k olarak da bu sorunu demokratik temelde \u00e7\u00f6zecektir, bunun karar\u0131n\u0131 vermi\u015f olacakt\u0131r. Karar\u0131 vermedi\u011fi i\u00e7in i\u015fte \u00d6nder Apo’nun ko\u015fullar\u0131nda da somut g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gitmiyor yani bunun resmiyetini hukukunu olu\u015fturmuyor.\u201d<\/p>\n \n \u201cGer\u00e7ek bir T\u00fcrkiye yurtseveri \u00d6nder Apo’nun kendisidir\u201d<\/strong><\/p>\n \u201c\u00d6ndersiz \u00e7\u00f6z\u00fcm yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n hepsini biz teslimiyet dayatmalar\u0131 olarak kabul ediyoruz. Yani bunun tek ifadesi budur. \u00d6nderliksiz bir harekete herhangi bir \u015feyi dayatmak, teslimiyeti, tasfiyeyi dayatman\u0131n \u00f6tesinde bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Bu a\u00e7\u0131dan biz diyoruz, \u00f6nder Apo\u2019ya yakla\u015f\u0131m, harekete yakla\u015f\u0131md\u0131r. \u00d6nder Apo\u2019ya yakla\u015f\u0131m, K\u00fcrt halk\u0131na yakla\u015f\u0131md\u0131r. K\u00fcrt soruna yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n Yani \u00f6nder Apo bu hareketin \u00f6nderidir, bu hareketin kurucusudur, olu\u015fturucusudur, sen bu hareketin kurucusuna, \u00f6nderine nas\u0131l yakla\u015f\u0131yorsan sen bu harekete de bu halka da o yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6steriyorsun, kimse buna itibar etmez. Ve \u00f6nderli\u011fimize yakla\u015f\u0131m ger\u00e7ekten \u00e7ok sorunludur. \u00c7ok yanl\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131m var. Konu tamamen \u00f6nderli\u011fimizin ger\u00e7e\u011fini, hakikatini tan\u0131mamakla alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u00d6nder Apo T\u00fcrkiye’nin demokrasi m\u00fccadelesinine \u00f6mr\u00fcn\u00fc adam\u0131\u015f bir insand\u0131r. Yani bug\u00fcn b\u00f6yle bir T\u00fcrkiye yurtseverinden, ger\u00e7ek bir T\u00fcrkiye yurtseverinden bahsedeceksek, ger\u00e7ek bir T\u00fcrkiye yurtseveri \u00d6nder Apo’nun kendisidir. \u00d6nder Apo ger\u00e7ekten ger\u00e7ek bir T\u00fcrkiye yurtseveridir. Yani T\u00fcrkiye halklar\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye toplumunun \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen, buna hizmet eden, bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fccadele eden bir \u00f6nderdir, bir ki\u015filiktir. Fakat bu T\u00fcrkiye toplumu taraf\u0131ndan maalesef ama maalesef g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor.<\/p>\n K\u00fcrt ink\u00e2r politikalar\u0131 T\u00fcrkiye toplumuna ne getirdi Allah a\u015fk\u0131na? Yani T\u00fcrkiye toplumuna zul\u00fcm, bask\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, yoksulluk d\u0131\u015f\u0131nda, a\u00e7l\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda, sefalet d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcks\u00fczl\u00fck d\u0131\u015f\u0131nda yani ne getirdi? Bunun bir faydas\u0131 var m\u0131 T\u00fcrkiye toplumuna? Yoktur yani. \u015eimdi \u00d6nder Apo \u015funu diyor; K\u00fcrtlerin kimli\u011fini tan\u0131y\u0131n, bu ink\u00e2r imha politikalar\u0131ndan vazge\u00e7in, K\u00fcrt kimli\u011fini tan\u0131y\u0131n, yerel demokrasiyi tan\u0131y\u0131n, T\u00fcrkiye demokratikle\u015fsin, T\u00fcrkiye halklar\u0131 da bu bask\u0131 ve zul\u00fcm cenderesinden kurtulsun\u2026 Yani en b\u00fcy\u00fck hizmeti yap\u0131yor bu topluma, halklara. \u015eimdi bunun g\u00f6r\u00fclmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6nder Apo b\u00f6yle adeta \u015feytanla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor baz\u0131 \u00e7evreler taraf\u0131ndan. Bu 100 y\u0131ll\u0131k devlet politikas\u0131d\u0131r elbette\u2026 K\u00fcrtler ne kadar s\u00f6ylese de bir \u00f6nyarg\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, negatif bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6ylenenleri ne g\u00f6zler g\u00f6r\u00fcyor, ne kulaklar duyuyor. T\u00fcrkiye toplumu i\u00e7erisinde belli bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan, etkisi olan insanlar\u0131n konu\u015fmas\u0131 elbette daha farkl\u0131 bir etkiye yol a\u00e7\u0131yor. O \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir b\u00f6yle rol oynuyor.\u201d<\/p>\n \n \u201cKandil\u2019den heyetler \u0130mral\u0131\u2019ya gitmeli\u201d<\/strong><\/p>\n \u201c\u0130mral\u0131 ile, \u00d6nder Apo ileti\u015fimimiz var. Fakat b\u00f6yle zaman zaman k\u0131s\u0131tlamalar geliyor, bazen haftalarca g\u00f6r\u00fc\u015fmeler olmuyor. DEM Parti heyetinin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme sonu\u00e7lar\u0131 da bize yans\u0131yor. Bizimle \u00f6nderli\u011fimiz aras\u0131nda irtibat g\u00f6revi g\u00f6ren de bir mekanizma var.<\/p>\n Yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z mektuplar, \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015flerimiz bu mekanizma yoluyla \u00f6nderli\u011fimize gidiyor. \u00d6nderli\u011fimizin mektuplar\u0131 geliyor bize, g\u00f6r\u00fc\u015fleri geliyor. Ayr\u0131ca b\u00f6yle DEM Parti heyetinin d\u0131\u015f\u0131nda da ayr\u0131 bir mekanizma da var bizimle \u00f6nderli\u011fimiz aras\u0131nda.<\/p>\n Asl\u0131nda bizlerin de gidip g\u00f6r\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekir. \u015eimdiye kadar olmamas\u0131 zaten bir eksikliktir. Biz bunu hep talep ettik, hep istedik. Bu s\u00fcreci \u00d6nder Apo \u00f6zg\u00fcrce y\u00fcr\u00fctecekse hareketle de do\u011frudan bir ili\u015fkisinin olmas\u0131 gerekiyor. Kandil’den de heyetlerin \u0130mral\u0131’ya gitmesi, \u00d6nder Apo’yla tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmesi, g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmas\u0131 bir gerekliliktir, zorunluluktur. \u015eimdiye kadar bunun olmamas\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir eksikliktir.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cGazetecilerin gidi\u015fi konusunda anla\u015fma sa\u011fland\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cYani devlet heyetinin \u00f6nderli\u011fimizle yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde ortak bir mutabakat ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Biz de bunu biliyoruz. Gazetecilerin \u0130mral\u0131’ya gitmesi, akademisyenlerin, \u00f6nderli\u011fimizin g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi\u011fi \u00e7e\u015fitli siyasi \u00e7evrelerin, tarih\u00e7ilerin -\u00f6nderli\u011fimiz belirtiyordu baz\u0131 tarih\u00e7ilerle de bir tarih tart\u0131\u015fmas\u0131 yapmak istedi\u011fini- bu konuda belli bir mutabakat\u0131n oldu\u011funu biliyoruz, bu bize de yans\u0131d\u0131, iletildi. Fakat bu konuda da herhangi bir geli\u015fme olmad\u0131. Gazetecilerin gitmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6nder Apo’nun g\u00f6r\u00fc\u015fleri T\u00fcrkiye toplumuna yans\u0131mal\u0131d\u0131r. \u00d6nderli\u011fimiz ad\u0131na herkes b\u00f6yle bir s\u00fcr\u00fc yalan yanl\u0131\u015f bilgi yay\u0131yor, konu\u015fuyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n, bu manip\u00fclasyonlar\u0131n son bulmas\u0131, ger\u00e7ekten \u00e7ok \u015feffaf bir bi\u00e7imde bu s\u00fcrecin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, t\u00fcm kamuoyu taraf\u0131ndan bilinmesi i\u00e7in de gazetecilerin gitmesi \u00f6nemlidir.\u201d<\/p>\n \n \u201c\u015eu anda T\u00fcrkiye\u2019de tek bir gerilla yok\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cBiz bir a\u00e7\u0131klama da yapt\u0131k, 8 Ekim’de bir a\u00e7\u0131klamam\u0131z oldu. T\u00fcrkiye’deki Bakur, K\u00fcrdistan k\u0131rsal\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn gerilla g\u00fcc\u00fcn\u00fc medya savunma alanlar\u0131na \u00e7ekmi\u015f bulunmaktay\u0131z. \u015eu anda T\u00fcrkiye’de tek bir gerilla yoktur. S\u0131n\u0131ra \u00e7ok yak\u0131n de\u011fil, yani epey i\u00e7eridedir. Fakat uzun s\u00fcredir T\u00fcrkiye bunu sorun yap\u0131yordu. Metina\u2019da d\u00f6rt sava\u015f t\u00fcneli vard\u0131, mevziler vard\u0131. Biz bunu da gerek\u00e7e olmaktan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bu t\u00fcnelleri de bo\u015faltt\u0131k. \u015eu anda T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n hi\u00e7bir sava\u015f t\u00fcneli ve mevzi kalmam\u0131\u015f durumdad\u0131r. Yani T\u00fcrkiye’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde de tek bir gerilla kalmam\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n Ger\u00e7ekten tarihi ciddi ad\u0131mlar atm\u0131\u015f bulunmaktay\u0131z. T\u00fcrkiye art\u0131k demokratik, siyasi ve hukuki ad\u0131m atmak durumundad\u0131r. \u015eayet atmazsa, ki bunun elbette en temel ad\u0131m\u0131 \u00d6nder Apo’nun \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesidir. \u00d6zg\u00fcrce \u00d6nder Apo’nun resmi ve fiili olarak bu s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctmesidir.<\/p>\n Bunlar sa\u011flanmazsa ve bu konuda bir ad\u0131m at\u0131lmazsa yani art\u0131k elbette s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6neme girecektir. Biz de art\u0131k farkl\u0131 tart\u0131\u015fmalar ve de\u011ferlendirmeler yapmakla y\u00fcz y\u00fcze kalaca\u011f\u0131z.<\/p>\n Bir oyalama siyaseti var. Bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz taktiksel bir yakla\u015f\u0131m var. Zamana oynuyor gibi iktidar. B\u00f6lgedeki konjonkt\u00fcre bak\u0131yor. T\u00fcrkiye’nin bir de i\u00e7 g\u00fcndemi var, i\u00e7 dengeleri var. \u015eimdi \u00f6n\u00fcm\u00fczde se\u00e7im de var. Bir se\u00e7im g\u00fcndemi de \u015fimdiden \u0131s\u0131t\u0131l\u0131yor… \u015eunu belirteyim, bu s\u00fcre\u00e7 se\u00e7ime alet edilemez. Se\u00e7ime alet edilir, bu s\u00fcre\u00e7 ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa, T\u00fcrkiye halklar\u0131na, T\u00fcrkiye toplumuna \u00e7ok yaz\u0131k edilir. T\u00fcrkiye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kaybeder. Bu toplum, bu halklar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kaybeder. Bu h\u00fck\u00fcmet de, bu iktidar da yani \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir h\u00fcsranla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r.<\/p>\n Biz 5-7 May\u0131s tarihleri aras\u0131nda PKK kongresini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok tarihi bir karar ald\u0131k. T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadeleyi durdurduk, fakat biz bir \u015fart olarak da \u015funu koyduk; \u00d6nder Apo \u00f6zg\u00fcrce bu s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctecek\u2026 Yani T\u00fcrkiye’nin ciddi ad\u0131m atmas\u0131 gerekiyor. Ad\u0131m bekliyoruz yani. Derhal \u00d6nder Apo’nun \u00f6zg\u00fcrce bu s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctebilece\u011fi bi\u00e7imde ko\u015fullar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gerekiyor. Bunun bir hukuka ve kanuna da kavu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor. \u00d6nder Apo’nun hem hareket y\u00f6netimiyle do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmesi, gazetecilerle\/medyayla g\u00f6r\u00fc\u015fmesi, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini\/de\u011ferlendirmelerini T\u00fcrkiye toplumuna ta\u015f\u0131mas\u0131, t\u00fcm kamuoyuna yans\u0131tmas\u0131, yine siyaset\u00e7ilerle, akademisyenlerle, g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi\u011fi, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu her ki\u015fi, \u00e7evre, kesimle g\u00f6r\u00fc\u015fmesi bu s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zaruridir, gereklidir. Art\u0131k bundan sonras\u0131 bizden herhangi bir ad\u0131m beklenmemelidir. Devlet ad\u0131m atmal\u0131d\u0131r. Ataca\u011f\u0131 ilk ad\u0131m da \u00d6nder Apo’nun bu s\u00fcreci \u00f6zg\u00fcrce y\u00fcr\u00fctmesini sa\u011flayacak ko\u015fullar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Bunun hukuki g\u00fcvencesinin de sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bunun ad\u0131 da stat\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cBah\u00e7eli\u2019nin olumlu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 somut bir ad\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cS\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan beri Devlet Bah\u00e7eli’nin pozitif, olumlu de\u011ferlendirmeleri oluyor. B\u00f6yle a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda da iktidar\u0131, h\u00fck\u00fcmeti epey a\u015fan onun ilerisinde de\u011ferlendirmelerde de bulunuyor.<\/p>\n \u2018Bar\u0131\u015f ve siyasalla\u015fma koordinat\u00f6r\u00fc olsun \u00d6calan\u2019 diyen Devlet Bah\u00e7eli’nin ta kendisidir. \u2018Gelsin Meclis\u2019te konu\u015fsun, DEM Parti grubuna hitap etsin\u201d diyen Bah\u00e7eli’nin kendisidir. \u2018Umut hakk\u0131ndan yararlans\u0131n\u2019 diyen de Bah\u00e7eli’nin kendisidir. \u2018Gelsin i\u015fte \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r her yerde. Gezebilir, siyaset yapabilir, \u00e7al\u0131\u015fabilir\u2019 diyen de Bah\u00e7eli’nin kendisidir.<\/p>\n Fakat Bah\u00e7eli’nin s\u00f6yledikleri pratik, somut bir ad\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f de\u011fil. Bah\u00e7eli de elbette s\u0131radan biri de\u011fil\u2026 Bu s\u00f6ylem devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bu 42 y\u0131ll\u0131k sava\u015f\u0131n bir pata sava\u015f\u0131 oldu\u011funun itiraf\u0131 oluyor asl\u0131nda\u2026 Bu devlette bir k\u0131r\u0131lmad\u0131r elbette. Fakat bu s\u00f6ylemin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu s\u00fcre\u00e7te somut bir politikaya d\u00f6n\u00fc\u015fememesi, bir plana ve projeye somut bir ad\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fememesi de yine bu devlet zihniyetiyle ilgili bir durumdur.<\/p>\n Yani bir k\u0131r\u0131lma olmakla birlikte bir b\u00fct\u00fcn devletin zihniyetinde bir de\u011fi\u015fme h\u00e2len s\u00f6z konusu de\u011fildir. Yani b\u00f6yle de bir ger\u00e7eklik var. Art\u0131k K\u00fcrt varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyor fakat bu defa da K\u00fcrtlerin haklar\u0131n\u0131 hukuksal olarak kabul etmiyor.<\/p>\n Devlet Bah\u00e7eli’nin kendisi de bu iktidar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil. Y\u00f6netimin, iktidar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 da MHP’dir. Ee Devlet Bah\u00e7eli’nin s\u00f6yledikleri bir somut politikaya, ad\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyorsa bu ciddi bir sorundur, o zaman bu Bah\u00e7eli’ye d\u00f6n\u00fck de ku\u015fku yarat\u0131yor, kayg\u0131 yarat\u0131yor. Acaba Bah\u00e7eli de bu oyalama siyasetinin, zamana oynama siyasetinin bir par\u00e7as\u0131 m\u0131d\u0131r, deniliyor. Bir rol payla\u015f\u0131m\u0131 m\u0131 var, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bah\u00e7eli’nin bu iktidar h\u00fck\u00fcmet i\u00e7erisindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 her a\u00e7\u0131dan k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez bir a\u011f\u0131rl\u0131kt\u0131r. Herh\u00e2lde bunu hepimiz takdir ederiz. Biz biliyoruz, yani Erdo\u011fan Devlet Bah\u00e7eli’siz b\u00f6yle ciddi bir s\u00fcrecin i\u00e7ine girmezdi. M\u00fcmk\u00fcn de\u011fil bu. Zaten inand\u0131r\u0131c\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in de bu s\u00fcre\u00e7te ilk konu\u015fan Bah\u00e7eli oldu biliyorsunuz. Yani 2024’\u00fcn sonbahar\u0131nda Bah\u00e7eli’nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla, \u00d6nder Apo’nun da bu \u00e7a\u011fr\u0131ya cevap vermesiyle bu s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n \n \u0130ki y\u0131l\u0131n\u0131 doldurdu. Bu iki y\u0131l i\u00e7erisinde de s\u00fcrekli Bah\u00e7eli’nin olumlu, pozitif a\u011f\u0131rl\u0131kta a\u00e7\u0131klamalar\u0131 oldu. Ama bir t\u00fcrl\u00fc dedi\u011fim gibi, bu somut bir ad\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor, bir politikaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor\u2026 Durum buyken bu niye mesela somut bir ad\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor? O zaman yani Devlet Bah\u00e7eli de bu s\u00f6ylemlerde bulunurken ama di\u011fer taraftan da, yani Erdo\u011fan’\u0131n, AKP yetkililerinin o s\u00f6ylemleri de birlikte mi tart\u0131\u015f\u0131larak planlan\u0131yor? Yani bu y\u00f6nde ku\u015fkular asl\u0131nda kamuoyunda da var bizde de, bunlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yoruz biz de, bu b\u00f6yle ku\u015fku ve kayg\u0131ya yol a\u00e7\u0131yor yani.\u201d<\/p>\n \n \u201cDemokratik ad\u0131mlar olmadan gerilla d\u00f6nmez; DEM Parti yetkililerinin bu y\u00f6nl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da pek do\u011fru de\u011fil\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye demokratik ad\u0131m atmadan, bir demokratikle\u015fme s\u00fcrecine girmeden hi\u00e7bir \u015feyin g\u00fcvencesi yoktur. Yani d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz, yani siyaset\u00e7iler bile i\u00e7eridedir. \u00c7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Selahattin Demirta\u015f, Figen Y\u00fcksekda\u011f, Leyla G\u00fcven. Yani onlarca, y\u00fczlerce siyaset\u00e7i, e\u015f ba\u015fkanlar, meclis \u00fcyeleri, vekiller, yani s\u0131radan yurtsever, parti i\u00e7erisinde siyaset yapan i\u00e7eridedir, zindanlar dolmu\u015f ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n \u015eimdi siyaset\u00e7ilere bile siyaset yapma hakk\u0131 verilmezken… Yani T\u00fcrkiye yasalar\u0131na g\u00f6re kurulmu\u015f, siyaset yapan, bu kadar vekili olan, belediyesi olan, T\u00fcrkiye’nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc partisi olan bir partinin bu kadar siyaset\u00e7isi zindandayken, \u015fimdi neye g\u00fcvenecek gerilla silah\u0131 b\u0131rak\u0131p gidip T\u00fcrkiye’de demokratik siyaset yapacak? Bu mant\u0131kl\u0131 de\u011fil, yani bu ak\u0131l k\u00e2r\u0131 de\u011fil, bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez bile. Hasta insanlar zindanda \u0131srarla tutuluyor. 30 y\u0131l\u0131 dolmu\u015f infaz\u0131 yak\u0131l\u0131yor\u2026 \u0130\u015fte \u0130mral\u0131’da da tecrit kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil\u2026 AYM’nin kararlar\u0131n\u0131 uygulamazken, AH\u0130M’in kararlar\u0131n\u0131 uygulamazken, kendi i\u015fte kanunlar\u0131n\u0131 uygulamazken, kim, hangi gerilla g\u00fcvenerek gidip T\u00fcrkiye’de diyecek; ben gidip demokratik siyaset yapaca\u011f\u0131m, bana demokratik siyaset yapma imk\u00e2n\u0131 sunacaklar. Delirmi\u015f olmak gerekir, ak\u0131ls\u0131z olmak gerekir. Yani o a\u00e7\u0131dan mevcut politikalar, mevcut yakla\u015f\u0131m hi\u00e7 kimseye g\u00fcven vermiyor. \u00d6nder Apo’nun ko\u015fullar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi de T\u00fcrkiye’deki demokratik ad\u0131mlar\u0131n atmas\u0131yla alakal\u0131d\u0131r. Zaten o ko\u015fullar\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek T\u00fcrkiye’de de demokratikle\u015fme s\u00fcrecine T\u00fcrkiye’nin girmesi demektir.<\/p>\n \u00d6nder Apo’nun \u00f6zg\u00fcr ko\u015fullar\u0131 bu s\u00fcreci do\u011frudan resmi ve fiili y\u00fcr\u00fctmesi belirleyici bir rol oynayacak. Esas odur. Yani b\u00fct\u00fcn bunlar geli\u015fmeden tek bir gerilla silah b\u0131rak\u0131p gitmez T\u00fcrkiye’ye. Bu \u00e7ok nettir yani. Yani DEM Parti yetkililerinin bu y\u00f6nl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da yani pek do\u011fru de\u011fil yani.\u201d<\/p>\n Biz art\u0131k silah\u0131 T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlike, tehdit olmaktan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bulunmaktay\u0131z<\/strong><\/p>\n \u201cK\u00fcrtler sadece T\u00fcrkiye’de ya\u015fam\u0131yor. K\u00fcrtler b\u00f6lgenin her yerinde ya\u015f\u0131yor ve bir\u00e7ok yerde K\u00fcrtler h\u00e2len b\u00fcy\u00fck bir tehdit ve sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. O silahlar, di\u011fer par\u00e7alarda halk\u0131n \u00f6z savunmas\u0131 i\u00e7in, halk kendi \u00f6z savunmas\u0131 i\u00e7in o silahlar\u0131 kullan\u0131r. T\u00fcrkiye’ye silah niye gitsin yani? Biz zaten T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadeleyi durdurarak, o s\u00fcrece son vererek, demokratik siyaset stratejisi geli\u015ftirerek, silahlar\u0131m\u0131z\u0131 b\u0131rak\u0131p T\u00fcrkiye’ye giderek, T\u00fcrkiye’de \u00f6rg\u00fctl\u00fc demokratik siyaset y\u00fcr\u00fcterek, bunun karar\u0131n\u0131 vererek zaten T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan silah tehdit olmaktan, T\u00fcrkiye’nin ifadesiyle tehdit olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Biz art\u0131k silah\u0131 T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlike, tehdit olmaktan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bulunmaktay\u0131z. T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde, T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131na yak\u0131n tek bir gerilla yoktur\u2026 T\u00fcrkiye demokratikle\u015firse, demokratik ad\u0131m atarsa, siyasi, hukuki, demokratik d\u00fczenlemelere giderse ve \u00f6nderli\u011fimiz de fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fur bu s\u00fcreci \u00f6zg\u00fcrce y\u00fcr\u00fct\u00fcrse silahlar\u0131m\u0131z\u0131 b\u0131rak\u0131p t\u00fcm gerillalar T\u00fcrkiye’ye gider. T\u00fcrkiye’de \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir bi\u00e7imde demokratik siyaset y\u00fcr\u00fct\u00fcr, demokratik m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Yani biz m\u00fccadeleyi b\u0131rakm\u0131yoruz, biz m\u00fccadelenin y\u00f6ntemini de\u011fi\u015ftiriyoruz. Biz silahl\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmeyece\u011fiz, demokratik m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctece\u011fiz. Ama demokratik m\u00fccadeleyi biz \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fctece\u011fiz. Bu konuda T\u00fcrkiye’de de siyasi ve hukuki d\u00fczenlemelerin, yasal d\u00fczenlemelerin olmas\u0131 gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye’nin de demokratikle\u015fmesi gerekiyor\u2026 Yani bunun g\u00fcvencesi olursa, bunun inanc\u0131 geli\u015firse, bunun umudu geli\u015firse, di\u011fer \u015fey \u00e7orap s\u00f6k\u00fc\u011f\u00fc gibi gelir.<\/p>\n Yani T\u00fcrkiye’de demokratik siyaset yapma \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir bi\u00e7imde, kollektif bir bi\u00e7imde yapma zemini olmazsa… K\u00fcrtlerin de kollektif haklar\u0131 tan\u0131nmazsa, \u00f6nderli\u011fimizin de fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmezse zaten ben ve arkada\u015flar\u0131m\u0131n T\u00fcrkiye’ye gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bizim T\u00fcrkiye’ye geli\u015fimizin temel \u015fart\u0131 T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fmesi, demokratik ad\u0131m atmas\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n \u201cK\u00fcrt kimli\u011fi yok say\u0131lan bir kimlikti, varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmiyordu, ink\u00e2r ediliyordu. Ben kendi \u00e7ocuklu\u011fumdan biliyorum, yani biz aile i\u00e7inde bile K\u00fcrt\u00e7eyi konu\u015fmaktan korkard\u0131k. B\u00fcy\u00fcklerimiz bize korkuyu a\u015f\u0131lard\u0131; dikkat edin, d\u0131\u015far\u0131 gitti\u011finizde i\u015fte K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmay\u0131n, hedef olursunuz, ba\u015f\u0131n\u0131za bir i\u015f gelir, k\u00f6t\u00fc i\u015fler gelir.<\/p>\n Ayn\u0131 zamanda ben Aleviyim, Dersimliyim. Alevi kimli\u011fi de 100 y\u0131ld\u0131r yok say\u0131l\u0131yor. Alevi inanc\u0131n\u0131 haklar\u0131n\u0131 yok sayan bir anlay\u0131\u015f var. Bir asimilasyon ve yok etme politikas\u0131 inan\u00e7 \u00fczerinden de y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Bunun korkular\u0131yla da biz b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fck; aman bir yere gitti\u011finizde Alevi kimli\u011finizi \u00e7ok belli etmeyin, ortamlara bak\u0131n, ortamlara g\u00f6re a\u00e7\u0131l\u0131n.<\/p>\n B\u00fcy\u00fcklerin hep bize a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131, \u00f6\u011fretti\u011fi bunlar oldu. Yani bunlar\u0131 ya\u015fad\u0131k, deneyimledik. Ayn\u0131 zamanda bu politikalara kar\u015f\u0131 bir taraftan bu korku varken, ama bu korkunun besledi\u011fi bir \u00f6fke ve nefret de vard\u0131 devlete ve devlet politikas\u0131na. Yani o korku devletle bir g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelinde bir ili\u015fki ortaya \u00e7\u0131karm\u0131yor. Biz bu haf\u0131zay\u0131 da ald\u0131k ayn\u0131 zamanda o \u00e7evreden, aileden, k\u00fclt\u00fcrden, hepsini i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131k. Kad\u0131n olarak da ezilen bir kimlik, kad\u0131n kimli\u011fi de cinsiyet\u00e7i k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, egemen sistemin, erkek egemen devletin, politikalar\u0131n yok sayd\u0131\u011f\u0131, ezdi\u011fi, s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir kimlik. Elbette bunun da ya\u015fatt\u0131klar\u0131, yaratt\u0131klar\u0131, olu\u015fturduklar\u0131 var ki\u015fi olarak bende ve benim gibi olan t\u00fcm kad\u0131nlarda, t\u00fcm yolda\u015flarda ku\u015fkusuz. Yani b\u00fct\u00fcn bunlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131yla bulu\u015funca ku\u015fkusuz bu yeni bir ki\u015filik olu\u015fumunda \u00e7ok \u00f6nemli etkide bulunuyor. Art\u0131k o evden \u00e7\u0131kan insan de\u011filsiniz. Siz bamba\u015fka bir insans\u0131n\u0131z. Siz b\u00f6yle herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, kurgulad\u0131\u011f\u0131, kendince empati kurdu\u011fu bir insan olam\u0131yorsunuz. \u015eu anda \u00f6rne\u011fin, yani \u015fu mevcut ko\u015fullarda T\u00fcrkiye’ye gitmeyi hayal etmiyorum. Yani \u015fu anda T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131k bir cezaevidir. Korkun\u00e7 bir bask\u0131 ve zul\u00fcm alt\u0131nda insanlar ya\u015f\u0131yor, g\u00fcnl\u00fck olarak ki\u015filikleri par\u00e7alan\u0131yor, yani eme\u011fini sat\u0131yor, kalemini sat\u0131yor, yani ger\u00e7ekten \u00e7ok ciddi bir bu politikalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir dejenere olma durumu var, \u00e7\u00fcr\u00fcme h\u00e2li de var.<\/p>\n O a\u00e7\u0131dan yani \u2018oturup da bir simit yeseydim, bir Dersim\u2019e gitseydim\u2019 falan gibi d\u00fc\u015f\u00fcncelerim olmaz. Bu ko\u015fullarda hele hi\u00e7 olmaz. Yani bu \u015fekillenen ki\u015filik, bizde olu\u015fan ki\u015filik, zihniyet neye \u00f6zlem duyar; \u00f6zg\u00fcr bir T\u00fcrkiye’ye, demokratik, e\u015fit bir T\u00fcrkiye’ye, ger\u00e7ekten b\u00f6yle… Kendini \u00f6zg\u00fcrce ifade edece\u011fin, her kesimin, her farkl\u0131 kimli\u011fin \u00f6zg\u00fcrce kendisini ifade etti\u011fi, kendisini \u00f6zg\u00fcrce \u00f6rg\u00fctledi\u011fi, yerel demokrasinin T\u00fcrkiye’nin geneline yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, demokratikle\u015fen bir T\u00fcrkiye’nin \u00f6zlemini duyar, \u00f6zlemini \u00e7eker. Yani \u015funu demek istiyorum; b\u00fcy\u00fck bir heyecanla gelmeyi bekliyorlar, yol bekliyorlar, kim d\u00f6necek heyecan\u0131 var filan gibi. Vallahi \u00f6yle kimsenin bu h\u00e2lde yol bekledi\u011fi yoktur. Kimsenin \u00f6yle bu mevcut duruma \u00f6zlem, yani bu ko\u015fullarda gidip \u00e7al\u0131\u015fma, kalma, ya\u015fama \u00f6zlemi hi\u00e7 yoktur. Yani onu \u00e7ok rahatl\u0131kla belirtebilirim.<\/p>\n Onlarca y\u0131ld\u0131r verdi\u011fimiz m\u00fccadelenin bir de hayat\u0131m\u0131z boyunca ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n, tecr\u00fcbe ettiklerimizin bizde geli\u015ftirdi\u011fi bir haf\u0131za var, zihniyet var, Bunun \u015fekillendirdi\u011fi bir duygusal ve ruhsal yap\u0131 var ve bunun toplam\u0131 da bir ki\u015filik var. Biraz siyasete de toplumsal ya\u015fama da hayata da m\u00fccadeleye de s\u0131radan bir ya\u015fama da biz bu paradigmayla bak\u0131yoruz. O y\u00fczden bunun da b\u00f6yle anla\u015f\u0131lmas\u0131 biraz zor olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Bese Hozat, T24’ten gazeteci Tu\u011f\u00e7e Tatari’ye bir r\u00f6portaj verdi. Hozat,\u00a0 Kandil’de ulus devlet hedefinden vazge\u00e7tiklerini s\u00f6yledi: “Ulus devlet hi\u00e7bir halk i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck getirmemi\u015ftir.” dedi. Hozat ayr\u0131ca \u00d6calan ve bir \u00e7ok \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticinin hi\u00e7 bir zaman silah kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve yasa \u00e7er\u00e7evesinde “silah kullanmam\u0131\u015f” olarak de\u011ferlendirmelerini istedi. \u201cAbdullah \u00d6calan’\u0131n “tek […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1039563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[31],"class_list":["post-1039562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategory","tag-onemli"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":8}},"seo_head":"\n