T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Hukuk Politikalar\u0131 Kurulu Ba\u015fkanvekili Mehmet U\u00e7um, Anadolu Ajans\u0131 i\u00e7in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede yeni anayasada “etnik ve kimlik siyasetlerine” yer olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
U\u00e7um, “Hi\u00e7 kimse yeni anayasan\u0131n etnik ve kimlik siyasetleri \u00fczerinden m\u00fczakere edilece\u011fi beklentisine girmesin” ifadesini kulland\u0131. Ona g\u00f6re demokrasinin ilerletilmesi ve yeni anayasa ancak “Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye” s\u00fcreci tamamland\u0131ktan ve kimlik siyasetleri “zihinlerde de bittikten” sonra g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n
“Diyalog ayr\u0131, m\u00fczakere ayr\u0131”<\/strong><\/p>\n U\u00e7um, “Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye”yi bir “diyalog s\u00fcreci”, yeni anayasay\u0131 ise bir “m\u00fczakere s\u00fcreci” olarak tan\u0131mlad\u0131. Diyalog s\u00fcrecinin muhataplar\u0131n\u0131 \u00d6calan, ona ba\u011fl\u0131 y\u00f6neticiler ve yasal alandaki temsilciler olarak s\u0131ralayan U\u00e7um, yeni anayasa ve demokrasi taleplerinin s\u00fcrecin \u015fart\u0131 olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesini “asla kabul edilemez” olarak nitelendirdi.<\/p>\n Hedefte Hareket Y\u00f6netimi ve DEM Parti var<\/strong><\/p>\n U\u00e7um, \u00d6calan’\u0131n stat\u00fcs\u00fc ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 s\u00fcreci “yapay sorunlarla aksatma” giri\u015fimi olarak tan\u0131mlad\u0131. Hareket Y\u00f6netimi’nin kendi ajandas\u0131n\u0131 “\u00d6calan’\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veya stat\u00fcs\u00fc \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn arkas\u0131na” gizledi\u011fini ve bunun silah b\u0131rakman\u0131n tespiti a\u015famas\u0131nda “ayak s\u00fcr\u00fcmelere” yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n DEM Parti’nin yeniden yap\u0131lanma tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da “etnik siyasete savrulmaya” neden oldu\u011funu s\u00f6yleyen U\u00e7um, ad\u0131n\u0131 vermedi\u011fi bir yasal y\u00f6neticinin kendisini s\u00fcrecin merkezinde g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n “\u00f6nemi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” ifade etti.<\/p>\n Kritik e\u015fik: Y\u0131l sonuna kadar MGK karar\u0131<\/strong><\/p>\n U\u00e7um, s\u00fcrecin bir sonraki a\u015famas\u0131 i\u00e7in tarih de verdi. \u00d6rg\u00fct\u00fcn silah b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit ve teyidine ili\u015fkin Milli G\u00fcvenlik Kurulu (MGK) karar\u0131n\u0131n 2026 sona ermeden al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini yazd\u0131.<\/p>\n Bu karar Resmi Gazete’de yay\u0131mland\u0131ktan sonra, kapsamdaki ki\u015filer alt\u0131 ay i\u00e7inde yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuru yaparak 7595 say\u0131l\u0131 Kanun’daki erteleme h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanabilecek.<\/p>\n U\u00e7um’un AA Analiz’de yay\u0131mlanan de\u011ferlendirmesini oldu\u011fu gibi veriyoruz:<\/p>\n \u201cDaha \u00f6nce ifade etti\u011fimiz gibi Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye hedefine y\u00f6nelik s\u00fcrecin ad\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci de\u011fil ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecidir. Ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde \u00e7ok \u00f6nemli bir mesafe al\u0131nd\u0131.<\/p>\n S\u00fcrecin \u00f6zeti<\/strong><\/p>\n Bir devlet inisiyatifi ve politikas\u0131 olan Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye s\u00fcreci, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr y\u00f6n\u00fcyle \u00dclke Liderimiz Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n 25-26 A\u011fustos 2024’te Ahlat ve Malazgirt programlar\u0131nda ortaya koydu\u011fu yeni paradigmayla fikren ba\u015flad\u0131. B\u00fcy\u00fck bir tecr\u00fcbeye ve bilgeli\u011fe sahip Say\u0131n Devlet Bah\u00e7eli\u2019nin cesur ve \u00f6nc\u00fc \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla pratik yola girdi. \u00d6calan\u2019\u0131n 27 \u015eubat 2025 g\u00fcnl\u00fc tarihi a\u00e7\u0131klamas\u0131yla merhale katetti. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin ola\u011fan s\u00fcre\u00e7lerinden farkl\u0131 olarak ve tarihe ge\u00e7en rutin d\u0131\u015f\u0131 faaliyeti ve yasama i\u015flemiyle Komisyon \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve 467 milletvekilinin kabul oyu verdi\u011fi \u00e7er\u00e7eve yasayla s\u00fcrd\u00fc. Nihayet 18 A\u011fustos 2026 tarihinde \u00e7er\u00e7eve yasan\u0131n yani ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci kanununun Resmi Gazete’de yay\u0131mlanmas\u0131yla yeni bir d\u00f6neme ad\u0131m at\u0131ld\u0131.<\/p>\n Daha \u00f6nce t\u00fcm y\u00f6nleriyle ve detayl\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z (23, 27 ve 30 A\u011fustos 2026 tarihli AA Analiz yaz\u0131lar\u0131) 7595 say\u0131l\u0131 Milli Dayan\u0131\u015fma ve Toplumsal B\u00fct\u00fcnle\u015fmenin G\u00fc\u00e7lendirilmesine Dair Kanun, ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin hukukunu d\u00fczenliyor. Bu yeni d\u00f6nem esas olarak 7595 say\u0131l\u0131 Kanun’un uygulama a\u015famalar\u0131n\u0131n ad\u0131m ad\u0131m ilerlemesiyle somut i\u00e7erik kazanacak. Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra gerekli ad\u0131mlar h\u0131zla at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Hemen Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Takip ve De\u011ferlendirme Kurulu olu\u015fturuldu. Kurul, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi toplant\u0131larla hem s\u00fcrece ili\u015fkin planlamalar\u0131n\u0131 yapt\u0131 hem de kanun gere\u011fi alt komisyonlar\u0131 belirledi. Sahada tespit i\u00e7in gerekli olan pratikler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Bu pratiklerin giderek h\u0131zlanaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu ba\u011flamda 7595 say\u0131l\u0131 Kanun’un \u00f6zellikle erteleme kurumuna ili\u015fkin d\u00fczenledi\u011fi a\u015famalara bir kez daha g\u00f6z atmakta fayda var.<\/p>\n Ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci kanunundaki erteleme kurumuyla ilgili a\u015famalar<\/strong><\/p>\n Ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci hukukunun ana kurumu olan erteleme uygulamas\u0131 a\u015famalara tabidir. Bunlar, genel ko\u015ful, \u00f6zel ko\u015ful, de\u011ferlendirme, karar, s\u00fcre\u00e7 ve sonu\u00e7 a\u015famalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ertelemenin devreye girebilmesi i\u00e7in genel ko\u015ful, \u00f6rg\u00fct\u00fcn fiili varl\u0131\u011f\u0131na son verdi\u011fine, silah ve m\u00fchimmat\u0131n teslim edildi\u011fine ili\u015fkin tespitlerin teyidine dair MGK karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve bu karar\u0131n Resmi Gazete’de yay\u0131mlanmas\u0131d\u0131r. Genel ko\u015ful, tespit, teyit ve ilan unsurlar\u0131ndan olu\u015fuyor.<\/p>\n \u0130landan sonra 6 ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde kapsamdaki ki\u015filerin yetkili mercilere yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvurusu \u00f6zel ko\u015fuldur. Ba\u015fvuru sahipleri, yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvurular\u0131n\u0131 bizzat yapabilecekleri gibi avukatlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da yapabilir. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi kapsamdaki ki\u015filerin tamam\u0131n\u0131n 6 ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde ba\u015fvuru yapmas\u0131, 2 ve 3 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrelerden sonra yap\u0131lacak de\u011ferlendirmeler bak\u0131m\u0131ndan isabetli olur.<\/p>\n Ba\u015flang\u0131\u00e7 de\u011ferlendirmesi, ba\u015fvurular\u0131 takiben yetkili yarg\u0131 mercilerinin (cumhuriyet savc\u0131l\u0131klar\u0131, mahkemeler ve infaz hakimlikleri) yapaca\u011f\u0131 incelemeyi ifade eder. \u0130ncelemenin ilk a\u015famas\u0131, ba\u015fvurucunun, yasan\u0131n ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan kapsam\u0131na girip girmedi\u011fini tespit etmektir. Ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan kapsam belirlenirken ba\u015fvurucunun PKK\/KCK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 herhangi bir olu\u015fumla ili\u015fkili olup olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilir. E\u011fer bu ili\u015fki varsa devam\u0131nda ki\u015fiyle ili\u015fkili su\u00e7lar\u0131n yasa kapsam\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131r. Son olarak ki\u015finin istisnalar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu belirlenir.<\/p>\n Bu incelemelerden sonra karar a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilir. Buna g\u00f6re ba\u015fvurucu, ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan yasa kapsam\u0131na giriyorsa, ili\u015fkili su\u00e7 ya da su\u00e7lar da yasan\u0131n kapsam\u0131ndaysa ve istisna su\u00e7lardan de\u011filse ba\u015fvurucunun talebi kabul edilir, erteleme karar\u0131 verilir. Yani erteleme karar\u0131 i\u00e7in 3 ko\u015fulun birlikte ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir. Bu nedenle ba\u015fvurucu, ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan yasan\u0131n kapsam\u0131nda de\u011filse, kapsamda olsa dahi ili\u015fkili su\u00e7 ya da su\u00e7lar yasada yer alm\u0131yorsa, alsa dahi bu su\u00e7 e\u011fer istisna su\u00e7lardansa ba\u015fvurucunun talebi reddedilir. Kararlara kar\u015f\u0131 itiraz hakk\u0131 vard\u0131r. \u0130tiraz sonucu veya itiraz edilmeden kararlar kesinle\u015fince erteleme s\u00fcresi ba\u015flar.<\/p>\n Erteleme s\u00fcresindeki takip, s\u00fcre\u00e7 a\u015famas\u0131n\u0131 ifade eder. Erteleme s\u00fcresinde bir ter\u00f6r su\u00e7u i\u015flenmemesi halinde ise sonu\u00e7 a\u015famas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir. Ki\u015finin hukuksal durumuna g\u00f6re takipsizlik, d\u00fc\u015fme veya infaz edilmi\u015f say\u0131lma karar\u0131 verilir.<\/p>\n \u00d6calan\u2019\u0131n stat\u00fcs\u00fc tart\u0131\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n S\u00fcrecin a\u00e7\u0131k ya da \u00f6rt\u00fcl\u00fc kar\u015f\u0131t\u0131 olan baz\u0131 odaklar ve akt\u00f6rler, \u00d6calan\u2019\u0131n stat\u00fcs\u00fc konusunu amac\u0131ndan ve i\u015flevinden kopartarak farkl\u0131 noktalara ta\u015f\u0131yor. Oysa konu tamamen \u00d6calan\u2019\u0131n 27 \u015eubat 2025 tarihli a\u00e7\u0131klamas\u0131nda ortaya koydu\u011fu devletle ve toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fme perspektifine uygun \u00fcstlendi\u011fi rol\u00fc yerine getirebilmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flamakla ilgilidir.<\/p>\n \u0130mral\u0131\u2019da cezaevi binas\u0131na ba\u011fl\u0131 bir \u00fcnite olarak yap\u0131lan mekan, \u00d6calan\u2019\u0131n rol\u00fcne ve g\u00f6revine uygun \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7indir.<\/p>\n Vakti geldi\u011finde \u00d6calan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fme \u00e7e\u015fitlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde devletle ve toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fme perspektifine y\u00f6nelik yapmas\u0131 gereken i\u015flerin bir gere\u011fi olacakt\u0131r.<\/p>\n Hal b\u00f6yleyken \u00d6calan\u2019a \u00fczerine d\u00fc\u015feni uygun \u015fekilde yapmas\u0131 i\u00e7in sa\u011flanan imkanlar\u0131 bir t\u00fcr serbest b\u0131rakma veya imtiyaz sa\u011flama gibi de\u011ferlendirmek, s\u00fcrecin rutin d\u0131\u015f\u0131 \u00f6zelli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 eden ve iyi niyetli olmayan bir bak\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda bu imkanlar\u0131 de\u011fersizle\u015ftirerek hatta \u00d6calan\u2019\u0131n dahi g\u00fcndeminde olmayan, \u00f6rne\u011fin \u00f6zg\u00fcr kalmas\u0131 gibi konular\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kararak s\u00fcreci yapay sorunlarla aksatmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bak\u0131\u015f\u0131 da ayn\u0131 derecede sorunlu ve iyi niyetten uzakt\u0131r.<\/p>\n Bu fikri \u00e7arp\u0131tmalar\u0131n s\u00fcrece y\u00f6nelik aksatma \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ortadad\u0131r ama hangi tarafta olursa olsun aksatma gayretinde olanlar, bu i\u015fi ba\u015faramayacakt\u0131r. S\u00fcre\u00e7teki pratik ilerlemeler de bunun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n Di\u011fer baz\u0131 aksatma gayretleri<\/strong><\/p>\n S\u00fcrece y\u00f6nelik pratik ve fikri aksatma \u00e7abalar\u0131 ba\u015fka konularda da g\u00f6zleniyor. \u00d6rne\u011fin, m\u00fcnfesih ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ve ba\u011flant\u0131l\u0131 olu\u015fumlar ile legal yap\u0131larda yer alan kimi ki\u015fi ve gruplar\u0131n kendi ajandalar\u0131 \u00fczerinden s\u00fcrece y\u00f6nelik fikri sata\u015fmalar\u0131na \u00e7ok s\u0131k rastlan\u0131yor. Bunlar, ya s\u00fcrecin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 halinde kendileri i\u00e7in de \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck demokratik kat\u0131l\u0131m imkanlar\u0131n\u0131n do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlar ya da demokratik alan\u0131n ve kat\u0131l\u0131m imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015flemesini kendileri i\u00e7in tehdit say\u0131yorlar. Her iki bak\u0131\u015f da s\u00fcreci aksatma gayreti olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yakla\u015f\u0131mlar, pratik s\u00fcre\u00e7te \u00f6zellikle tespit a\u015famas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayak s\u00fcrmelere sebebiyet veren sonu\u00e7lar da do\u011furuyor. Bunu kabullenmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n Yine an\u0131lan mecralarda baz\u0131 \u00e7evrelerin de demokratik siyaset i\u00e7inde pozisyon sava\u015flar\u0131 i\u00e7ine girdikleri g\u00f6zleniyor. DEM\u2019in yeniden yap\u0131lanma s\u00fcreci veya Demokratik Cumhuriyet Hareketi ya da Yurtsever Sol Demokrasi adlar\u0131 alt\u0131nda yeniden bir yap\u0131lanmaya girilmesi, pozisyon ve stat\u00fc sava\u015flar\u0131n\u0131 tetikliyor olabilir. Bunlar, elbette kendi konular\u0131d\u0131r. Nas\u0131l y\u00f6neteceklerine kendileri karar verir ancak bu i\u00e7 \u00e7eki\u015fmelerin s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun \u00fcreten diller kurulmas\u0131na, \u00f6zellikle etnik siyasete savrulmaya sebebiyet verdi\u011fi de bir ger\u00e7ektir. Yine yap\u0131c\u0131 demokratik muhalefet yerine yanl\u0131\u015f ba\u011flamlarda ve yavan yakla\u015f\u0131mlarla “Kim devletin genel ve \u00f6zel uygulamalar\u0131na daha fazla itiraz ediyor” yar\u0131\u015f\u0131na giriliyor. T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik ve s\u00fcreci de baltalamak isteyen Bat\u0131c\u0131 ve neoliberal ideolojik sald\u0131r\u0131lar\u0131n destek\u00e7ili\u011fini yapanlara rastlan\u0131yor.<\/p>\n T\u00fcm bunlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi ve s\u00fcrecin y\u00fcr\u00fct\u00fcm\u00fc ve y\u00f6netiminde bu tip fikri ve pratik aksatma gayretlerine kar\u015f\u0131 tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu da bilinmesi gereken bir husustur.<\/p>\n Diyalog ve m\u00fczakere ayr\u0131m\u0131 ile dikkat edilmesi gereken hususlar<\/strong><\/p>\n Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye, bir diyalog s\u00fcrecidir. Yeni Anayasa, bir m\u00fczakere s\u00fcrecidir. Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019nin gerektirdi\u011fi hukuksal s\u00fcre\u00e7ler de bu diyalog s\u00fcrecinin unsurlar\u0131d\u0131r. Demokrasinin ilerletilmesi ise m\u00fczakere s\u00fcrecinin konusudur.<\/p>\n Diyalog s\u00fcrecinin muhatab\u0131 \u00d6calan, ona ba\u011fl\u0131 y\u00f6neticiler ve di\u011fer kadrolar, ba\u011flant\u0131l\u0131 olu\u015fumlar ile yasal s\u00fcre\u00e7teki temsilcilerdir. Bu noktada irade seviyelerinin s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 da \u00f6nemlidir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde pop\u00fcler olan veya yasal alanda y\u00f6netici rol\u00fc bulunan kimilerinin irade olarak etkisiz olduklar\u0131na, s\u00fcrece ili\u015fkin bir fikirlerinin de olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat etmek \u00f6nemlidir. Bu kategoridekilerin verdikleri sorunlu mesajlar\u0131 ay\u0131rt etmek ve farkl\u0131 de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n Esas olan \u00d6calan\u2019\u0131n ve ona ba\u011fl\u0131 unsurlar\u0131n, \u00d6calan\u2019\u0131n devletle ve milletle b\u00fct\u00fcnle\u015fme perspektifine uygun \u015fekilde ortaya koyduklar\u0131 iradedir. Buna ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde etnik siyaseti \u00f6ne \u00e7\u0131kararak hareket edenlerin hem irade olarak hem siyaset dili a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkisiz olduklar\u0131n\u0131 ve bir sapma olarak de\u011ferlendirildiklerini g\u00f6rmek gerekir. \u00d6rne\u011fin, be\u015finci kademede bile sadece tali bir rol\u00fc olan yasal bir y\u00f6neticinin etnik siyaset dili kullan\u0131p ya da demagojik muhalefet kurarak, sonra da kendisini s\u00fcrecin merkezinde tarif etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00e7ok da bir \u00f6nemi yoktur.<\/p>\n \u0130rade olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6z\u00fcken \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinin sorunu ise kendilerine ili\u015fkin ajandalar\u0131n\u0131 \u00d6calan\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veya stat\u00fcs\u00fc \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn arkas\u0131na gizleyerek yapay bir tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131karma \u00e7abalar\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelikle de s\u00fcrecin tespit a\u015famas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ikircikli tutumlar, ayak s\u00fcr\u00fcmeler ortaya \u00e7\u0131kmakta ve kendilerine y\u00f6nelik g\u00fcvenilmezlik iddialar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine zemin olu\u015fmaktad\u0131r. Bu durum kimseye fayda sa\u011flamaz.<\/p>\n Sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi yerine sadece d\u00f6n\u00fc\u015fmesini ve daimi hale gelmesini isteyenler, mevcut stat\u00fclerini korumak i\u00e7in bunu zorluyorlar ama g\u00f6r\u00fclmelidir ki eskinin devam\u0131 art\u0131k maddeten m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ok yaydan \u00e7\u0131kt\u0131 ve hedefe varacakt\u0131r. Bu nedenle bir an \u00f6nce ikircikli tutumlardan, tespit s\u00fcrecini aksatma e\u011filimlerinden vazge\u00e7ilmeli ve tespit s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in daha fazla \u00e7aba g\u00f6sterilmelidir. Bo\u015fa k\u00fcrek \u00e7ekme d\u00f6nemi art\u0131k geride kald\u0131. S\u00fcrecin tamama ermesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemeyece\u011fi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc idrak edilmelidir. Herkes, 2026 y\u0131l\u0131 tamamlanmadan tespit ve teyide ili\u015fkin MGK karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve ilan edilmesi i\u00e7in en y\u00fcksek \u00e7abay\u0131 g\u00f6stermelidir. MGK karar\u0131n\u0131n ilan\u0131, s\u00fcrecin ilerlemesinde \u00e7ok \u00f6nemli bir e\u015fi\u011fin a\u015f\u0131lmas\u0131 manas\u0131na gelecektir.<\/p>\n Demokrasinin ilerletilmesi ve yeni anayasa<\/strong><\/p>\n Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinden tamamen farkl\u0131 dinamiklere sahip, konusu demokrasinin ilerletilmesi ve yeni anayasa olan demokratik m\u00fczakere s\u00fcrecinin muhatab\u0131 T\u00fcrk milletinin b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131, T\u00fcrkiye toplumunun b\u00fct\u00fcn kesimleri, T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u00fcmeleridir. Me\u015fru ve hukuki zemindeki siyasi ve sosyal temsilcilerdir. Diyalo\u011fun muhataplar\u0131, T\u00fcrkiye halk\u0131 ad\u0131na m\u00fczakere muhatab\u0131ym\u0131\u015f gibi davranamaz. Elbette s\u00fcre\u00e7 tamamland\u0131ktan sonra me\u015fru ve demokratik bir akt\u00f6r olarak m\u00fczakere s\u00fcrecinde yer almalar\u0131 beklenir hatta e\u015f zamanl\u0131 olarak diyalog ve m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7lerini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmadan demokrasi ve yeni anayasa perspektifi konusunda aktif olmalar\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak yeni anayasa ve demokrasi konusundaki yakla\u015f\u0131mlar\u0131 diyalog s\u00fcrecinin \u015fart\u0131 olarak g\u00fcndeme getirmek asla kabul edilemez.<\/p>\n Fark\u0131na var\u0131lmas\u0131 gereken temel hakikat \u015fudur: Demokrasinin ilerlemesi ve yeni anayasa ancak Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7i\u015fin tamamlanmas\u0131yla, etnik ve kimlik siyasetlerinin geride b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla, bu konulara ili\u015fkin sorunlar\u0131n pratikte bitti\u011fi gibi zihinlerde de bitmesiyle milletin tamam\u0131n\u0131n i\u015fi olarak ele al\u0131nacak ve hayata ge\u00e7ecektir. Hi\u00e7 kimse yeni anayasan\u0131n etnik ve kimlik siyasetleri \u00fczerinden m\u00fczakere edilece\u011fi beklentisine girmesin. Yeni anayasada etnik ve kimlik siyasetlerine ili\u015fkin yakla\u015f\u0131mlar olaca\u011f\u0131 vehmine kap\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n Yeni anayasa, milletin, toplumun ve halk\u0131n tamam\u0131n\u0131n g\u00fcndemidir. Ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir bak\u0131\u015f\u0131n de\u011fil kapsay\u0131c\u0131 ve b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici bir felsefenin eseri olacakt\u0131r. Bu felsefeyle TBMM\u2019nin 28. d\u00f6neminin kalan s\u00fcresinde yani 2028 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lacak se\u00e7imlere kadar yeni anayasa m\u00fczakereleri bir sonuca ula\u015fmay\u0131 hedefleyebilir ancak bu d\u00f6nemde konu, muhtemelen yeni anayasan\u0131n temel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 hususunda bir fikri olgunluk olu\u015fturma seviyesinde kalabilir. Bu dahi \u00f6nemli bir ilerleme olur. Bununla birlikte Meclisin 29. d\u00f6neminde yeni anayasan\u0131n en geni\u015f mutabakatla kabul edilip halk\u0131n onay\u0131na sunulmas\u0131, art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir ad\u0131m olarak ifade edilebilir.<\/p>\n Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7i\u015fin tamamlanmas\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fckseli\u015fi ba\u015flayacak ve b\u00fcy\u00fck reformlar d\u00f6nemine ad\u0131m at\u0131lacakt\u0131r. O y\u00fczden Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine farkl\u0131 manalar y\u00fcklemeye \u00e7al\u0131\u015fanlar, bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmelidir. Bilge lider Say\u0131n Devlet Bah\u00e7eli\u2019nin dedi\u011fi gibi, “‘Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye’ teslimiyet de\u011fildir. ‘Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye’ taviz de\u011fildir. ‘Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye’ ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle pazarl\u0131k de\u011fildir. ‘Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye’ devleti zay\u0131flatmak, milli iradeyi gev\u015fetmek, aziz milletimizin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgilerini \u00e7i\u011fnemek, hassasiyetlerini kurcalamak, g\u00fcvenlik ilkelerini suland\u0131rmak hi\u00e7 de\u011fildir.” (5 May\u0131s 2026).<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan\u2019\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere: \u201cT\u00fcm b\u00f6lgemizde ter\u00f6r\u00fcn yerini huzurun, istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yerini refah\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yerini bar\u0131\u015f\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcnlere hep beraber kavu\u015faca\u011f\u0131z. Buna kimse engel olamayacak. Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye hedefimizle aram\u0131za kimse giremeyecek\u201d (3 Ekim 2026).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Hukuk Politikalar\u0131 Kurulu Ba\u015fkanvekili Mehmet U\u00e7um, Anadolu Ajans\u0131 i\u00e7in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede yeni anayasada “etnik ve kimlik siyasetlerine” yer olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. U\u00e7um, “Hi\u00e7 kimse yeni anayasan\u0131n etnik ve kimlik siyasetleri \u00fczerinden m\u00fczakere edilece\u011fi beklentisine girmesin” ifadesini kulland\u0131. Ona g\u00f6re demokrasinin ilerletilmesi ve yeni anayasa ancak “Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye” s\u00fcreci tamamland\u0131ktan ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1039570,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[31],"class_list":["post-1039569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ortadogu","tag-onemli"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":8}},"seo_head":"\n