Ortado\u011fu ve K\u00f6rfez co\u011frafyas\u0131, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda kurulan klasik g\u00fcvenlik dengelerinin tamamen sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin kendi ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 tarihi bir e\u015fikten ge\u00e7iyor.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan aras\u0131nda imzalanan Mekke Ortak Savunma Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 tam da bu b\u00fcy\u00fck resmin i\u00e7ine oturtarak okumak gerekiyor. Uluslararas\u0131 bas\u0131nda ve k\u00fcresel strateji merkezlerinde yap\u0131lan ciddi analizler, bu ad\u0131m\u0131 bas\u0131ndaki abart\u0131l\u0131 sloganlar\u0131n \u00f6tesinde, b\u00f6lgesel d\u00fczenin yeniden bi\u00e7imleni\u015fi olarak ele al\u0131yor.<\/p>\n
Bu ittifak\u0131n arkas\u0131ndaki temel dinamik, Suudi Arabistan liderli\u011findeki K\u00f6rfez sermayesinin Washington\u2019a olan sars\u0131lmaz g\u00fcvenini kaybetmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. ABD\u2019nin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ana odak noktas\u0131n\u0131 \u00c7in ve Pasifik b\u00f6lgesine kayd\u0131rmas\u0131, Ortado\u011fu\u2019daki taahh\u00fctlerini azaltmas\u0131 ya da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi, K\u00f6rfez ba\u015fkentlerinde derin bir g\u00fcvenlik endi\u015fesi yaratt\u0131. \u00d6zellikle Yemen\u2019deki Husi hareketinin s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan f\u00fcze ve S\u0130HA sald\u0131r\u0131lar\u0131, Riyad y\u00f6netimine ABD g\u00fcvenlik \u015femsiyesinin her an delinebilece\u011fini ac\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6sterdi. Suudi Arabistan bu tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda, bir yandan Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019nin \u0130srail ile yak\u0131nla\u015farak b\u00f6lgede kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131 n\u00fcfuz alan\u0131n\u0131 dengelemek, di\u011fer yandan da kendi topraklar\u0131n\u0131 ve enerji altyap\u0131s\u0131n\u0131 koruyabilmek i\u00e7in yeni m\u00fcttefikler aray\u0131\u015f\u0131na girdi.<\/p>\n
\u0130\u015fte Mekke\u2019de temelleri at\u0131lan bu yap\u0131, tam olarak birbirini tamamlayan \u00fc\u00e7 farkl\u0131 g\u00fcc\u00fcn birle\u015fimi \u00fczerine kurguland\u0131. Suudi Arabistan\u2019\u0131n devasa finansal g\u00fcc\u00fc ve diplomatik a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin NATO tecr\u00fcbesine sahip operasyonel ordusu ve savunma sanayisindeki teknolojik hamleleriyle, Pakistan\u2019\u0131n ise n\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Do\u011fu Asya hatt\u0131ndaki konvansiyonel g\u00fcc\u00fcyle birle\u015fti. Bu durum, ka\u011f\u0131t \u00fczerinde b\u00f6lgedeki her t\u00fcrl\u00fc hasma kar\u015f\u0131 muazzam bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kalkan\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n
Ancak sahadaki ger\u00e7eklik, ka\u011f\u0131t \u00fczerindeki bu ideal tablodan \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahip. Yemen sahas\u0131 ve Husi denklemi, bu ittifak\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyen en s\u0131cak test alan\u0131 durumunda. Riyad y\u00f6netimi, bu pakt sayesinde arkas\u0131na T\u00fcrk savunma teknolojisini ve Pakistan\u2019\u0131n askeri deste\u011fini alarak Husiler ve onlar\u0131n arkas\u0131ndaki \u0130ran kar\u015f\u0131s\u0131nda elini g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedeflerken; \u0130ran ve Husi cephesi bu hamleyi kendilerini ku\u015fatmaya y\u00f6nelik do\u011frudan bir askeri blokla\u015fma olarak de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n
K\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise Washington, kendi askeri ve mali y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletecek, \u00c7in\u2019in b\u00f6lgedeki n\u00fcfuzunu s\u0131n\u0131rlayacak ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019deki deniz ticareti g\u00fcvenli\u011fini destekleyecek b\u00f6yle bir b\u00f6lgesel dayan\u0131\u015fmaya kapal\u0131 bir itiraz sunmuyor. \u0130srail ise K\u0131z\u0131ldeniz hatt\u0131nda Husi tehdidinin bask\u0131lanmas\u0131ndan memnun olmakla birlikte, T\u00fcrkiye ve Pakistan gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc akt\u00f6rlerin K\u00f6rfez g\u00fcvenli\u011finde birincil rol \u00fcstlenmesini kendi uzun vadeli hareket alan\u0131n\u0131 daraltabllecek bir geli\u015fme olarak mesafeyle takip ediyor.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, uluslararas\u0131 analizlerin birle\u015fti\u011fi en rasyonel nokta \u015fudur: Mekke \u0130ttifak\u0131 ne T\u00fcrk medyas\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda sunuldu\u011fu gibi d\u00fcnyay\u0131 tek g\u00fcnde de\u011fi\u015ftirecek entegre bir “\u0130slam NATO’su”, ne de i\u00e7i bo\u015f bir diplomasi ka\u011f\u0131d\u0131d\u0131r. Bu yap\u0131, ortak bir karargaha veya tek bir komuta zincirine sahip olmaktan ziyade, stratejik bir niyet beyan\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dc\u00e7 \u00fclkenin askeri doktrinlerinin, siyasi \u00f6nceliklerinin ve b\u00f6lgesel krizlere bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, pakt\u0131n as\u0131l g\u00fcc\u00fc do\u011frudan bir sava\u015fa girmekten ziyade siyasi bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k \u00fcretmektir. T\u00fcrkiye ve Pakistan\u2019\u0131n K\u00f6rfez\u2019in kendi i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na veya Yemen\u2019deki kara sava\u015flar\u0131na ne derece fiilen \u00e7ekilmek isteyece\u011fi belirsizli\u011fini korurken, bu ortakl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fini kriz anlar\u0131nda sergilenecek pratik koordinasyonun derecesi belirleyecektir.<\/p>\n
Ya\u015far Bazencir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ortado\u011fu ve K\u00f6rfez co\u011frafyas\u0131, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda kurulan klasik g\u00fcvenlik dengelerinin tamamen sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin kendi ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 tarihi bir e\u015fikten ge\u00e7iyor. Son d\u00f6nemde T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan aras\u0131nda imzalanan Mekke Ortak Savunma Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 tam da bu b\u00fcy\u00fck resmin i\u00e7ine oturtarak okumak gerekiyor. Uluslararas\u0131 bas\u0131nda ve k\u00fcresel strateji merkezlerinde yap\u0131lan […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1039630,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[31],"class_list":["post-1039713","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-forum","tag-onemli"],"seo_head":"\n