Orta Doğu’nun Çetin Denkleminde İstikrar Arayışı: Barzani Ekolünün Rasyonel Çizgisi Ve İç Sabotajların Gölgesindeki Kürt Siyaseti…

 Orta Doğu'nun Çetin Denkleminde İstikrar Arayışı: Barzani Ekolünün Rasyonel Çizgisi Ve İç Sabotajların Gölgesindeki Kürt Siyaseti...

Orta Doğu, tarih boyunca sınırların cetvelle çizildiği, kimliklerin çoğu zaman çalışma aparatı olarak kullanıldığı ve rasyonel aklın yerini sıklıkla ideolojik saplantılara bıraktığı çetin bir coğrafya oldu. Bu karmaşık kozmopolit yapı içerisinde Kürdlerin tarihsel kazanımlarını koruması ve bölge halklarıyla onurlu, müreffeh bir gelecek inşa etmesi; romantik hayallerden ziyade ayağı yere basan bir devlet aklını ve diplomatik olgunluğu zorunlu kılıyor. Bugün gelinen noktada, bu olgunluğu temsil eden ana siyasi lokomotifin, köklü bir tarihsel mirası yaslanan Barzani ekolü ve onun kurumsal iradesi olduğunu görmek için bölgedeki güç dengelerine bakmak yeterlidir.

Gnrl. Molla Mustafa Barzani’den Sn. Mesut Barzani’ye, oradan da bugün Hewler’de devletleşme ve kurumsallaşma mücadelesi veren kadrolara uzanan bu çizgi; Kürd siyasetinde maceracılığa karşı gerçekçiliği, yıkıcılığa karşı inşayı temsil etmektedir. Güneyde sıfırdan inşa edilen anayasal statü, küresel enerji hatlarına entegre olmuş bir ekonomi, farklı etnik ve dini azınlıklara sağlanan güvenli yaşam alanı ve komşu ülkelerle-özellikle Türkiye ile kurulan ekonomik ortaklıklar, bu ekolün rasyonel vizyonunun somut eserleridir. Barzani çizgisi, Kürdlerin geleceğinin bölge devletleriyle kavga ederek değil, onlarla karşılıklı saygı ve ortak çıkar temelinde uzlaşarak güvence altına alınabileceğini kanıtlamıştır.

Ne var ki, bu tarihi kazanımların ve rasyonel yürüyüşün önündeki en büyük engel, dış tehditlerden ziyade içeriden yükselen ve Kürd halkının geleceğini ipotek altına alan yıkıcı odaklardır. Bir yanda, kırk yılı aşkın süredir şiddeti ve kaosu tek yöntem olarak benimseyen PKK’nın Kürdlerin meşru ve anayasal kazanımlarını baltalayan tavrı; diğer yanda ise Süleymaniye merkezli Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) sergilediği, ulusal birlik ruhunu zedeleyen dar görüşlü ve teslimiyetçi politikaları, bölgeyi derin bir siyasi krizin eşiğine sürüklemiştir.

2024 seçimlerinin ardından iki yılı aşkın süre boyunca hükümetin kurulamaması ve geçtiğimiz günlerde KDP’nin anayasal bir zorunluluk olarak parlamentoyu işletme iradesine karşılık KYB yönetiminin hükümetten çekilip “paralel yönetim” tehdidinde bulunması, bu iç sabotajın en güncel ve tehlikeli tezahürüdür. Seçim sandığından çıkan milli iradeyi ve çoğunluk hukukunu hiçe sayarak, 1990’ların karanlık günlerine dönme imasında bulunmak; sadece Hewlér’deki meşru yönetime değil, bizzat Kürd halkının on yıllardır ağır bedeller ödeyerek elde ettiği statüye yönelik bir ihanettir. Süleymaniye hattının, bölgesel siyaset odaklarının ve PKK’nın Haşti Şabiye olan teslimiyetçi ve tavizkâr tutumu, hem Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin iç huzurunu dinamitlemekte hem de komşu ülkelerle kurulan hayati güvenlik ve ticaret köprülerini tehlikeye atmaktadır.

PKK’nın bölgedeki uzantılarının Kürdistan yönetimine değil, Haşdi Şabiye eklemlenen siyaseti, madalyonun iki yüzü gibidir. Her iki yapıda, Kürdlerin kurumsallaşmış, uluslararası meşruiyete sahip ve kendi ayakları üzerinde duran bir aktör olmasından rahatsızlık duymaktadır. Çünkü istikrarlı, müreffeh ve komşularıyla barışık bir Hewlér (Erbil), kaos ve çatışmadan beslenen bu yapıların varlık sebebini ortadan kaldırmaktadır.

Bugün Orta Doğu’nun yeniden şekilleneceği bu kritik eşikte, Kürdlerin lehine atılacak en hayati adım; macera arayan ideolojik saplantılara ve yerel iktidar hırslarına pirim vermeden, Barzani ekolünün temsil ettiği kurumsal akla sahip çıkmaktır. Kürd halkının geleceği; dağlarda tüketilen gençliklerde ya da Süleymaniye’den savrulan bölünme tehditlerinde değil, Hewlér’in temsil ettiği istikrar, diplomasi, ekonomik kalkınma ve bölgesel barış vizyonundadır. Kendi evinin içindeki bu suni krizleri aşabilen ve sırtındaki bu yıkıcı yüklerden kurtulan bir siyasi irade, sadece kendi halkının değil, tüm Orta Doğu’nun en güvenilir istikrar adası olmaya devam edecektir.

Mirza ALTUN