YNK’nin Kerkük’ü teslim etmesinin bedelini Kürtler ödüyor: Hala Kürtlerin makamları verilmedi
Kerkük’te yönetimin oluşturulması için YNK ile ile Muhammed Halbusi’nin Takaddum Partisi arasında imzalanan Reşid Oteli Anlaşması çatırdamaya başladı. Anlaşmaya göre valilik görevi Türkmenlere verilmiş olmasına rağmen, aradan iki ay geçmesine karşın Emniyet Genel Müdürü olması kararlaştırılan YNK Meclis Grubu Başkanı hâlâ görevine atanmadı.
Ayrıca Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) valiliği Türkmenlere devrettiği Kerkük’te, yeni Vali Muhammed Saman Ağa, göreve başlamasından sadece birkaç gün sonra, yardımcısının iki temel yetkisini geri çeken bir kararname yayımlamıştı.
Karar; emlak ve vatandaşlık işleri dairesi ile güvenlik izinleri dairesini valilik makamına yeniden bağlıyor. Daha önce vali yardımcısının yetkisi altında olan her iki daire, derhal geçerli olmak üzere artık doğrudan yeni valiye rapor verecek.
YNK’nin iddiasına göre “anlaşmalarında valilik makamına karşılık olarak Kürtler ve Araplara da birçok üst düzey idari görevin verilmesi gerekiyordu” fakat durumun böyle olmadığı ortaya çıktı. Anlaşma yapıldığı süreçte YNK’nin birçok yetkilisi Reşit Otel anlaşmasının Kürtlere kazandırdığını söylemişti. Fakat zaman böyle olmadığını ve Kürtlerin Kerkük’ten tamamen silindiğini gösteriyor.
Kürtlere devredilmesi gereken Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yanı sıra Tarım Müdürlüğü, Sağlık Müdürlüğü ve Mülteka Nahiyesi Müdürlüğü görevleri de hâlâ Arapların elinde bulunuyor.
Kerkük İl Meclisi seçimlerinde Kürtler 7, Araplar 6 ve Türkmenler 2 sandalye kazanmıştı. Ancak idari görevlerin dağılımında denge sağlanmış değil. Toplam 39 üst düzey idari görevden 19’u Arapların, 13’ü Kürtlerin ve 7’si Türkmenlerin elinde bulunuyor. Kürtler oylarına göre bir makam elde edemedi. Bunda YNK’nin yaptığı ittifakın büyük payı var.
Arap yetkili neden KDP ile değil YNK ile anlaştıklarını açıklamıştı:
Reşit otel anlaşması yapıldığı süreçte Kerkük Vilayet Meclisinin Arap üyesi Rehed Salih, Irak’ın Alevi kanalına verdiği röportajda YNK ile yaptıkları anlaşma sürecine ilişkin önemli ayrıntılar anlatmıştı. . Salih’e göre 4 Ağustos 2024’te Erbil’e gelerek Başkan Barzani ile görüştüklerinde Valilik konusunda Başkan Barzani’nin net olduğunu ve bir Kürt vali istediklerini söyledi. “Biz Barzani üssünden ayrılıp Sayın Şaxewan Abdullah ve müzakere heyetiyle görüştük onlar Valilik dışında Kerkük polis komutanlığı ve diğer yetkilerin in yüzde 32’sinin Kürtlerde kalmasını talep ettiler.” dedi.
Salih “KDP’nin talep ettiği gibi maddeler Arap bileşeninin çıkarına değildi. Çünkü KDP, YNK’nin talebinden daha fazlasını talep ettii ve Arap yetkiliden saklamadı. Bu nedenle gidip YNK ve Babilyon’la anlaştık. YNK ise ilk turda Kerkük valiliği karşılığında Kerkük polis komutanlığı, güvenlik güçleri ve diğer makamlardan büyük tavizler verdi. YNK’nin tek talebi 1 yıl 4 aylığına valilikti” dedi.
Rehed Salih, mevcut anlaşmaya göre 31.012.2025 tarihine kadar Kerkük Valiliği görevinde kalacağını, bu görevin Arap bileşeninden yana olacağını açıkladı. Salih “01.01. 2026 tarihinden sonra ise bir yıl boyunca bir Türkmen vali olacak. Daha sonra 01.01. 2026 tarihinden sonra ise valilik Araplara geçecek” açıklamasında bulunmuştu.
Kerkük Vilayet Meclisi’nin Arap üyesi Salih , “YNK’nin verdiği tavizle beraber imtiyazla birlikte polis, yatırım, eğitim, tarım, gençlik ve spor ve su komutası gibi konulardaki tüm yetkiler Araplara veriliyor, Dubiz ve Daquq kazaları ile Hawija ve ilçelerinin idaresinde. Bu anlaşma bizim isteklerimizi yerine getiriyor ve bir Arap topluluğu olarak çok büyük kazanımlarımız var.” tespitinde bulundu.
