İlham Ahmed: “Entegrasyon süreci şu ana kadar iyi bir seviyede gerçekleşti”
Suriye Halk Meclisi Dış İlişkiler Komitesi üyesi Kürt siyasetçi İlham Ahmed, MERI Forumu’nda Esad sonrası Suriye’deki devrimin “yarım kaldığını” söyledi. Ahmed, Kürt dilinin tanınmasına rağmen anadilde eğitimin hâlâ hayata geçirilmediğini belirtti.
Kürt siyasetçi İlham Ahmed, Federe Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Hewlêr’de bugün başlayan Ortadoğu Araştırma Enstitüsü (MERI) Forumu’nda konuştu. Ahmed, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) orduya katılmasının ardından ülkede güvenlik durumunun kötüleştiğini söyledi.
Ahmed, “Güçlerin birleştirilmesinin ardından Suriye’de kaçırma ve öldürme olayları arttı, güvenlik durumu kötüleşti” dedi.
“Devrim yarım kaldı”
Esad yönetiminin düşüşü ve SDG ile diğer grupların orduya katılmasıyla Suriye’nin siyasi tablosunun değiştiğini belirten Ahmed, yaşananları “tamamlanmamış bir devrim” olarak nitelendirdi.
Ahmed, entegrasyon sürecini de değerlendirdi. Sürecin bir yandan kazanımlar sağladığını, öte yandan hâlâ “sınav aşamasında” olduğunu ifade etti.
Kürt siyasetçi konuşmasında, “Esad’ın devrilmesinin ardından DSG ile ordu arasında entegrasyon sürecinin gerçekleştirilmesi ve silahlı grupların orduya dahil edilmesiyle Suriye sahasında bir değişim yaşandığını görüyoruz” dedi.
Suriye’de yaşananların henüz tamamlanma aşamasında olan bir devrim olduğunu belirten Ahmed, “Suriye’nin tamamı yeniden inşa sürecinde” ifadelerini kullandı.
Entegrasyon sürecinin Suriye kentlerinin birbirine açılmasına ve sınır kapılarının açılmasına büyük katkı sağladığını belirten Ahmed, “Entegrasyon süreci şu ana kadar iyi bir seviyede gerçekleşti. Bir tür istikrarın yerleşmesine katkı sağladığını söyleyebilirim” dedi.
Özerk Yönetim deneyimi ve kadınların rolü
Özerk Yönetim deneyiminin tüm Suriyelilerin hafızasında hâlâ varlığını koruduğunu ifade eden Ahmed, bu deneyimin kadınların kamusal yaşamın farklı alanlarına katılımı konusunda bir model oluşturduğunu ve olumlu bir deneyim ortaya çıkardığını söyledi.
Entegrasyon sürecine rağmen kadınların rolünde gerileme yaşandığına dikkat çeken Ahmed, “Bu nedenle entegrasyon sürecinin bir açıdan kazanımlar sağladığını, diğer açıdan ise hâlâ bir sınav aşamasında olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
“Kürt haklarının tanınması bir başarı, ancak iyi uygulanmıyor”
İlham Ahmed, entegrasyon sürecinin Kürt halkına, Suriye’de Kürt halkının varlığını, kültürünü ve dilini tanıyan, Kürtlerin Suriye halkının asli bir parçası olduğunu kabul eden bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi kazandırdığını belirtti.
Ahmed, “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uygulama aşamasında. Ancak Kürtçe eğitim hakkı konusunda eksik olduğunu düşünüyoruz. Kararname, Kürt halkı açısından eksik bir çerçeve sunuyor. Bu kararnamenin pratikte nasıl uygulanacağı konusunda hâlâ mekanizmalara ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.
Suriye hükümetinin aldığı kararların uygulanmasına ilişkin mekanizmaların net olmaması nedeniyle zaman zaman belirsizlik ve karmaşa yaşandığını belirten Ahmed, “Suriye hükümetinin aldığı kararların uygulanmasına yönelik mekanizmalardaki belirsizlik nedeniyle zaman zaman bir karmaşa ve muğlaklık görüyoruz” ifadelerini kullandı.
“Suriye’deki gerilimlerin nedeni bağnazlık ve ırkçılık”
Ülkede son dönemde yaşanan gerilimlere de değinen İlham Ahmed, bu gerilimlerin bağnazlık ve ırkçılık zihniyetinden kaynaklandığını söyledi.
Ahmed, “Bu zihniyet ister bazı çevreler ister Suriye’de istikrarı bozmaya katkı sunan bölgesel dış güçler tarafından olsun, toplumda hâlâ hâkimiyetini sürdürüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Aynı panelde Şam’ın temsilcisi
Rûdaw’ın aktardığına göre forumun ilk paneli Suriye’nin geleceğine ayrıldı. Ahmed bu panelde, Suriye Dışişleri Bakanı’nın kıdemli danışmanı Necib Gadbiyan ile aynı oturumda yer aldı.
İki gün sürecek forum, Suriye Kürtlerinin geleceği ve ülkenin siyasi sistemine katılımına ilişkin oturumla sona erecek. Suriye Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Mazlum Abdi de forum için dün Hewlêr’e gelmişti.
