Washington El Değiştirince: Amerikan Ara Seçimlerine Bir Kürd Gözüyle Bakmak

3 Kasım 2026’da yapılan Amerikan ara seçimlerinde Demokrat Parti, sayım sürerken yapılan tahminlere göre hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu ele geçirmiştir. Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için gereken 218 sandalye aşılmış, Senato’da Iowa, Kansas, Ohio, Maine, Kuzey Karolina, Güney Karolina ve Teksas’taki yedi Cumhuriyetçi sandalyesi el değiştirmiştir. Ocak 2027’de toplanacak yeni Kongre’de Başkan Donald Trump, iki meclisin de muhalefetin elinde olduğu bir Washington’la yüz yüze gelecektir. Amerikan basını bu sonucu öncelikle hayat pahalılığına ve 28 Şubat 2026’da başlayan İran savaşına bağlamakta, Başkan Yardımcısı J. D. Vance de yenilgiyi açıkça bu savaşın faturasına yazmaktadır. Bir Kürd için bu seçimin anlamı ise Washington’da kimin kazandığından çok, Kurdistan’ın dört parçasında son on ayda yaşananların Amerikan siyasetinin hangi hesabına düştüğü sorusunda aranmalıdır.

Bu soruya verilecek cevap, seçmenin sandığa götürdüğü gündemde görülmektedir. Ekim sonunda yapılan kamuoyu yoklamalarında kayıtlı seçmenlerin yarısı ekonomiyi bu yılın en önemli meselesi saymış, İran savaşı ise sağlık giderleriyle birlikte ancak ilk on bir başlık arasında yer almıştır. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla yükselen akaryakıt fiyatları, Pentagon’un Ekim 2026 itibarıyla 47 milyar doları aştığını açıkladığı savaş harcaması ve Amerikalı askerlerin kayıpları, Amerikan seçmeni için savaşın kendisinden daha somut bir ölçü olmuştur. Bu bakımdan Ortadoğu, Amerikan seçmeninin gözünde bir ilke meselesi değil, benzin istasyonundaki fiyat ve evine dönmeyen asker üzerinden tartılan bir maliyet kalemidir.

Amerikan dış siyasetini Washington’daki ilkeler değil, Amerikan seçmeninin cebi belirlemektedir.

Kürdlerin bu gerçeği kendi tarihlerinde defalarca ödemiş olması, seçim sonucunu bir Kürd gözüyle okumanın çıkış noktasıdır. 1975’te Cezayir Antlaşması’yla Mele Mistefa Barzanî’nin hareketi bir gecede yalnız bırakılmış, Amerikan Kongresi’nin Pike Komitesi bir yıl sonra bu desteğin baştan beri Kürdlerin zaferi için değil, İran’ın elini güçlendirmek için verildiğini kayda geçirmiştir. 1991’de Kürdler ayaklanmaya çağrılmış, ardından Saddam’ın helikopterleriyle baş başa bırakılmıştır. Ekim 2017’de Kerkûk, referandumdan üç hafta sonra Washington’un sessizliği içinde Haşdi Şabi’ye bırakılmış, Ekim 2019’da da Rojava’dan çekilme kararı Türk ordusunun önünü açmıştır. Dolayısıyla Kürdler için asıl soru, hangi Amerikan partisinin kazandığı değil, Washington’un bir sonraki hesabında Kürdlerin hangi tarafta yazılacağıdır.

Bu tarihsel kalıp 2026’da da kendini tekrarlamıştır. 22 Şubat 2026’da aralarında PDKI, Komala ve PAK‘ın da bulunduğu Rojhelat partileri bir koalisyon kurmuş, savaşın ilk günlerinde Amerikan basını Beyaz Saray’ın Kürd güçlerine batı İran için hava desteği sunmayı değerlendirdiğini yazmıştır. Ancak 7-8 Mart’ta Başkan Trump, Kürd savaşçıların savaşa girmesini istemediğini açıklamış ve plan, aktarılanlara göre Ankara’nın baskısının da etkisiyle askıya alınmıştır. Bu kısa sürenin bedelini ise yine Kürdler ödemiştir: İran, Mart başından itibaren Hewlêr başta olmak üzere Güney Kurdistan’daki Rojhelat partilerinin kamplarını füze ve İHA’larla vurmuş, Hengaw verilerine göre yalnız 9 Mart’a kadar yirmi bir Kürd sivil İran hava saldırılarında hayatını kaybetmiştir. Aynı yıl Suriye’de Amerikan birlikleri al-Tanf’tan, Şeddadi’den ve Nisan’da Haseke’deki Qasrak üssünden çekilmiş, Ağustos’ta da Suriye Demokratik Güçleri’nin feshi ilan edilmiştir. Bu bakımdan 2026 yılı, Kürdlerin Amerikan savaş planlarında bir kart olarak masaya konup oyun değişince kenara çekildiği bir yıl daha olarak kayda geçmektedir.

Yeni Kongre’nin bu tabloyu nasıl etkileyeceği iki yönlü bir değerlendirme gerektirmektedir. Demokrat çoğunluğun ilk hedefinin, savaş yetkilerini sınırlamak ve İran savaşının harcamalarını denetim altına almak olacağı beklenmektedir. Savaşın yavaşlaması, İran’ın Güney Kurdistan’a yönelik saldırılarının azalması anlamına gelebileceği için Kürdler açısından bir rahatlama getirebilir. Bununla birlikte Tahran üzerindeki baskının gevşemesi, İran’daki rejimin Rojhelat’taki infaz ve tutuklama politikasını daha rahat sürdürmesine de yol açabilir. Öte yandan Kongre, tarihsel olarak Kürdlere Beyaz Saray’dan daha duyarlı bir kurum olmuştur: Ekim 2019’da Türk ordusunun Rojava’ya girmesinin ardından Temsilciler Meclisi, Türkiye’ye yaptırım öngören yasayı 16’ya karşı 403 oyla kabul etmiştir. Dolayısıyla Demokrat çoğunluk, Kürdler için kendiliğinden bir dost değil, doğru çalışıldığında sesin duyulabileceği bir kürsü niteliğindedir.

Kongre Kürdlerin kendiliğinden dostu değildir. Ama orada konuşmayı bilenin sesi duyulur.

Bu noktada sınırları da doğru görmek gerekmektedir. Amerikan anayasal düzeninde dış siyaset büyük ölçüde başkanın elindedir ve Trump Ocak 2029’a kadar görevde kalacaktır. Kongre bütçe, savaş yetkileri, yaptırımlar ve denetim üzerinden etkili olabilir, ama Beyaz Saray’ın kararlarını tek başına değiştiremez. İki meclisin muhalefette olduğu bir dönemde Washington’un iç kavgalara gömülmesi, dış siyasette tutarsızlığı artırabilir. Ankara, Tahran ve Bağdat bu tutarsızlığı kendi Kürd politikaları için bir fırsat olarak kullanmaya hazırdır. Bu bakımdan Washington’daki değişimi bir kurtuluş beklentisiyle karşılamak, Kürdleri yeni bir hayal kırıklığına hazırlamaktan başka bir sonuç vermeyecektir.

Bir Kürd gözüyle bakıldığında bu seçimden çıkarılması gereken ders, dış güçlere bağlanan umudun değil, Kürdlerin kendi elindeki araçların önemidir. Güney Kurdistan’da iki yıldır hükümet kurulamaması, Pêşmergenin hâlâ iki parti arasında bölünmüş olması ve Bölge’nin kendi anayasasına sahip olmaması, Washington’la konuşacak bir Kürd sesinin de zayıf kalması demektir. Amerika’daki ve Avrupa’daki Kürd diasporası ise Kongre’deki yeni dengeyi doğru okuyarak, Kürdlerin kendi kaderini tayin hakkını Amerikan seçmeninin anlayacağı dille, yani savaşın maliyeti, istikrar ve insan hakları üzerinden anlatabilecek kalıcı bir lobi düzeni kurmalıdır. Elli milyonun üzerinde, yetmiş milyonu bulduğu da söylenen bir milletin, bir başka ülkenin seçim gecesini kendi geleceğinin hükmü gibi beklemesi, ancak kendi kurumlarını kurduğu gün sona erecektir.

Demokrat Parti Washington’u ele geçirmiş olabilir, ama Kurdistan’ın kaderi Amerikan sandığından çıkmayacaktır. İran savaşı, Rojhelat’ın bedeli ve Rojava’dan yapılan çekilmeler, Kürdlerin dört parçada aynı dersi aynı yıl içinde yeniden yaşadığını göstermektedir. Washington’da kim kazanırsa kazansın, Kürdlerin kendi birliği, kendi kurumları ve Kongre’de kalıcı bir sesi olmadıkça, her seçim gecesi Kürdler için yalnızca bir başkasının hesabının yeniden yapıldığı bir gece olarak kalacaktır.

Hüsamettin TURAN

Kaynakça

ABD Temsilciler Meclisi. (2019). Türkiye’nin Çatışmasına Karşı Koruma Yasası.

NBC News. (2026). 2026 Ara Seçimleri: Demokratlar Kongre’nin Denetimini Kazandı.

Pike Komitesi. (1976). ABD Temsilciler Meclisi İstihbarat Seçilmiş Komitesi Raporu.

The National. (2026). 2026 ABD Ara Seçimleri: Demokratlar Temsilciler Meclisi’ni ve Senato’yu Alırken Sırada Ne Var?

Yahoo News. (2026). 2026 Ara Seçim Sonuçları: Demokratlar Kongre’yi Aldı, Vance Kayıpları İran Savaşına Bağladı.